{"id":140236,"date":"2013-06-28T18:07:12","date_gmt":"2013-06-28T15:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=140236"},"modified":"2013-06-28T18:07:12","modified_gmt":"2013-06-28T15:07:12","slug":"ayasofya-cami-olarak-ibadete-acildi-140236","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/ayasofya-cami-olarak-ibadete-acildi-140236\/","title":{"rendered":"Ayasofya, cami olarak ibadete a\u00e7\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<h1><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-140237\" alt=\"Ayasofya Trabzon\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/ayasofya_trabzon_ibadete_acildi.jpg\" width=\"610\" height=\"372\" title=\"\"><\/h1>\n<h1>Trabzon&#8217;daki Ayasofya M\u00fczesi, 52 y\u0131l aradan sonra tekrar cami olarak ibadete a\u00e7\u0131ld\u0131. Mihrap ve minber yerle\u015ftirilen Ayasofya&#8217;da ilk namaz ikindi vakti k\u0131l\u0131nd\u0131. Namaz s\u0131ras\u0131nda freskler perde ile \u00f6rt\u00fcld\u00fc.<\/h1>\n<p>Ayasofya&#8217;da ikindi ezan\u0131n\u0131 Ne\u015fat \u015eent\u00fcrk adl\u0131 vatanda\u015f okurken, yakla\u015f\u0131k 50 ki\u015filik cemaate namaz\u0131 Ziya M\u0131ynat k\u0131ld\u0131rd\u0131. Ayasofya&#8217;n\u0131n namaz k\u0131l\u0131nan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn giri\u015f k\u0131sm\u0131nda iki kad\u0131n\u0131n da saf tuttu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Namaz\u0131n ard\u0131ndan yerli ve yabanc\u0131 turistler, Ayasofya&#8217;n\u0131n ibadete a\u00e7\u0131lan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de gezerek, foto\u011fraf \u00e7ektiler.<\/p>\n<p>Trabzon Vak\u0131flar B\u00f6lge M\u00fcd\u00fcr\u00fc Mazhar Y\u0131ld\u0131r\u0131mhan, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Ayasofya&#8217;n\u0131n cami olarak hizmet vermesi i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar\u0131 tamamlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;\u0130n\u015fallah \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta i\u00e7inde caminin resmi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131z. Bug\u00fcn vatanda\u015flar ferdi olarak namaz k\u0131l\u0131yorlar. Ayn\u0131 zamanda m\u00fcze ziyareti de yap\u0131labiliyor. Bu konuda bir sorun yok&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131l\u0131rken eserin zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6zveri g\u00f6sterildi\u011fini ifade eden Y\u0131ld\u0131r\u0131mhan, &#8220;Ziyarete gelenler eserin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc rahat bir \u015fekilde g\u00f6rebiliyorlar. Bug\u00fcn cemaat i\u00e7inden bir ki\u015fi namaz k\u0131ld\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn sadece haz\u0131rlanan mekan\u0131n ne durumda oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in buraday\u0131z&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Uzun s\u00fcre m\u00fcze olarak kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen tapusu cami olan Ayasofya&#8217;n\u0131n, mahkeme karar\u0131yla bir s\u00fcre \u00f6nce K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne devredildi\u011fini an\u0131msatan Y\u0131ld\u0131r\u0131mhan, &#8220;Ayasofya M\u00fczesi&#8217;nin cami olarak d\u00fczenlenmesine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z tamamland\u0131. Bug\u00fcn Trabzon M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne Ayasofya&#8217;y\u0131 teslim almalar\u0131 i\u00e7in yaz\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6nderdik. Yeni \u00e7al\u0131\u015fmayla Ayasofya&#8217;y\u0131 hem cami hem de m\u00fcze olarak d\u00fczenledik. Ayasofya hem cami fonksiyonunu g\u00f6recek hem de m\u00fcze olarak gezebilecek.<\/p>\n<p>Ayasofya&#8217;n\u0131n camiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda hi\u00e7bir \u015feye dokunmad\u0131k. Esere bir \u00e7ivi bile \u00e7ak\u0131lmad\u0131. Son derece naturel bir \u015fekilde eser korundu. Kubbedeki frekslerin \u00fczerine perde \u00e7ektik ama kubbedeki bu freskleri g\u00f6rmek isteyenler do\u011fudaki b\u00f6l\u00fcm\u00fc gezerken oradan kubbeyi g\u00f6rebilecekler. Hi\u00e7 bir fonksiyon bozulmad\u0131, isteyen ibadet yapabilecek, isteyen de ziyaret edebilecek.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131mhan, kaynaklarda 1961 y\u0131l\u0131na kadar ibadete a\u00e7\u0131k oldu\u011fu belirtilen Ayasofya&#8217;n\u0131n kuzey giri\u015finde iki kap\u0131 bulundu\u011funu anlatarak, \u015f\u00f6yle devem etti:<\/p>\n<p>&#8220;Kap\u0131lar\u0131n birinin \u00f6n\u00fcne hal\u0131 serdik ve ayakkab\u0131l\u0131k koyduk. Cemaat bu kap\u0131y\u0131 kullanarak i\u00e7eriye girecek. \u0130kinci kanat kap\u0131n\u0131n oldu\u011fu yeri ise ta\u015f zemin b\u0131rakt\u0131k. Buradan i\u00e7eriye giren ziyaret\u00e7i bir metre geni\u015fli\u011findeki alandan do\u011fuya do\u011fru ge\u00e7ecek oradan bakt\u0131\u011f\u0131 zaman kubbedeki freskleri g\u00f6rebilecek. Ziyaret\u00e7ilerin bu mekan\u0131 gezerken ayakkab\u0131 \u00e7\u0131kartmas\u0131 gerekmeyecek. Ayasofya&#8217;n\u0131n camiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine ba\u011fl\u0131 olarak paral\u0131 ge\u00e7i\u015f kald\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00f6ylece ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131 artt\u0131, rehberler daha fazla ziyaret\u00e7i getirmeye ba\u015flad\u0131lar. \u00dccretsiz her isteyen gidip Ayasofya&#8217;y\u0131 ziyaret edebilir, ibadet yapabilir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Ayasofya h\u00fcrriyetine kavu\u015fmu\u015ftur&#8221;<\/p>\n<p>Ayasofya&#8217;da namaz k\u0131lan vatanda\u015flardan Ethem Turan, bunun \u00e7ok g\u00fczel bir duygu oldu\u011funu belirterek, &#8220;Y\u0131llar sonra Ayasofya&#8217;n\u0131n ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Buras\u0131 hem gezmek hem de ibadet yapmak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli ve g\u00fczel bir yer. Mahallemizde bunu hayata ge\u00e7irenlere te\u015fekk\u00fcr ediyorum&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Hamza Kaya ise Ayasofya&#8217;n\u0131n ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015ftu\u011funu ifade ederek, &#8220;Ayasofya h\u00fcrriyetine kavu\u015fmu\u015ftur. Bunu yapanlardan Allah raz\u0131 olsun. \u0130stanbul&#8217;daki Ayasofya&#8217;n\u0131n da bir g\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015faca\u011f\u0131na inan\u0131yorum&#8221; diye konu\u015ftu<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Yap\u0131ya herhangi bir m\u00fcdahale yok, tamamen portatif bir d\u00fczen kurulmu\u015f&#8221;<\/p>\n<p>Trabzon M\u00fcft\u00fcs\u00fc Veysel \u00c7ak\u0131, Ayasofya&#8217;n\u0131n cami olarak d\u00fczenlenmesine ili\u015fkin Trabzon Vak\u0131flar B\u00f6lge M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden gelen yaz\u0131 \u00fczerine ge\u00e7ici g\u00f6revlendirme yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ayasofya&#8217;da tarihi dokuya ve ziyarete engel olmayacak bir form\u00fcl bulundu\u011funa dikkati \u00e7eken \u00c7ak\u0131, &#8220;Ortada namaz k\u0131l\u0131nacak bir yer haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Kubbeler sa\u011fdan ve soldan rahatl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebiliyor. \u0130badet edenlerin ziyaret\u00e7ilere, ziyaret\u00e7ilerin ibadet edenlere herhangi bir engel durumu yok. Biz burada sadece din hizmeti \u00fcretece\u011fiz&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u00c7ak\u0131, ibadethaneleri kilise olan insanlar\u0131n da Ayasofya&#8217;n\u0131n at\u0131l olmaktansa bir \u015fekilde de olsa ibadet mahali olarak kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 duracaklar\u0131n\u0131 veya ele\u015ftireceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini belirterek, &#8220;Yeter ki ibadet edilsin, neticede buras\u0131 mabettir. Zaman\u0131nda kiliseydi bug\u00fcn ise y\u00f6rede M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu i\u00e7in cami olarak kullan\u0131labilir. Yap\u0131ya herhangi bir m\u00fcdahale yok, tamamen portatif bir d\u00fczen kurulmu\u015f&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u00c7ak\u0131, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ayasofya Camisi i\u00e7in imam hatip kadrosu verdi\u011fini an\u0131msatarak, ilana \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131ktan sonra yap\u0131lacak s\u0131navla g\u00f6revlinin belirlenece\u011fini kaydetti.<\/p>\n<p>-Ayasofya&#8217;n\u0131n tarihi-<\/p>\n<p>Trabzon Valili\u011fi ile \u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kaynaklar\u0131ndan derlenen bilgilere g\u00f6re, Ayasofya Mahallesi&#8217;ndeki Trabzon Ayasofya Kilisesi, Trabzon \u0130mparatorlu\u011fu krallar\u0131ndan 1. Manuel Komnenos zaman\u0131nda (1238-1263) in\u015fa edildi. Fatih Sultan Mehmet&#8217;in 1461&#8217;de Trabzon&#8217;u fethinin ard\u0131ndan camiye \u00e7evrilen ve vak\u0131f eseri olan Ayasofya, 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda s\u0131ras\u0131yla depo, hastane ve cami olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. 1958 ile 1962 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Edinburg \u00dcniversitesi&#8217;nin i\u015f birli\u011fiyle restore edilen tarihi yap\u0131 1964&#8217;ten sonra m\u00fcze olarak ziyarete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. Evliya \u00c7elebi&#8217;nin \u00f6nem verdi\u011fi yap\u0131lar aras\u0131nda bulunan, 1868&#8217;de harabe olan Ayasofya, ayn\u0131 tarihlerde Bursal\u0131 R\u0131za Efendi&#8217;nin te\u015fvikiyle onar\u0131lm\u0131\u015f. Ge\u00e7 Bizans d\u00f6neminin g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fi olan yap\u0131, y\u00fcksek bir merkezi kubbeye sahip.<\/p>\n<p>Yap\u0131da, Hristiyan sanat\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Sel\u00e7uklu D\u00f6nemi \u0130slam sanat\u0131n\u0131n etkileri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Binan\u0131n g\u00fcney cephesinde Adem ile Havva&#8217;n\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 kabartma olarak anlat\u0131l\u0131yor. G\u00fcney cephedeki kemerin kilit ta\u015f\u0131 \u00fczerinde Trabzon&#8217;da 257 y\u0131l h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Komnenoslar&#8217;\u0131n sembol\u00fc olan tek ba\u015fl\u0131 kartal motifi bulunuyor. Hazreti \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fumu, vaftizi, \u00e7arm\u0131ha gerili\u015fi ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn betimlendi\u011fi yap\u0131n\u0131n ana kubbesinin alt k\u0131sm\u0131nda \u00e7ok renkli mermerden yap\u0131lm\u0131\u015f yer mozai\u011fi bulunuyor. Fresklerde \u0130ncil&#8217;den al\u0131nm\u0131\u015f konular i\u015fleniyor. Kubbedeki ana tasvir ise Hazreti \u0130sa&#8217;n\u0131n tanr\u0131sal y\u00f6n\u00fcn\u00fc aksettiren Pantacrator \u0130sa&#8217;d\u0131r. Bunun alt\u0131nda bir kitabe ku\u015fa\u011f\u0131, daha altta ise melekler frizi bulunuyor. Pencere aralar\u0131nda 12 havari tasvir ediliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trabzon&#8217;daki Ayasofya M\u00fczesi, 52 y\u0131l aradan sonra tekrar cami olarak ibadete a\u00e7\u0131ld\u0131. Mihrap ve minber yerle\u015ftirilen Ayasofya&#8217;da ilk namaz ikindi vakti k\u0131l\u0131nd\u0131. Namaz s\u0131ras\u0131nda freskler perde ile \u00f6rt\u00fcld\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":140237,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6805],"tags":[2232,3037],"class_list":["post-140236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-turkiye","tag-ayasofya","tag-trabzon"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=140236"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140236\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/140237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=140236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=140236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=140236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}