{"id":123227,"date":"2012-11-24T19:56:26","date_gmt":"2012-11-24T17:56:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=123227"},"modified":"2019-03-28T10:41:13","modified_gmt":"2019-03-28T07:41:13","slug":"cagdas-istanbul-fuari-cagdas-sanat-123227","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/cagdas-istanbul-fuari-cagdas-sanat-123227\/","title":{"rendered":"\u201c\u00c7a\u011fda\u015f \u0130stanbul\u201d fuar\u0131 vesilesiyle,\u00e7a\u011fda\u015f sanat\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6remedikleri&#8230;"},"content":{"rendered":"<h1><a href=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/ozkan-eroglu-altsayfa-280x202.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-115601\" title=\"\u00d6zkan Ero\u011flu\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/ozkan-eroglu-altsayfa-280x202.jpg\" alt=\"\" width=\"280\" height=\"202\"><\/a>\u00c7a\u011fda\u015f sanat ortam\u0131m\u0131z\u0131n fark edemediklerinden biri, mesela yak\u0131n zamanlara kadar d\u00fcnyada modern \u00e7a\u011fda\u015f sanat\u0131n kronolojik bir ilerlemeye tabi olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir.<\/h1>\n<p>Halen \u00fclkemizde 1936\u2019da New York Modern M\u00fczesi\u2019nin ilk y\u00f6neticisi Bahr\u2019\u0131n, temeli \u201cizm\u201dlere, dolay\u0131s\u0131yla formlara dayanan bir sanat alg\u0131s\u0131 \u00f6neriliyor ki, bu hem fuardaki genel sanat anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n Amerikan odakl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermesi, hem de bizim 1930\u2019lu y\u0131llardaki bir kafaya tak\u0131l\u0131 oldu\u011fumuzu g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ele\u015ftirel nokta olarak mutlak de\u011ferlendirilmelidir. S\u00f6z konusu formalizm daha sonra 1940\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda bu kez Clement Greenberg taraf\u0131ndan genle\u015ftirilmi\u015f, b\u00f6ylece Amerikan sanat\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturacak bir mant\u0131k ortaya koymu\u015ftur. Bilindi\u011fi gibi Greenberg\u2019in destekledi\u011fi sanat, soyut d\u0131\u015favurumcuydu, daha sonra 1960\u2019l\u0131 y\u0131llardaki Pop Art, bu soyut d\u0131\u015favurumculu\u011fa bir tepki olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte hen\u00fcz \u00fclkemizde, s\u00f6z konusu fuarla g\u00f6r\u00fcyoruz ki soyut d\u0131\u015favurumculukla Pop Art yeni yeni hazmedilmeye, ya da ge\u00e7mi\u015fi irdelemeyi pek sevmeyen \u00fclkemiz ressam ve heykelt\u0131ra\u015flar\u0131nca hen\u00fcz tarih olarak \u00e7ok eski olmayan baz\u0131 sorunlar-ki bunlar\u0131n anla\u015f\u0131lmaktan ziyade form transferi olarak irdelendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum- yeni yeni ele al\u0131n\u0131p, de\u011ferlendirilmektedir. Zaten bunun b\u00f6yle oldu\u011funu da do\u011frulayacak bir yakla\u015f\u0131m, Bahr\u2019\u0131n diyagram\u0131na ve Greenberg\u2019in form\u00fcl\u00fcne benzer disiplinle\u015fmelere \u00fclkemizde bir t\u00fcrl\u00fc gidilemememi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Greenberg \u015f\u00f6yle dememi\u015f miydi: \u201cModern \u00e7a\u011fda\u015f sanat, R\u00f6nesans ill\u00fczyonizminden kopu\u015ftur\u201d. \u00dclkemizde b\u00f6yle bir kopu\u015fun bile tam olarak ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finin bu fuarda g\u00f6stergelerini rahatl\u0131kla alabilirsiniz. Bu kopma ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in resim ve heykel \u00fclkemizde i\u00e7kinle\u015fememi\u015f ve b\u00f6ylece saf ifadeye de ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Tabi bir de fuar g\u00f6stermektedir ki mualif sanat hi\u00e7 ortada yok neredeyse. \u00dclkemizde \u00f6nceki sanata-\u00f6ncesi denilen zaman diliminde bir kategorile\u015fme varsa e\u011fer- kar\u015f\u0131 duru\u015f ve sanat tarihinin hen\u00fcz tam olarak genel sanat ortam\u0131m\u0131za bile yay\u0131lamayan kategorici bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na tepki verilemedi\u011fi de fuarda g\u00f6zlenebiliyor. Sanat\u0131 bir nesne gibi g\u00f6ren \u00fclkemiz sanat\u00e7\u0131lar\u0131, bir sanat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fctlerini y\u0131kmak \u015f\u00f6yle dursun, sanat tarihinin form ve i\u00e7eri\u011fe dayal\u0131 y\u00fcceltilmi\u015f standartlar\u0131n\u0131 bile d\u0131\u015flamaktan \u00e7ok uzak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Deneysel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 neredeyse hi\u00e7 yok.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada sanatta 1940\u2019lardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze, her on y\u0131lda yeni bir d\u00fczen r\u00fcyas\u0131 olu\u015fturulurken, bu y\u00f6nde \u00fclkemizdeki geli\u015fmeleri net ve tarafs\u0131z bir \u015fekilde g\u00f6zlemek gerekiyor. G\u00f6zledi\u011finizde sadece form transferi, \u00f6zenti, tekrar, dekoratiflik, ill\u00fcstratif olma, kendini hi\u00e7 yenilememe vb. olumsuzluklar i\u00e7ine d\u00fc\u015fmenin fazlaca g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc dikkat \u00e7ekecektir. 80\u2019li y\u0131llarda d\u00fcnyada sanat\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 an\u0131tsalla\u015fma, yenilik\u00e7i ve \u00f6nemli bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanmas\u0131n\u0131n -bug\u00fcn bizdeki durumun ayn\u0131s\u0131- yapay bir y\u00f6n\u00fc bulunmaktayd\u0131 ele\u015ftirmenlerce. Arthur Danto, 80\u2019lerdeki geli\u015fmelerin yapay bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011funa inanm\u0131\u015ft\u0131. Sanat pazar\u0131n\u0131n 70\u2019lerde \u00f6lmesi ve bir ama\u00e7s\u0131zl\u0131k d\u00f6neminin \u00fczerine 80\u2019leri, tarihi yeniden \u00e7izgisine oturtmak i\u00e7in ele al\u0131nan kurumsal bir \u00e7aban\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmekteydi. \u00d6rne\u011fin Danto\u2019ya g\u00f6re 80\u2019lerde ba\u015f\u0131 \u00e7eken ne kadar sanat\u00e7\u0131-Schnabel (bizdeki \u00f6zenticisi B. Baykam), Salle vd. varsa, bunlar\u0131n hepsi koleksiyon\u00f6r ve sanat simsarlar\u0131na hizmet vermekteydi. K\u0131saca sanat d\u00fcnyas\u0131nda son ve k\u0131sa bir ate\u015fkes dilimi olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc 80\u2019li y\u0131llar. \u00dclkemizde, \u00c7a\u011fda\u015f \u0130stanbul fuar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunumu yap\u0131lan bir\u00e7ok ismin, olsa olsa 80\u2019li y\u0131llar\u0131n tekrar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir yapayl\u0131k yans\u0131tt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek durumunday\u0131z. Tam bir t\u00fcketim toplumu olan T\u00fcrkiye\u2019nin sanat\u0131 metala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair net bir \u00f6rnektir s\u00f6z konusu durum. \u00d6zg\u00fcnl\u00fck tamamen reddediliyor, bug\u00fcnk\u00fc \u00fclkemiz sanat\u0131nda. Sanat\u00e7\u0131lar bask\u0131c\u0131 iktidar\u0131n ve bunun su\u00e7 orta\u011f\u0131 olan medyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu \u00c7a\u011fda\u015f \u0130stanbul fuar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla iyice peki\u015ftirmektedirler.<\/p>\n<p>\u00dclkemiz sanat\u0131n\u0131n hen\u00fcz 1990\u2019lardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze d\u00fcnyadaki sanat ataklar\u0131n\u0131n hen\u00fcz tam fark\u0131nda olmadan, 1940-1980 aras\u0131ndaki geli\u015femeleri derinle\u015ftiremeden ve i\u00e7selle\u015ftiremeden pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tam bir ger\u00e7ektir. \u00d6zellikle son 30 y\u0131l\u0131n sanat\u0131 i\u00e7in, filozofik zihinlerin g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 \u00f6nerilere ihtiya\u00e7 olacakt\u0131r ki, \u00f6ncesini hen\u00fcz iyi tartamam\u0131\u015f ve konumland\u0131ramam\u0131\u015f \u00fclkemizde, bir de ge\u00e7mi\u015fin sistematik bir sanat tarihinden uzak oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, \u00fclkemizde sanat daha uzunca bir s\u00fcre meta olarak alg\u0131lanmaya, meta olan sanat\u0131n da i\u00e7i bo\u015f kalmaya devam edecek, nicelik tamam, fakat nitelik bir t\u00fcrl\u00fc d\u00fczl\u00fc\u011fe \u00e7\u0131kamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Priv.- Doz. Dr. \u00d6zkan Ero\u011flu<\/strong><br \/>\n<strong> Habilitation in Philosophie der Kunst<\/strong><\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7a\u011fda\u015f sanat ortam\u0131m\u0131z\u0131n fark edemediklerinden biri, mesela yak\u0131n zamanlara kadar d\u00fcnyada modern \u00e7a\u011fda\u015f sanat\u0131n kronolojik bir ilerlemeye tabi olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir.<\/p>\n","protected":false},"author":9192214,"featured_media":115601,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6221,6670],"tags":[112841,196075],"class_list":["post-123227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur","category-sanat","tag-cagdas-sanat","tag-ozkan-eroglu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123227"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123227\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/115601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}