{"id":119853,"date":"2012-10-08T15:31:16","date_gmt":"2012-10-08T12:31:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=119853"},"modified":"2019-03-28T10:41:20","modified_gmt":"2019-03-28T07:41:20","slug":"yeni-kitaplarim-uzerine-119853","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/yeni-kitaplarim-uzerine-119853\/","title":{"rendered":"Yeni kitaplar\u0131m \u00fczerine"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>NationalTurk yorumcusu, akademisyen \u00d6zkan Ero\u011flu\u2019nun yeni kitaplar\u0131 \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz;<\/h1>\n

\u0130nsan i\u00e7in en zor olan\u0131 kendi i\u00e7in bir \u015feyler kaleme almas\u0131ym\u0131\u015f derler, fakat ya\u015fam\u0131m boyunca \u00f6yle kolay kolay kimseden medet ummay\u0131 sevmedi\u011fim ve m\u00fcdanas\u0131z ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, bug\u00fcn kendimi de\u011fil, ama yeni yay\u0131nlanan kitaplar\u0131m hakk\u0131nda okuru bilgilendirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapmak istiyorum.<\/p>\n

\u00d6ke Yay\u0131nlar\u0131 ile beraber bir yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Onlar, ben ne yazarsam basmaya karar verdi. B\u00f6ylece ilk onsekiz kitab\u0131m\u0131n belirli aral\u0131klarla bas\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131 ald\u0131k ve bug\u00fcnlerde ilk alt\u0131 tanesi yay\u0131mland\u0131. \u00d6ncelikle beni anlayan ve destek olan edit\u00f6r\u00fcm Ali Tahir\u2019e te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Bu zamanda, T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu tats\u0131z ko\u015fullarda sanat veya filozofi kitab\u0131 yay\u0131mlamak b\u00fcy\u00fck bir cesaret ve y\u00fcrek i\u015fi.<\/p>\n

Y\u0131llard\u0131r beni tan\u0131yanlar s\u00fcrekli \u00fcretti\u011fimi bilir. Bu \u00fcretime, daha ilk asistanl\u0131k y\u0131llar\u0131mdan ba\u015flayarak, meseleyi bug\u00fcnlere kadar getirdim. \u201cS\u00f6z u\u00e7ar yaz\u0131 kal\u0131r\u201d klasik ve hakl\u0131 deyi\u015fine \u00e7ok inanmam\u0131n \u00f6tesinde, s\u00fcrekli okumay\u0131 seven biri oldu\u011fum i\u00e7in, dolduk\u00e7a yazmakla bo\u015falan biriyim. Ayr\u0131ca yay\u0131n ve yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fi i\u015flerini de severim. Neyse kendimi anlatarak bir ego y\u00fckseltmesine neden olmaktan vazge\u00e7iyor ve yeni yay\u0131nlanan alt\u0131 kitab\u0131mla ilgili k\u0131sa bilgiler vermek istiyorum. Fakat belirtmem gereken bir \u015fey daha var ki, ilk alt\u0131 kitap kanaatimce bir Plastik Sanatlar K\u00fclliyat\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu alt\u0131 kitab\u0131n aralar\u0131nda s\u0131k\u0131 bir organik ba\u011f var; Sitematik sanat tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130lk kitap \u201cPlastik Sanatlar S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u201d ismini ta\u015f\u0131yor. Bu kitapla hedefleneni Say\u0131n Oya Ak\u015fahin sunu\u015f yaz\u0131s\u0131nda g\u00fczel bir \u015fekilde ortaya koyuyor, \u015fimdi ona kulak verelim: \u201cYa\u015famakta oldu\u011fumuz \u00fclkemizde sanat k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ilgi duymak, sanat\u0131 yorumlamak ve anlamak istedi\u011finizde ba\u015fvuraca\u011f\u0131m\u0131z kaynaklar \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 ve s\u00fcrekli kendini tekrar eder durumda oluyorlar. Bir sanat eserini, olay\u0131n\u0131 ve felsefesini yorumlayabilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle literat\u00fcre hakim olmam\u0131z gerekiyor. \u0130zleyici ve okurun bilgilendirilmesi amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015f yay\u0131nlarda kullan\u0131lan dilin genelde felsefi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 halinde, aktar\u0131lmas\u0131 gereken temel konu-i\u00e7erik tamamen ikinci plana itiliyor. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda izleyici-okur bir bocalama evresine giriyor. Literat\u00fcre hakim olmay\u0131nca da, yorumlama olay\u0131nda yazara ba\u011f\u0131ml\u0131 kal\u0131nmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Sanat olay\u0131n\u0131 evrensel boyutuyla izlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise, i\u015fimiz biraz daha zorla\u015f\u0131yor. \u00dcretme h\u0131z\u0131 ve s\u00fcrekli yenilenen sanat kavramlar\u0131n\u0131 alg\u0131lamaya \u00e7abalamak gerekiyor.<\/p>\n

Literat\u00fcre hakim olundu\u011funda yay\u0131nlanan yabanc\u0131 dergi-kitap vb. takip etmek, yorumlamak \u00e7ok daha verimli olmakta. \u201c\u00c7a\u011f\u0131 yakalamak zorunda oldu\u011fumuz\u201d, herg\u00fcn yinelenen bir c\u00fcmle oldu art\u0131k. Bunu oturdu\u011fumuz yerden, s\u00fcrekli tekrarlanan, kendini yenilemeyen yay\u0131nlarla-yazarlarla nas\u0131l yapaca\u011f\u0131m\u0131z da ayr\u0131 bir sorun. Var olan sanatsal kavramlar\u0131n-terimlerin dilimize birebir \u00e7evrilmesi, pratik bir bi\u00e7imde izleyici ve okura sunulmas\u0131 ger\u00e7ekten sa\u011flam bir birikimi gerektirmekte. Haz\u0131rlanacak olan bir ba\u015fvuru kitab\u0131n\u0131n her kesimden izleyici-okuru da kavramas\u0131 gerekiyor. Art\u0131k izleyici- okurun bilgi birikimi dahilinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, okudu\u011funu kavramas\u0131, yorumlamas\u0131 ve ele\u015ftirmesi a\u015famas\u0131na gelmesi gerekiyor. Sizlere sunulan bu \u201cPlastik Sanatlar S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u201dn\u00fcn, s\u00f6z konusu ba\u015fvuru kitaplar\u0131 ba\u011flam\u0131nda olumlu ve kapsaml\u0131 bir \u00f6rnek oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. S\u00f6zl\u00fck; \u201cTerminoloji\u201d ve \u201cSanat\u00e7\u0131lar\u201d \u015feklinde iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. Terminoloji k\u0131sm\u0131nda alfabetik olarak plastik sanatlar (resim, heykel ve mimari) alan\u0131n\u0131n en \u00e7ok kullan\u0131lan terim, tan\u0131m, kavramlar\u0131 ele al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Yan\u0131 s\u0131ra sanat\u0131n, tarihi, mitolojisi, ikonografisi, felsefesi, esteti\u011fi, kuram\u0131, ele\u015ftirisine vb. dair baz\u0131 \u00e7ok i\u015flenen kavramlar\u0131na da yer verilmi\u015f durumda. Sanat\u00e7\u0131lar k\u0131sm\u0131nda ise, gene alfabetik olarak sanat\u00e7\u0131lar\u0131n do\u011fum ve \u00f6l\u00fcm y\u0131llar\u0131, nereli olduklar\u0131na dair bir liste sunuluyor. Bu liste de olduk\u00e7a kapsaml\u0131 ve herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fma esnas\u0131nda bir pratiklik sa\u011flayaca\u011f\u0131 kesin. \u00d6zkan Ero\u011flu\u2019nun bilgi ve e\u011fitmenlik birikimini de aktararak bir\u00e7ok maddeyi kendisinin yazd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn salt etkiler al\u0131n\u0131p haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir yay\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ifade etmemiz gerekiyor. Geriye de tek bir s\u00f6z kal\u0131yor: O da bu s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn ihtiyac\u0131 olan herkese ula\u015fmas\u0131.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130kinci kitap \u201c\u00c7a\u011fda\u015f Sanat\u201d ismini ta\u015f\u0131yor. Bu kitab\u0131n amac\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klanabilir: \u201c\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra sanat\u0131n merkezi Amerika ve a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131 da New York olmu\u015ftur. Merkezin Avrupa\u2019dan Amerika\u2019ya g\u00f6\u00e7 edi\u015findeki temel ve en b\u00fcy\u00fck nedenlerden biri sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 huzursuzluk ve \u00f6zellikle Almanya ba\u015fta olmak \u00fczere Avrupa\u2019da sava\u015f\u0131 da haz\u0131rlayan fa\u015fist uygulamalard\u0131r. Huzuru bulmay\u0131 ama\u00e7layan Avrupal\u0131 isimlerin New York\u2019a g\u00f6\u00e7 ederek, buray\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesinin bir etkinlik olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmas\u0131; ayn\u0131 zamanda New York\u2019ta bir sanat ortam\u0131 ve borsas\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Amerika\u2019n\u0131n g\u00f6z bebe\u011fi olmas\u0131ndaki etkenlerden bir di\u011feri de orada kendi ikonlar\u0131n\u0131, daha do\u011fru bir s\u00f6yleyi\u015fle Amerika\u2019daki ulusal sanat\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesini m\u00fcthi\u015f \u015fekilde ve derecede destekleyen Amerika\u2019n\u0131n gizli \u00f6rg\u00fctleri olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin Avrupa\u2019daki yarat\u0131c\u0131 sanat\u0131n Amerika\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131nda Alman sanat e\u011fitimcisi Hans Hofmann\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olmu\u015f, \u00f6nemli baz\u0131 ele\u015ftirmenlere g\u00f6re Hofmann, sava\u015f \u00f6ncesinde rakipsiz olan Matisse renk\u00e7li\u011fini, Matisse\u2019den bile daha iyi aktarm\u0131\u015ft\u0131r Amerika\u2019da. Yan\u0131 s\u0131ra Duchamp da Dada\u2019n\u0131n New York aya\u011f\u0131nda \u00f6nemli i\u015fler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Saya saya bitiremeyiz bu gayretleri. \u00d6zellikle 1960\u2019larda Amerika\u2019da Pop Art, Op Art, Hiperrealizm, Minimalizm ve hemen pe\u015finden t\u00fcm kavramsal sanat ataklar\u0131 adeta d\u00fcnya \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir sansasyon yaratarak bomba etkisi yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu arada Amerika\u2019da sanat\u0131n ve sanat\u00e7\u0131n\u0131n, adeta bir ikona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de pek rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6zellikle 1940 sonras\u0131nda Action Painting mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n Jackson Pollock\u2019la Amerika\u2019da dikkat \u00e7ekmesi \u00f6nemli bir geli\u015fmedir. Mesela Action Painting\u2019in \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an da, asl\u0131nda Pollock de\u011fil, az \u00f6nce zikretti\u011fimiz Avrupa\u2019da b\u00fcy\u00fck bir sanat e\u011fitimcisi, Amerika\u2019da ise etkili bir soyut\u2019a e\u011filimli sanat\u00e7\u0131 olarak dikkat \u00e7eken Hofmann\u2019d\u0131r. Fakat baz\u0131 ba\u015fka siyasetlerin devreye girmesiyle ve mal etme yar\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc bug\u00fcn Action Painting\u2019in yarat\u0131c\u0131s\u0131 olarak Pollock bilinir; daha do\u011frusu bize bu b\u00f6yle dayat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Neyse s\u00f6z konusu Amerika olunca, bu \u00f6rneklerin ard\u0131 arkas\u0131 kesilmez. K\u0131ta Avrupa\u2019s\u0131nda da eller bo\u015f durmaz, yeni bir fig\u00fcr sorgulamas\u0131 hi\u00e7 durmadan devam eder. Bunlar\u0131n belki de en b\u00fcy\u00fck temsilcilerinden biri olarak Francis Bacon ortaya \u00e7\u0131kar. Modern sanat y\u00fckselirken Amerika\u2019da ger\u00e7ek\u00e7i bir dil kapsam\u0131nda Johns, Rauschenberg, Hockney, Warhol gibi isimler Amerika\u2019da, simgesel bir dil ba\u011flam\u0131nda ise Bacon, Dubuffet gibi isimler de K\u0131ta Avrupas\u0131\u2019nda boy g\u00f6sterir. Yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7ok \u00fcslup ve e\u011filim de k\u0131sa aral\u0131klarla g\u00fcndeme gelir. Daha sonra bir ikinci temel a\u015fama da postmodernist e\u011filimlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla modernizmin sonunun gelmesidir. Art\u0131k \u00f6zellikle heykel sanat\u0131 da 19. y\u00fczy\u0131ldaki gibi ressamlar\u0131n elinden kurtularak, heykelt\u0131ra\u015f kimliklerin eline ge\u00e7er. Mimaride ilgin\u00e7 postmodernist tasar\u0131mlara ba\u015fvurulur. Tabii \u00e7a\u011fda\u015f sanat a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemlisi, sanat\u0131 etkileyen ba\u015fka fakt\u00f6rlerin de g\u00fcndeme gelmesidir. \u00d6rne\u011fin sanat galerileri \u00e7o\u011falmakta ve bunlar\u0131n y\u00f6netimleri \u00f6nem arz etmektedir art\u0131k. Sanat\u00e7\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 bir konuma ula\u015f\u0131r. K\u00fcrat\u00f6r kavram\u0131 sanat ortam\u0131ndaki yerini al\u0131r. Art\u0131k hemen her serginin k\u00fcrat\u00f6r\u00fc olmaya ba\u015flar. Koleksiyoncular\u0131n say\u0131s\u0131nda m\u00fcthi\u015f bir art\u0131\u015f g\u00f6zlenir. Bu arada ele\u015ftirmenin durumu da sorgulan\u0131r hale gelir. Ve art\u0131k sanat\u0131n da y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir borsas\u0131 vard\u0131r. Sanat\u0131n sonu geldi veya sanat \u00f6ld\u00fc diyenlerin de say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6zlenir. Hatta ele\u015ftiri ve ele\u015ftirmen olgular\u0131 da \u00f6nemini yitirmi\u015ftir; ya da kapitale teslim olmu\u015ftur diyenler bile vard\u0131r. Sanat yay\u0131nlar\u0131nda, internetin de deste\u011fiyle b\u00fcy\u00fck bir geni\u015fleme olmu\u015ftur. Fakat sonu\u00e7 olarak sanatta bir i\u00e7 bo\u015falmas\u0131, gittik\u00e7e kalitesinden \u00f6d\u00fcn verdi\u011fine dair sinayaller ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 itiraf etmeliyiz. Evet yak\u0131n zaman\u0131m\u0131zdaki \u00e7a\u011fda\u015f sanat bir dejenerasyona u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r ve her zamankinden daha dikkatli bir seleksiyona ger\u00e7ek, yarat\u0131c\u0131 sanat\u0131 bulma ad\u0131na bug\u00fcn daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 oldu\u011funa ku\u015fku yoktur.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/a>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitap \u201cModern Sanat\u201d ismini ta\u015f\u0131makta ve bu kitapla da ilgili \u015funlar s\u00f6ylenebilir: \u201cBu kitab\u0131, \u201cModern Sanat\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131na almay\u0131 uygun buldum. R\u00f6nesans sonras\u0131nda sanat \u00f6nce barokla\u015f\u0131p, daha sonra da a\u015f\u0131r\u0131 abart\u0131l\u0131 Rokoko \u00fcslubu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcne sanat\u0131n bir yenilik ve de\u011fi\u015fiklik arad\u0131\u011f\u0131 her halinden belli olmaya ba\u015fl\u0131yordu; nitekim yeni klasik\u00e7i anlay\u0131\u015f bu aray\u0131\u015fa tam olarak cevap vermese de, baz\u0131 \u015feyleri g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flam\u0131\u015f ve ard\u0131ndan \u00f6zellikle 19. y\u00fczy\u0131lla birlikte sanat yeni bir uyan\u0131\u015fa sevk olmu\u015f; bu uyan\u0131\u015fta \u00f6znel boyutun de\u011fer kazanmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, s\u00f6z konusu y\u00fczy\u0131ldaki toplumsal de\u011fi\u015fimlerin de b\u00fcy\u00fck pay\u0131 vard\u0131r. Orta\u00e7a\u011f sanat\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne gelen R\u00f6nesans hem klasik, hem de modern bir uyan\u0131\u015ft\u0131. Nesnel dok\u00fcmanlarla hareket s\u00f6z konusuydu. 19. y\u00fczy\u0131lda da bu kez \u00f6znel dok\u00fcmanlar devreye girdi ve ortaya \u00e7\u0131kan modern alg\u0131da romantizmin ciddi katk\u0131lar\u0131 yer ald\u0131. Asl\u0131nda bu y\u00fczy\u0131lda realizm tavr\u0131 da kendini belli etmi\u015f, fakat buradaki realizm, \u00f6znellikle birlikte hareket eden bir realizm olmu\u015ftu ki, bu da hem romantizm, hem de realizmin birlikte senteze y\u00f6nelmesi ve dolay\u0131s\u0131yla naturalist bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ve onu en iyi temsil eden \u0130zlenimcilik ak\u0131m\u0131n\u0131n k\u00f6r\u00fcklenmesi anlam\u0131na geliyordu. Sonra da bu ak\u0131m\u0131n kendi i\u00e7inde derinle\u015fmesiyle birlikte, modern sanat \u00e7abalar\u0131ndaki art\u0131\u015f g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u015fekilde iyice artm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece sanatta yeniyi getiren konusundaki kilit noktas\u0131n\u0131n naturalizm oldu\u011fu b\u00f6ylece anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 15. y\u00fczy\u0131ldaki naturalizmden sonra, bu kez de 19. y\u00fczy\u0131l naturalizmi bir ba\u015fka modernizme neden oluyordu. 19. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flay\u0131p 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7ine alan, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz modern sanat\u0131 iki k\u0131s\u0131ml\u0131 ve iki k\u0131sm\u0131 da d\u00f6rt statik ba\u015fl\u0131k dahilinde verilen \u00f6rneklerle ele alaca\u011f\u0131z. \u0130lk k\u0131s\u0131m \u201cModern Sanat\u0131n Ayak Sesleri\u201d, ikinci k\u0131s\u0131msa \u201cModern Sanat\u0131n Yayg\u0131n Estetikleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacak. Her iki k\u0131s\u0131m da s\u0131ras\u0131yla d\u00f6rt statik ba\u015fl\u0131k olan \u201cGer\u00e7ek\u00e7i\u201d, \u201cYap\u0131sal\u201d, \u201cRomantik\u201d ve \u201cSimgesel\u201d tan\u0131mlamalar\u0131 alt\u0131nda bir de\u011ferlendirmeye tabi tutulacakt\u0131r. S\u00f6z konusu de\u011ferlendirmelerde ise gerekli g\u00f6r\u00fclen sanat\u00e7\u0131, ak\u0131m vb. olgular\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r. Bu kitab\u0131n en ba\u015f\u0131nda s\u00f6z konusu modern d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme filozofik katk\u0131s\u0131 olan Hegel\u2019in \u00fczerinden bir yaz\u0131ya rastlayacaks\u0131n\u0131z. Kan\u0131mca bu yaz\u0131, meydana gelen de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc olduk\u00e7a iyi aktarmaktad\u0131r. Hemen arkas\u0131ndan \u201cModern sanat\u0131n ayak sesleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaki Goya ve Turner gibi sanat\u00e7\u0131lar\u0131n bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f say\u0131labilecek tav\u0131rlar\u0131, ard\u0131ndan C\u00e9zanne\u2019\u0131n sanat\u0131, geometriyle a\u00e7\u0131klama gayretleri, ki\u015fi psikolojisi ve sanata katk\u0131lar\u0131 konusunda \u0130zlenimcilik sonras\u0131 sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n verdi\u011fi destekler, Munch ve Ensor\u2019\u0131n d\u0131\u015favurumcu sanata kazand\u0131rd\u0131klar\u0131na dikkat \u00e7ekilecektir. \u0130kinci k\u0131s\u0131m olan \u201cModern sanat\u0131n yayg\u0131n estetikleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda da C\u00e9zanne\u2019\u0131n geometri olgusuna bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ciddi bir uzant\u0131s\u0131 olan k\u00fcbizm, ard\u0131ndan f\u00fct\u00fcrizm s\u00fcre\u00e7le beraber, romantik \u00e7\u0131k\u0131\u015f olan Alman d\u0131\u015favurumculu\u011fu ve simgesel, d\u00fc\u015f\u00fcnsel gayretler olarak dikkati \u00e7eken Dada hareketi ve bir ba\u015fka ger\u00e7eklik boyutu olan S\u00fcrrealizm\u2019e dikkat \u00e7ekilecektir. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011fini me\u015fgul eden bu geli\u015fmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ortamla beraber ikinci \u00e7eyrekte ba\u015flang\u0131c\u0131 ilk \u00e7eyrekte yap\u0131lm\u0131\u015f olan soyutlamac\u0131 sanat\u0131n farkl\u0131 dillerde irdeleni\u015f \u015fekillerine neden olanlar ele al\u0131nacakt\u0131r. Sonras\u0131nda, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n mimari ve heykelini irdeleyen bir k\u0131s\u0131mla kitap sona erecektir.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/a>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitap \u201cManiyerizm Barok Rokoko\u201d ismini ta\u015f\u0131makta, amac\u0131 hakk\u0131ndaysa \u015funlar dile getirilebilir: \u201cBu kitapta konuya, sanatta R\u00f6nesans\u2019\u0131n i\u00e7inde ba\u015fka bir R\u00f6nesans olarak yorumlanabilecek, R\u00f6nesans sanat\u0131n\u0131n bilinen \u00e7o\u011fu kurallar\u0131n\u0131 tersine \u00e7eviren ve 16. y\u00fczy\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fen Maniyerizm\u2019le girip, 17. y\u00fczy\u0131l\u0131 kaplayan Barok sanatla devam edip, 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda dikkat \u00e7eken Rokoko ile \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z. Burada Maniyerizm\u2019in \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n yeg\u00e2ne sebeplerden birinin R\u00f6nesans oldu\u011fu, Maniyerizm\u2019in de Barok sanat\u0131 do\u011furdu\u011funu hissedece\u011fiz. Maniyerizm, ilgin\u00e7 bir tutum sergileyerek yap\u0131tta tan\u0131mlanabilen mek\u00e2n olgusunu ortadan kald\u0131rmak istemi\u015ftir. \u00d6zellikle sanatta, mek\u00e2n\u0131n neresi oldu\u011funu anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015femalar\u0131 kullan\u0131rken, bir anlamda daha sonra, Barok ressam\u0131n ayd\u0131nl\u0131k-karanl\u0131k kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131nda, k\u0131smen mek\u00e2n\u0131 bir proporsiyonlama arac\u0131na \u00e7evirece\u011fi durumuna da i\u015faret etmi\u015ftir. Asl\u0131nda tiyatrallik konusunun, sahne duru\u015fu diyebilece\u011fimiz duru\u015funa ilk kez maniyerist yap\u0131tlarda rastlar\u0131z. \u00d6rne\u011fin Pontormo\u2019nun \u201c\u00c7arm\u0131htan \u0130ndirilme\u201d isimli resmi bir sahne ortaya koyar; fig\u00fcrlerin adeta birer oyuncu gibi poz vermelerinin yan\u0131nda, in\u015fac\u0131 birer \u00f6\u011fe olarak da dikkat \u00e7ekip, resmin bi\u00e7imsel bir mesele olarak da her zaman bir varl\u0131k oldu\u011fu konusunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izer. Barok sanata gelince, \u00f6zellikle Caravaggio\u2019nun tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u0131\u015f\u0131k-g\u00f6lge ba\u011flam\u0131n\u0131n tam bir k\u0131vr\u0131m filozofisi olu\u015fturarak, burada ele al\u0131nan ayd\u0131nl\u0131k ve karanl\u0131k meselesinin daha sonra, \u00f6zellikle Rembrandt taraf\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011fine tan\u0131k oluruz. Benzer durumlar heykel ve mimari i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Ayd\u0131nl\u0131k ve karanl\u0131\u011f\u0131 heykel ve mimaride yaratacak olan k\u0131vr\u0131ml\u0131 formlara, girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lara vb. olduk\u00e7a fazla yer verilmi\u015ftir. Rokoko ise derin d\u00fc\u015f\u00fcnen Barok sanat\u0131n, sanki z\u0131tt\u0131 bir duruma \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, hemen her \u015feyde abart\u0131ya (alt\u0131n varakl\u0131 detaylar, aynal\u0131 salonlar, p\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 de\u011ferli kuma\u015flardan elbiseler, s\u00fcsl\u00fc \u00f6\u011feler vb.) y\u00f6nelmi\u015ftir. Barok\u2019ta saklanan her\u015fey, sanki inad\u0131na Rokoko\u2019da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Burada Rokoko\u2019nun toplumsal anlamda belli bir z\u00fcmrenin temsilini \u00fcstlenmi\u015f olmas\u0131ndan da, bu tavr\u0131n \u00e7ok fazla sanat\u0131n filozofisini etkileyecek plastik boyutlarla ne yaz\u0131k ki konuya yakla\u015famad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fakat bu do\u011frultuda Barok sanat, biraz \u00f6nce de dile getirdi\u011fimiz \u00fczere ayd\u0131nl\u0131k-karanl\u0131k kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131, karanl\u0131ktan yana kullanarak meseleye \u00e7ok iyi odaklanmas\u0131n\u0131 bilmi\u015ftir. Kuzey \u00fclkelerinde \u201cmanzara\u201d, \u201cgenre\u201d, \u201cgrup portrecili\u011fi\u201d konular\u0131n\u0131n \u201ct\u00fcr ressaml\u0131\u011f\u0131\u201d olarak irdelendi\u011fi dikkati \u00e7ekmi\u015ftir. 17. y\u00fczy\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fen kar\u015f\u0131 reform hareketi de, R\u00f6nesans\u2019taki reform hareketi kadar olmasa da, benzer nitelikli toplumsal ve sanatsal hareketlerin do\u011fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Barok k\u00fclt\u00fcr, R\u00f6nesans k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sistematikle\u015fmi\u015f, bir t\u00fcr y\u00f6ntem kazanm\u0131\u015f halidir diyebiliriz. Bu kitap hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi Heinrich W\u00f6lfflin\u2019in sanat y\u00f6nteminde Barok sanat i\u00e7in dile getirdi\u011fi be\u015f kavramla sonland\u0131rmak uygun olacakt\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Bunlar, \u201cg\u00f6lgesel\u201d, \u201cderinlik\u201d, \u201cbelirsizlik\u201d, \u201ca\u00e7\u0131k form\u201d ve \u201cbirlik\u201d kavramlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a>Be\u015finci kitap \u201cR\u00f6nesans Sanat\u0131\u201d ismini ta\u015f\u0131yor ve i\u00e7eri\u011fi ile ilgili \u015funlar vurgulanabilir: \u201cBu kitapta, h\u00fcmanist R\u00f6nesans insan\u0131n\u0131n sanat ad\u0131na yapt\u0131klar\u0131n\u0131, s\u0131k\u0131 bir reform ortam\u0131nda uygarla\u015fman\u0131n ilerici merhaleleri ile beraber, \u00e7e\u015fitli bulu\u015flar ve \u00f6zellikle filozofi ba\u011flam\u0131nda sanat meselelerini de\u011ferlendirdi\u011fi 14. ile 16. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131ndaki plastik sanatlara odaklanaca\u011f\u0131z. 14. y\u00fczy\u0131l R\u00f6nesans i\u00e7in bir haz\u0131rl\u0131k evresidir. Bu y\u00fczy\u0131lda R\u00f6nesans sanat\u0131, \u0130talya\u2019n\u0131n Floransa \u015fehrini kendine merkez se\u00e7mi\u015fti. Bu \u015fehir, bug\u00fcn tam anlam\u0131yla bir sanat k\u00fclt\u00fcr\u00fc silsilesini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Orta\u00e7a\u011fdan gelen sanat kendini burada g\u00f6stermi\u015f, en \u00f6nemli sanat devrimi de a-naturalizmden, naturalizme ge\u00e7i\u015f \u015feklinde burada kendini ortaya koymu\u015ftur. Bu \u015fehirle rekabete giri\u015fen, ba\u015fta Siena olmak \u00fczere, Venedik, Urbino vb. \u015fehirlerin de varl\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini biliyoruz. \u00d6rne\u011fin Floransa\u2019n\u0131n \u00e7izgici sanat\u0131na kar\u015f\u0131 Venedik \u015fehrindeki sanat\u0131n daha renk\u00e7i oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Siena ise daha \u0130talobizanten bir tarz\u0131 kendine k\u0131lavuz al\u0131rken, az zaman sonra o da de\u011fi\u015fime ayak uydurarak, s\u00f6z konusu \u0130talobizanten \u00fcslubu b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130talya d\u0131\u015f\u0131nda Hollanda, Bel\u00e7ika, Almanya olmak \u00fczere hem 15. y\u00fczy\u0131lda, hem de 16. y\u00fczy\u0131lda sanat, kendini iyice g\u00f6sterirken, \u00f6zellikle 16. y\u00fczy\u0131l Y\u00fcksek R\u00f6nesans evresinde \u0130talya\u2019da sanat\u0131n merkezi Roma olmu\u015ftur. R\u00f6nesans sanatta b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu\u011funu 15. ve 16. y\u00fczy\u0131lda g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. Sanat\u0131 sanat yapan de\u011ferlerin \u00f6zellikle \u0131\u015f\u0131k, g\u00f6lge, renk, kompozisyon anlam\u0131nda s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015fti\u011fini de alg\u0131lar\u0131z. De\u011fi\u015fmekle kalmayan bu de\u011ferler, 16. y\u00fczy\u0131lda kendi i\u00e7inde kendi devrimi diyebilece\u011fimiz bir sanat reformuna da imza atm\u0131\u015ft\u0131r (Maniyerizm). Bu de\u011fi\u015fim Michelangelo\u2019nun Sistine duvarlar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 fresklerde kendini en duyarl\u0131 \u015fekilde ortaya koyar. R\u00f6nesans\u2019ta sanat uyan\u0131\u015fa ge\u00e7mi\u015f, Yunan sanat\u0131ndan sonra insan anatomisine tutarl\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i yakla\u015f\u0131mlarda bulunulmu\u015f; bu noktada insan ve hayvan kadavralar\u0131 \u00fczerinde de \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131larak, canl\u0131 organizmalar iyice tan\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilimin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fcn, \u00f6zellikle resim sanat\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n en tipik \u00f6rne\u011fi Leonarda da Vinci olmu\u015ftur. Alt\u0131n oran konusunun da ortaya konulmas\u0131 \u00f6nemlidir. Fig\u00fcratif sanat\u0131n ger\u00e7ek\u00e7i bir duyarl\u0131ktan yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, fakat sanat\u00e7\u0131 ki\u015filiklerin, yer yer meseleye yarat\u0131c\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 da katt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ne olursa olsun insan ve insan\u00ee de\u011ferlerin zirve yapt\u0131\u011f\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr R\u00f6nesans. Bunun yan\u0131nda, \u00f6zellikle dinde reforma gidilmesi, insan zihin yap\u0131s\u0131n\u0131n skolastik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan kurtulmas\u0131n\u0131n yeg\u00e2ne nedeni olmu\u015ftur. 16. y\u00fczy\u0131lda Katolik olgusuna kar\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan Protestan olgu, baz\u0131 istenmeyen olaylara da neden olsa, insano\u011flu hakk\u0131n\u0131 arama sava\u015flar\u0131na bir yenisini daha ekleyerek, R\u00f6nesans\u2019\u0131n ne denli etkin, ilerici, hatta kab\u0131na s\u0131\u011famayan bir k\u00fclt\u00fcr oldu\u011fu konusunun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftir. Bu kitapta sadece R\u00f6nesans sanat\u0131, resim, heykel ve mimari \u00f6rneklerle ele al\u0131n\u0131yor. B\u00f6ylece Heinrich W\u00f6lfflin\u2019in R\u00f6nesans-Barok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131na dayanan bi\u00e7imsel sanat tarihi y\u00f6nteminin R\u00f6nesans\u2019a ait olan kavramlar\u0131n\u0131 da burada vermek istiyoruz. Bunlar \u201c\u00e7izgisel\u201d, \u201cd\u00fczlemsel\u201d, \u201cbelirlilik\u201d, \u201ckapal\u0131 form\u201d ve \u201c\u00e7okluk\u201dtur.<\/p>\n

\"\"<\/a>Alt\u0131nc\u0131 kitapsa \u201cSembolik Klasik Romantik Sanat\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 olup, i\u00e7eri\u011fiyle ilgili \u015funlar a\u00e7\u0131klanabilir: Bu kitap, Paleolitik \u00e7a\u011fdan Orta\u00e7a\u011f sonlar\u0131na kadarki d\u00f6nemin \u00f6ne \u00e7\u0131kan resim, heykel ve mimari yap\u0131tlar\u0131ndan bir se\u00e7kiyi ele alarak, kendine bir yol \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Fakat bu yolu \u00e7izerken bir istisna g\u00f6ze \u00e7arpacak: \u0130slam sanat\u0131 ve Uzakdo\u011fu\u2019da sanat konular\u0131nda tarihsellik boyutu 19. y\u00fczy\u0131la kadar getirilecek ve sadece bu iki sanat k\u00fclt\u00fcr\u00fc alan\u0131, kendi i\u00e7inde ba\u015f\u0131 ve sonu belli bir \u00e7izgide ele al\u0131n\u0131p, sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Zaten s\u00f6z konusu iki k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de en ilgi \u00e7ekici \u00fcr\u00fcnlerini mimarl\u0131k alan\u0131nda 19. y\u00fczy\u0131la kadar verdiklerini s\u00f6yleyebiliriz. Resim sanat\u0131nda ise k\u00fc\u00e7\u00fck el sanatlar\u0131 ba\u011flam\u0131 s\u00f6z konusudur. Heykel konusu \u0130slam sanat\u0131nda \u00e7o\u011funlukla abidevi bina kap\u0131lar\u0131nda (portal) r\u00f6lyef \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karken, Uzakdo\u011fu\u2019da gerek r\u00f6lyefler, gerekse heykeller, sadece tap\u0131nma amac\u0131 g\u00fcd\u00fclen nesneler olarak dikkati \u00e7ekmektedir. Bu kitapta sanat\u0131 sanat yapan de\u011ferlere (\u00e7izgi, \u0131\u015f\u0131k, g\u00f6lge, mek\u00e2n, kompozisyon, renk vb.) yeni bir \u015fey katm\u0131\u015f, yani onlar\u0131 de\u011fi\u015ftirip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmi\u015f sanat yap\u0131tlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r. Paleolitik sanatla beraber insan\u0131n kendini aramaya ba\u015flamas\u0131, ilk insan\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015fey, ama sanat amac\u0131 ile ama de\u011fil, plastik sanatlar tarihinin \u201csimgeci\u201d bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ba\u015flang\u0131\u00e7 yapt\u0131\u011f\u0131na bizi tan\u0131k etmekte, ayr\u0131ca baz\u0131 \u201cger\u00e7ek\u00e7i\u201d vurgulara da bizi s\u00fcr\u00fcklemektedir. Tanr\u0131lar\u0131n\u0131n nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011fu tam olarak anla\u015f\u0131lamayan paleolitik insan\u0131n, bug\u00fcn bizlerce yarat\u0131c\u0131 sanat olarak yorumlanan ortaya koyduklar\u0131, hayli etkileyici \u00fcretimlerdir. En yarat\u0131c\u0131 sanat yap\u0131tlar\u0131 paleolitik sanat\u00e7\u0131, \u00e7ocuk ve delilerin ortaya koyduklar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa, o zaman bu kitab\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ma\u011fara sanat\u00e7\u0131lar\u0131, yay\u0131n\u0131m\u0131z\u0131n bir numaral\u0131 \u00f6nem noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor demek de pek yanl\u0131\u015f bir yarg\u0131 olmayacakt\u0131r. Daha sonra \u00e7ok Tanr\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcrlere y\u00f6nelen b\u00f6l\u00fcmde, \u201ceski sanat\u201d, \u201cklasik sanat\u201d ve \u201cuzakdo\u011fu\u2019da sanat\u201d ba\u015fl\u0131klar\u0131 tarihsel bir s\u0131ra e\u015fli\u011finde ele al\u0131narak, se\u00e7ilmi\u015f yap\u0131tlarla irdeleniyor. Arkas\u0131ndan tek Tanr\u0131 ba\u011flaml\u0131 bak\u0131\u015fa ge\u00e7iliyor ve bu noktada \u201cErken H\u0131ristiyanl\u0131k ve Bizans sanat\u0131\u201d, \u201c\u0130slam Sanat\u0131\u201d ve \u201cOrta\u00e7a\u011f Bat\u0131 Sanat\u0131\u201d konular\u0131 ele al\u0131n\u0131yor. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131nda alegori boyutu ve \u00e7e\u015fitli mitolojik ser\u00fcvenler g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Tek tanr\u0131l\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131nda ise, \u201ctanr\u0131\u201d veya \u201callah\u201d olgusu etraf\u0131nda sanat\u0131n \u015fekillendi\u011fi dikkati \u00e7ekiyor. Simgecilik olay\u0131 gerek \u00e7ok, gerekse tek Tanr\u0131 mant\u0131klar\u0131 i\u00e7inde kendini g\u00f6steriyor. \u00d6zellikle fig\u00fcratif ba\u011flamda ger\u00e7ek\u00e7i ve taklit\u00e7i (mimesis) bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131nda stilize edilmi\u015f, k\u0131saca dekoratif ama\u00e7l\u0131 fig\u00fcr\u00fcn de \u00e7ok\u00e7a kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Sanat do\u011faya tutulan bir aynan\u0131n yans\u0131tt\u0131klar\u0131d\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcncesi, \u00f6rne\u011fin antik Yunan sanat\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde yatan bir ger\u00e7eklik. B\u00f6yle bir ger\u00e7ekli\u011fin d\u0131\u015f\u0131ndaki hemen her \u015fey bu b\u00f6l\u00fcmde simgeci bir dille ele al\u0131n\u0131yor genellemesini bile rahatl\u0131kla yapabiliriz. Bu kitapta ele al\u0131nan \u00f6rnekler, simgesel olan paleolitik sanatla meseleyi ba\u015flat\u0131yor, antik sanat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla klasikten ge\u00e7iyor ve dinsel romantik olan orta\u00e7a\u011f bat\u0131 sanat\u0131 konusuyla tamamlan\u0131yor.<\/p>\n

\u0130\u015fte s\u00f6z konusu yay\u0131nlanan ilk alt\u0131 kitab\u0131m ile a\u00e7\u0131klamalar b\u00f6yle. Bu kitaplara, sanat ve filozofi kitaplar\u0131na gereken \u00f6zeni g\u00f6stermeyen da\u011f\u0131t\u0131m firmalar\u0131na g\u00fcvenmedi\u011fim i\u00e7in www.ozkaneroglu.com ve toplu al\u0131mlar i\u00e7in 0536 558 03 02 No\u2019lu telefondan sat\u0131n alabilirsiniz.<\/p>\n

Priv.-Doz.Dr. \u00d6zkan Ero\u011flu<\/strong>
\n Habilitation in Philosophie der Kunst<\/strong><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

NationalTurk yorumcusu, akademisyen \u00d6zkan Ero\u011flu\u2019nun yeni kitaplar\u0131 \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz<\/p>\n","protected":false},"author":9192214,"featured_media":115601,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5460,6673],"tags":[112841,96760,75973,83529,196075,96914,95698,195956],"class_list":["post-119853","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sakin-kacirmayin","category-tavsiyeler","tag-cagdas-sanat","tag-maniyerizm","tag-michelangelo","tag-modern-sanat","tag-ozkan-eroglu","tag-priv-doz-dr-ozkan-eroglu","tag-ronesans","tag-sanat"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119853"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119853\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/115601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}