{"id":111169,"date":"2012-06-11T15:30:07","date_gmt":"2012-06-11T12:30:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=111169"},"modified":"2019-03-28T10:41:38","modified_gmt":"2019-03-28T07:41:38","slug":"bilimde-alinti-ve-yorum-111169","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/bilimde-alinti-ve-yorum-111169\/","title":{"rendered":"Bilimde al\u0131nt\u0131 ve yorum"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Sanat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc Priv.-Doz. Dr. \u00d6zkan Ero\u011flu’nun “Bilimde al\u0131nt\u0131 ve yorum” adl\u0131 makalesini sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.<\/h1>\n

Bilimde al\u0131nt\u0131 ve yorum<\/h2>\n

Bilimi, ku\u015fku yok ki en \u00e7ok destekleyenlerden biridir yay\u0131nlar. S\u00fcreli ya da s\u00fcresiz bilimsel yay\u0131nlarda dikkatimi \u00e7eken baz\u0131 noktalar bulunmakta. \u00d6zellikle \u00fclkemizde, s\u00fcreli bilimsel yay\u0131nlar, haz\u0131rlanan g\u00fczel soslu bir pasta gibi ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n

Bu soslu pastalar\u0131n kolayca dizayn edilmesine yard\u0131mc\u0131 olan, hatta bu yay\u0131nlar\u0131 yay\u0131mlama garantisi veren arac\u0131 kurumlar bile var. Yay\u0131nlardaki i\u00e7erikse bir \u00e7ok al\u0131nt\u0131dan olu\u015fmakta. Kendi yorumunu yapan bilim insan\u0131 say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a az. Oysa bug\u00fcn d\u00fcnyada bilim, \u00f6zg\u00fcnle\u015fmeyi ba\u015farabilen yorumsamalar (hermeneutik) \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc en temel ama\u00e7, bilimin genel ba\u015fvuru kaynak\u00e7as\u0131n\u0131 artt\u0131rmak. T\u00fckenen veya t\u00fckenmeye y\u00fcz tutan kaynaklara yeni kaynaklar eklemeye \u00e7al\u0131\u015fmak. K\u0131saca t\u00fcketici pozisyonundan, \u00fcretici pozisyonuna ge\u00e7mek.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n idealist toplumlar\u0131 bug\u00fcn b\u00f6yle davran\u0131rken, \u00fclkemizdeyse al\u0131nt\u0131ya ba\u015fvuru maksimum durumda. Bu nedenle, tekrar ve gene tekrara d\u00fc\u015fen bir bilim d\u00fcnyam\u0131z var. Bunun i\u00e7in en ba\u015fta \u00fcniversitelerimizin bilim enstit\u00fclerindeki tez \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na bakmak yeterli. Hatta kan\u0131mca, \u00e7o\u011fu y\u00fcksek liselere d\u00f6n\u00fc\u015fen \u00fcniversitelerimizde eski tezlerden al\u0131nt\u0131lanan \u2013hatta a\u015f\u0131r\u0131labilen- arg\u00fcmanlarla yaz\u0131lan-montajlanan- yeni tezlere bile rastlayabiliyorsunuz. \u00d6rne\u011fin \u00fc\u00e7 be\u015f sayfal\u0131k \u201cde\u011ferlendirme\u201d b\u00f6l\u00fcmleriyle ge\u00e7i\u015ftirilen doktora tezlerine tan\u0131k olunabiliyor. Oysa bilimde doktora, akademik kutsall\u0131k ta\u015f\u0131yan ve bir bilim insan\u0131n\u0131n en \u00e7ok dikkat edip, titizlenece\u011fi bir s\u00fcre\u00e7. Bir kimsenin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 doktora tezi, idealist toplumlarda onun bilimsellik ortam\u0131nda ne olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemekte. Yorumsamalarda bulunman\u0131n akademik ortamlardaki en net yeri ise doktora tezleri (doktora tezleri bir yenilik getirmelidir d\u00fc\u015f\u00fcncesine ra\u011fmen). Tabii \u00fclkemizdeki bilim gelene\u011fi, bug\u00fcn geldi\u011fi noktada yorumsamaya neredeyse izin vermiyor; ayr\u0131ca bir de b\u00f6yle bir sorun var. Durumlar b\u00f6yle olunca sonu\u00e7: Havanda su d\u00f6v\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Al\u0131nt\u0131 kolay bir yol. Yorumsamada bulunmak ise cesareti, dahas\u0131 kendine g\u00fcveni gerektiriyor. Yorumsama yapabilmek, sadece bilgiye dayal\u0131 olmay\u0131 yeterli g\u00f6rmemekte, yan\u0131nda \u201cderin hislenme (stimmung)\u201d s\u00fcrecinin de bilimselli\u011fin i\u00e7inde yer almas\u0131n\u0131 istemektedir. Yani hem duygu, hem de bilgi i\u00e7eren birliktelikten yola \u00e7\u0131kmay\u0131 arzu etmektedir. Bug\u00fcn ileri toplumlarda bilim de, bir yarat\u0131c\u0131l\u0131k alan\u0131 olan sanat gibi mutlak surette bilgi kuram\u0131yla desteklenmekte. Zaten bu bilgi kuram\u0131 sayesinde bilim, sanatla ortak bir nokta olu\u015fturman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kuramsalla\u015fm\u0131\u015f da oluyor. Duygunun kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bilim, al\u0131nt\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcne ihtiya\u00e7 duyarken, toplum da d\u00fc\u015f\u00fcnsel boyutlu bilim insan\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn\u00fc yeti\u015ftiremeyip, vah\u015fi kapitalizmin de iteklemesiyle a\u015f\u0131r\u0131ya varan \u00e7eviri yay\u0131nlar\u0131n tutsa\u011f\u0131 haline geliyor.<\/p>\n

\u0130\u015fte yukar\u0131daki nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc, tamamen al\u0131nt\u0131lara dayal\u0131 makale, kitap, tez, vb. ne kadar \u00e7al\u0131\u015fma varsa, bunlar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, yararlanmak isteyene fazlaca bir \u015fey vermiyor, \u00fcstelik bir g\u00fcven eksikli\u011fi yaratarak ilk kaynaklara gitmeyi, dolay\u0131s\u0131yla zaman kayb\u0131na neden oluyor; kendini bilen bilim insan\u0131 i\u00e7in. Durum b\u00f6yle olunca, \u00f6rne\u011fin, eskiden yay\u0131nevleri bir\u00e7ok akademik ara\u015ft\u0131rmay\u0131 basmaya giri\u015firdi, fakat bu y\u00f6nde kalite d\u00fc\u015f\u00fcnce, \u00e7eviri yay\u0131nlara giri\u015fildi, \u015fimdi de bu y\u00f6nde bir \u015fi\u015fme olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u0130ster istemez bilim d\u00fcnyas\u0131 da al\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 bu \u00e7evirilerden yap\u0131yor. Bu kez de dayatmal\u0131 dayatmas\u0131z, kontroll\u00fc kontrols\u00fcz a\u015f\u0131r\u0131 derecede s\u00fcresiz yabanc\u0131 yay\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrildi\u011fine tan\u0131k oldu\u011fumuz, \u00f6zellikle son on, on be\u015f y\u0131lda, bu kez de kar\u015f\u0131m\u0131za \u201ciyi ve k\u00f6t\u00fc \u00e7eviri\u201d sorunu \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Bu noktada ciddi bir okur olarak s\u00f6yl\u00fcyorum bunu; tutarl\u0131 \u00e7eviri \u00fclkemizde \u00e7ok az. Bir konuda \u00e7eviri yapmak da gene tutarl\u0131 bir akademik s\u00fcre\u00e7ten sonra, deneyimi, yerli yerinde terminolojiyi kullanma zorunlulu\u011funu getirdi\u011fi ve bu kadar birikimi \u00fczerinde bar\u0131nd\u0131ran insan\u0131 bulmak da g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in, bu alan da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir hale ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Konular nas\u0131l da birbirleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6yle de\u011fil mi? Bilim, kendisi bir yay\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ferek kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131yor; b\u00f6ylece antitez ve sentez s\u00fcre\u00e7lerin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015flemesine neden oluyor, ayr\u0131ca da direkt ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu toplumun yay\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 etkiliyor; buna ba\u011fl\u0131 bilgi al\u0131\u015fveri\u015fini, dolay\u0131s\u0131yla yeni yeni yorumsamalar\u0131n do\u011fmas\u0131na veya do\u011fmamas\u0131na neden oluyor. Ne yaparsak yapal\u0131m, s\u00f6z konusu evrimi engeleyen zararl\u0131 ve y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 her \u015feyden bilim ba\u011flam\u0131nda uzak durmak gerekiyor.<\/p>\n

Priv. -Doz. Dr. \u00d6zkan Ero\u011flu
\nHabilitation in Philosophie der Kunst<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sanat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc Priv.-Doz. Dr. \u00d6zkan Ero\u011flu’nun “Bilimde al\u0131nt\u0131 ve yorum” adl\u0131 makalesini sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":9192214,"featured_media":183574,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,6224,6662],"tags":[98915,196075,82289],"class_list":["post-111169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-teknoloji","category-yasam","tag-bilim","tag-ozkan-eroglu","tag-yorum"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111169\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/183574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=111169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=111169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}