{"id":140000,"date":"2013-06-27T00:08:25","date_gmt":"2013-06-26T21:08:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=140000"},"modified":"2013-06-27T00:09:46","modified_gmt":"2013-06-26T21:09:46","slug":"gezi-parki-ruzgari-brezilyada-esti-140000","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/gezi-parki-ruzgari-brezilyada-esti-140000\/","title":{"rendered":"Gezi Park\u0131 r\u00fczgar\u0131 Brezilya’da esti!"},"content":{"rendered":"

\"gezi-parki\"Ekonomisi son y\u0131llarda b\u00fcy\u00fcme kaydeden iki \u00fclke olarak adland\u0131r\u0131lan Brezilya ve T\u00fcrkiye\u2019de neredeyse e\u015f zamanl\u0131 patlak veren eylemler, uzmanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re paralellik g\u00f6steriyor.<\/h1>\n

DW’in haberine g\u00f6re,\u00a0Kalk\u0131nman\u0131n e\u015fi\u011findeki iki b\u00fcy\u00fck \u00fclke T\u00fcrkiye ve Brezilya\u2019da patlak veren protestolar, bir\u00e7ok uzman\u0131 aradaki paralellikleri incelemeye sevk etti. Bu benzerliklerden ilki g\u00f6stericilerin profiline ili\u015fkin. Uzmanlara g\u00f6re; her iki \u00fclkede de protestolar\u0131 ba\u015flatanlar\u0131n \u00e7o\u011funu gen\u00e7ler ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Gazeteci Senada Sokullu, eylemlerin\u00a0sembol\u00fc haline gelen Gezi Park\u0131’n\u0131n, polis taraf\u0131ndan biber gaz\u0131 ve TOMA\u2019lar ile da\u011f\u0131t\u0131lmadan \u00f6nce i\u00e7inde m\u00fczesi, k\u00fct\u00fcphanesi bulunan, yoga kurslar\u0131n\u0131n verildi\u011fi ufak bir \u00e7ad\u0131r kentini and\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Sokollu, g\u00f6stericilerin \u00e7o\u011funu genelde e\u011fitimli orta s\u0131n\u0131fa ait ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin olu\u015fturdu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n

Sokollu “\u00d6rne\u011fin Gezi Park\u2019\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir sevgi ve \u00f6zveri ile bir k\u00fct\u00fcphane kuruldu. Bir\u00e7ok ki\u015fi kitaplar getirdi ve bu k\u00fct\u00fcphane her g\u00fcn biraz daha b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Buradan da g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, bu protestolarda yer alanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 entelekt\u00fcel insanlar olu\u015fturuyor” \u015feklinde konu\u015fuyor.<\/p>\n

G\u00f6stericilerin \u00e7o\u011funlu\u011funu, daha \u00f6nce hi\u00e7bir protestoya kat\u0131lmam\u0131\u015f ki\u015filerin olu\u015fturdu\u011funu da anlatan Sokollu, Facebook\u2019ta sadece plajda \u00e7ektirdi\u011fi foto\u011fraflar\u0131 payla\u015fan bir kitlenin bir anda politik i\u00e7erikli mesajlarla inan\u0131lmaz aktif hale geldi\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Bilgi \u00dcniversitesi’nin yakla\u015f\u0131k 3 bin g\u00f6sterici ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fu anket de bu tespiti do\u011frular nitelikte. A\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilmesinden h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 protestolara d\u00f6n\u00fc\u015fen g\u00f6sterilere ili\u015fkin yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re; direni\u015fe kat\u0131lanlar\u0131n y\u00fczde 70’i kendisini hi\u00e7bir partiye yak\u0131n hissetmiyor. G\u00f6stericilerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 daha \u00f6nce hi\u00e7bir kitlesel eyleme kat\u0131larak soka\u011fa \u00e7\u0131kmad\u0131 ve yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 40’\u0131 19 \u2013 25 ya\u015f aras\u0131, y\u00fczde 24’\u00fc 26 \u2013 30 ya\u015f aras\u0131nda dedi.<\/p>\n

100 milyonluk orta s\u0131n\u0131f<\/h4>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki protestolar\u0131n fitilini Gezi Park\u0131\u2019ndaki a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilmesi tutu\u015ftururken, Brezilya\u2019da ise otob\u00fcs biletlerine getirilen zam ate\u015fledi. Her iki \u00fclkedeki protestolar yak\u0131n aral\u0131klarla patlak verdi. Alman Konrad Adenauer Vakf\u0131\u2019n\u0131n Brezilya\u2019daki temsilcisi Felix Dahne de Brezilya\u2019daki protestolar\u0131 ba\u015flatanlar\u0131n profiline ili\u015fkin \u015funlar\u0131 kaydediyor:<\/p>\n

“G\u00f6sterileri ba\u015flatanlar, asl\u0131nda \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri ve e\u011fitimli orta s\u0131n\u0131f. Yani asl\u0131nda protestolar\u0131n fitilini ate\u015fleyen, otob\u00fcs biletlerine yap\u0131lan 20 sentlik zamdan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilenmeyecek olan kesim. Alt orta s\u0131n\u0131f ise protestolara sonradan d\u00e2hil oldu. Ve bug\u00fcn Brezilya sokaklar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz tablo, ilk g\u00f6sterilerdeki kadar homojen bir yap\u0131ya sahip de\u011fil.”<\/p>\n

Brezilya\u2019da 195 milyonluk n\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k 100 milyonunu orta s\u0131n\u0131f\u0131n olu\u015fturdu\u011funu kaydeden Felix Dahne, o nedenle gelecekte hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmetin, bu kitlenin sesini duymazdan gelemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Dahne, bu kitlenin \u00fc\u00e7te birinin son 10 y\u0131la kadar yoksulluk i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n

\"gezi-parki-brezilya\"<\/p>\n

Kaderlerini kendi ellerine alma iste\u011fi<\/h4>\n

Berlin Teknik \u00dcniversitesi\u2019nden protesto ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten Profes\u00f6r Peter Ullrich de her iki \u00fclkedeki g\u00f6stericilerin bir ba\u015fka ortak yan\u0131na dikkat \u00e7ekiyor. Ullrich “Her iki \u00fclkede de sesinin duyulmas\u0131n\u0131 ve al\u0131nan kararlara do\u011frudan kat\u0131l\u0131m isteyen ki\u015filerin say\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u00fcrekli art\u0131yor. Onlar\u0131n bu talepleri, al\u0131nan kararlara yeterince d\u00e2hil edilmedikleri duygusu ile yak\u0131ndan ili\u015fkili. Ve bu talep, yani demokrasinin a\u015fa\u011f\u0131dan ba\u015flamas\u0131 iste\u011fi, sadece birileri taraf\u0131ndan y\u00f6netilmek de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, kaderlerini kendi ellerine almak iste\u011fi, kesinlikle, her iki \u00fclkedeki protestolar\u0131n ortak \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor” diye konu\u015fuyor.<\/p>\n

Ullrich, bunun d\u0131\u015f\u0131nda her iki \u00fclkedeki g\u00f6stericilerin taleplerinin pek bir paralellik g\u00f6stermedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Profes\u00f6r Ullriche g\u00f6re; k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferler, T\u00fcrkiye\u2019deki protestolar\u0131n odak noktas\u0131n\u0131 olu\u015ftururken, Brezilya\u2019da ise daha \u00e7ok yolsuzlukla m\u00fccadele ve ekonomik refah\u0131n e\u015fit da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n planda.<\/p>\n

Taleplerin dikkate al\u0131nma \u015fans\u0131<\/h4>\n

Peter Ullrich, genelde orta s\u0131n\u0131f\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 protestolardaki taleplerin dikkate al\u0131nma \u015fans\u0131n\u0131 y\u00fcksek buluyor. Protesto ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 bunu \u015f\u00f6yle izah ediyor:<\/p>\n

“\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n kendilerini ifade edi\u015f \u015fekli, tarzlar\u0131 ve talepleri, politik sistem i\u00e7inde ses getirir. Zira orada da orta s\u0131n\u0131f\u0131n bir\u00e7ok temsilcisi bulunuyor.”<\/p>\n

Profes\u00f6r Ullrich, daha az e\u011fitimli kesimlerin protesto bi\u00e7imlerinin, genelde ho\u015fnutsuzluklar\u0131n kavgaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ile sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n

Brezilya\u2019da sokaklara d\u00f6k\u00fclen binlerce protestocunun isyan\u0131 etkisini g\u00f6sterdi. Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dilma Rousseff, son 20 y\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck protestolar\u0131na yan\u0131t olarak, siyasi reformlar i\u00e7eren anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda referandum yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Latin Amerika\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomisine sahip \u00fclkenin Devlet Ba\u015fkan\u0131, g\u00f6stericilerin endi\u015felerine kulak verilece\u011fini de s\u00f6yledi. Rousseff, toplu ta\u015f\u0131ma sistemi, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131na b\u00fcy\u00fck ek yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve yolsuzlukla m\u00fccadele yasalar\u0131n\u0131 sertle\u015ftirmenin zorunlu oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n