![\"\"](\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/dunya_engelliler_gunu-280x145.jpg\" "\\"\\"")
Bug\u00fcn D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc.\u00a0D\u00fcnyada her 3 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc toplumun engelliler konusunda dikkatini \u00e7ekebilmek ve daha duyarl\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli etkinlikler d\u00fczenleniyor.<\/h1>\nT\u00fcrkiye\u2019de yakla\u015f\u0131k 9 milyon engelli vatanda\u015f\u0131m\u0131z bulunuyor. Engellilerin istihdam i\u00e7in yeni giri\u015fimler yap\u0131l\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019de 49 ve daha az \u00e7al\u0131\u015fana sahip i\u015fletmelerin sadece y\u00fczde 21.3\u2019\u00fc engelli istihdam ediyor. \u00c7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 50 oldu\u011funda istihdam y\u00fczde 78.8\u2019e \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
H\u00fcrriyet gazetesinden Ay\u015feg\u00fcl Domani\u00e7 Yel\u00e7e’nin yaz\u0131s\u0131;<\/p>\n
Merhabalar sevgili okurlar. \u00c7o\u011funuzun bildi\u011fi gibi 3 Aral\u0131k, D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc. Bu \u00f6zel g\u00fcn\u00fcn tarih\u00e7esine d\u00f6necek olursak; Birle\u015fmi\u015f Milletler 1992 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 bir kararla, 3 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fc \u201cUluslararas\u0131 Engelliler G\u00fcn\u00fc\u201d olarak ilan etti.<\/p>\n
Bu karar\u0131n ard\u0131ndan BM \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu 5 Mart 1993 tarihli ve 1993\/29 say\u0131l\u0131 bildirisi ile \u00fcye \u00fclkelerce 3 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u201cengellilerin topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve insan haklar\u0131n\u0131n tam ve e\u015fit \u00f6l\u00e7\u00fcde sa\u011flanmas\u0131\u201d amac\u0131yla tan\u0131nmas\u0131n\u0131 istedi. Ve o g\u00fcnden beri, 3 Aral\u0131k t\u00fcm d\u00fcnyada \u201cengelliler g\u00fcn\u00fc\u201d olarak biliniyor.<\/p>\n
Engelli insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlar sadece kendilerinin de\u011fil; ailelerinin, \u00e7evrenin, toplumun, k\u0131sacas\u0131 t\u00fcm insanlar\u0131n ortak sorunudur. Ba\u015fta \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi olmak \u00fczere, bir \u00e7ok belge engellilik sorununu temelde bir insan haklar\u0131 sorunu olarak ele almaktad\u0131r. Bizim anayasam\u0131z ve yasalar\u0131m\u0131z da engellilere ili\u015fkin olarak evrensel de\u011ferlerle paralel d\u00fczenlemeleri \u00f6n g\u00f6rm\u00fc\u015f ve devleti bu konularda y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, hepimizin ya\u015fayarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi, yasalar\u0131n var olmas\u0131 onlar\u0131n uygulanabilir olduklar\u0131 anlam\u0131na gelmiyor ne yaz\u0131k ki. \u00d6rne\u011fin, 2005 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 5378 say\u0131l\u0131 \u00d6z\u00fcrl\u00fcler Yasas\u0131 kapsam\u0131nda engelli vatanda\u015flara y\u00f6nelik standartlar\u0131n t\u00fcm \u00f6zel, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nca en ge\u00e7 7 Temmuz 2012 tarihine kadar yerine getirilmesi gerekmekteydi. Oysa ki, verilen s\u00fcrenin bitmesine yaln\u0131zca g\u00fcnler kala \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6telendi engellilerin insanca ya\u015fayabilmeleri i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde okuyucum Tolga Atm\u0131\u015f\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131m e-posta san\u0131r\u0131m ne demek istedi\u011fimi daha iyi anlatacak sizlere:<\/p>\n
\u201cMerhaba Say\u0131n Yel\u00e7e, bu yaz\u0131y\u0131 yazma amac\u0131m devlet eliyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m utan\u00e7 tablosuna sizin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131zla ses bulmakt\u0131r. Ben,\u00c7ukurova \u00dcniversitesi T\u00fcrk\u00e7e \u00d6\u011fretmenli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nde okuyan kas hastas\u0131 bir \u00f6\u011frenciyim. Engelli \u00f6\u011frenci oldu\u011fumu resmi belgelerle bildirmeme ra\u011fmen, \u00fcniversite y\u00f6netimi bana iki y\u0131ld\u0131r 2.kat derslikler vermekte d\u00fc\u015f\u00fcncesizce \u0131srar ediyor. 2 y\u0131ld\u0131r derslere babam\u0131n ve arkada\u015flar\u0131m\u0131n s\u0131rt\u0131nda \u00e7\u0131kmak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yorum. Binaya asans\u00f6r yap\u0131lmas\u0131 ve zemin kat derslikler ayarlanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde y\u00f6netime onlarca kez ba\u015fvuruda bulundu\u011fum halde, \u00fcniversite y\u00f6netimi insan haklar\u0131ndan yoksun umursamaz tav\u0131rlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler ve s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyorlar. De\u011ferli b\u00f6l\u00fcm hocalar\u0131m\u0131n inisiyatifi ile al\u0131nan zemin kat dersli\u011fin ise bak\u0131ms\u0131zl\u0131ktan b\u00fct\u00fcn elektrik tesisat\u0131 patlam\u0131\u015f ve art\u0131k ders i\u015flenemez durumda. I\u015f\u0131klar\u0131 bile yanmayan dersli\u011fin bak\u0131m\u0131 i\u00e7in rekt\u00f6rl\u00fc\u011fe \u00e7a\u011fr\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde hi\u00e7bir sonu\u00e7 alamad\u0131k. Di\u011fer zemin kat derslikler de dolu oldu\u011fundan 2.katta ders i\u015flemek zorunda kal\u0131yoruz ve ben bu y\u00fczden art\u0131k okula gidemiyorum. Bir y\u0131l boyunca gece g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015f\u0131p kazand\u0131\u011f\u0131m \u00fcniversiteyi, y\u00f6netimin sorumsuzlu\u011fu ve d\u00fc\u015f\u00fcncesizli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden b\u0131rakma noktas\u0131na geldim. 2012 T\u00fcrkiye’sinin say\u0131l\u0131 \u00fcniversitelerinden birinde ya\u015fanan bu duruma kay\u0131ts\u0131z kalmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 umut ederek sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sunuyorum…\u201d<\/p>\n
Ben her g\u00fcn buna benzer en az \u00fc\u00e7-be\u015f mesaj al\u0131yorum. Hepsiyle ayr\u0131 ayr\u0131 \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum. Hem yazanlar hem de onlara yazd\u0131ran nedenler i\u00e7in\u2026<\/p>\n
Ancak bunlar, hi\u00e7bir \u015fekilde, umutsuzlu\u011fa kap\u0131lmam\u0131za neden olmamal\u0131. Son y\u0131llarda engelliler i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan hak temelli sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin say\u0131s\u0131 artm\u0131\u015f ve yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar ses getirmeye ba\u015flam\u0131\u015f bulunuyor. Ayr\u0131ca bu \u00f6rg\u00fctleri do\u011fru bi\u00e7imde y\u00f6nlendiren ve en iyi \u00f6rnekleri uygulamaya koymaya \u00e7al\u0131\u015fan bir kurum, \u201c\u00d6z\u00fcrl\u00fc ve Ya\u015fl\u0131 Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d bizler i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Engelli bireylerin ve toplumun birbirlerinden \u00e7ok uzakta olu\u015funun engellilikle ilgili sorunlar\u0131n en \u00f6nemlisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen Engellerin \u00d6tesinde Derne\u011fi, tamam\u0131 zihinsel engelli bireylerden olu\u015fan Bremen M\u0131z\u0131kac\u0131lar\u0131 Perk\u00fcsyon Grubu ile birlikte, fark\u0131ndal\u0131k g\u00f6sterileri d\u00fczenliyor. Cumartesi g\u00fcn\u00fc, yine b\u00f6yle bir g\u00f6steri i\u00e7in Nautilius Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi\u2019ndeydiler. Onlar\u0131 izleyenler aras\u0131ndayd\u0131m ben de; mutluluklar\u0131na ve yaratt\u0131klar\u0131 co\u015fkuya ortak oldum. Engelli ve engelsiz bireyler aras\u0131nda kurulan ileti\u015fim umutlar\u0131m\u0131 tazeledi. G\u00f6sterinin sonunda Engellerin \u00d6tesinde Derne\u011fi ad\u0131na Ba\u015fkan Ya\u015far Morp\u0131nar, T\u00fcrkiye\u2019de engelli ve engelsiz bireylerin birlikte vakit ge\u00e7irebilecekleri ortak sosyal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n yok denecek kadar az oldu\u011funu, bireylerin birbiri ile ileti\u015fim kurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\/ kuramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019deki 8,5 milyon engelli bireyin sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ilk ad\u0131m olarak ileti\u015fimin kurulmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu ifade eden Morp\u0131nar, t\u00fcm bireylerin bu ileti\u015fim i\u00e7in 3 Aral\u0131k D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fcn\u00fc kendisi i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 g\u00fcn\u00fc olarak kabul etmesini diledi\u011fini s\u00f6yledi. \u0130zleyenler de, bundan b\u00f6yle engelli ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda duyars\u0131z kalmayacaklar\u0131 yolunda hep bir a\u011f\u0131zdan s\u00f6z verdiler. Anlad\u0131m ki onlar da ba\u015fka birilerini, sonra o ba\u015fka birileri yeni birilerini etkileyecek ve fark\u0131ndal\u0131k b\u00fcy\u00fcyecek. T\u0131pk\u0131 suya at\u0131lan bir ta\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 harelerin yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi\u2026<\/p>\n
Biz yukar\u0131da Bremen M\u0131z\u0131kac\u0131lar\u0131\u2019n\u0131 izlerken, a\u015fa\u011f\u0131da bir ba\u015fka dernek para topluyordu engelliler i\u00e7in. \u00d6n\u00fcnde yaln\u0131zca \u00fc\u00e7-be\u015f ki\u015fi vard\u0131.<\/p>\n
Engelliler y\u0131lda yaln\u0131zca tek bir g\u00fcn hat\u0131rlanmamal\u0131. Ve o tek g\u00fcn onlara verilecek tek \u015fey para olmamal\u0131. Engelliler kimsenin onlara ac\u0131mas\u0131n\u0131 istemiyorlar. Onlar, yaln\u0131zca, sahip olduklar\u0131 haklardan yararlanmak istiyorlar.<\/p>\n
Engellerimizi hissettirmeyecek, engelsiz bir ya\u015fam dile\u011fi ile…<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bug\u00fcn D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc. D\u00fcnyada her 3 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc toplumun engelliler konusunda dikkatini \u00e7ekebilmek ve daha duyarl\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli etkinlikler d\u00fczenleniyor.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":181344,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6805,6662],"tags":[117182,86969,117181,195937,10516,86972],"class_list":["post-123802","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-turkiye","category-yasam","tag-3-aralik","tag-3-aralik-dunya-engelliler-gunu","tag-aysegul-domanic-yelce","tag-dunya","tag-dunya-engelliler-gunu","tag-engelliler-gunu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123802"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123802\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/181344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}