{"id":150359,"date":"2013-10-11T16:23:37","date_gmt":"2013-10-11T13:23:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=150359"},"modified":"2013-10-11T16:23:37","modified_gmt":"2013-10-11T13:23:37","slug":"nobel-baris-odulu-ksyoye-150359","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/nobel-baris-odulu-ksyoye-150359\/","title":{"rendered":"Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc KSY\u00d6&#8217;ye"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-150360\" alt=\"Kimyasal\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/kimyasal-280x177.jpg\" width=\"280\" height=\"177\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/kimyasal-280x177.jpg 280w, https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/kimyasal.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 280px) 100vw, 280px\" \/><\/p>\n<h1>Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (KSY\u00d6), bu y\u0131lki\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fcn sahibi oldu. \u00a0Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc kazanan 22. kurulu\u015f olan KSY\u00d6, Suriye&#8217;deki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla da dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/h1>\n<p>Norve\u00e7&#8217;in ba\u015fkenti Oslo&#8217;daki\u00a0Nobel\u00a0Komitesi, KSY\u00d6&#8217;n\u00fcn\u00a0&#8220;kimyasal silahlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 \u00e7abalar&#8221; nedeniyle\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Komite taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada Birinci\u00a0D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda binlerce insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an kimyasal silahlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n 1925&#8217;te imzalanan Cenevre Anla\u015fmas\u0131 ile\u00a0yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0ancak anla\u015fmada kimyasal silahlar\u0131n \u00fcretimi ve saklanmas\u0131yla\u00a0ilgili bir madde yer almad\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>\u0130kinci\u00a0D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;nda Nazi lideri Adolf Hitler taraf\u0131ndan milyonlarca insan\u0131n katledilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan kimyasal silahlar\u0131n daha sonra da hem devletler hem de ter\u00f6ristlerin elinde \u00f6l\u00fcm sa\u00e7maya devam etti\u011fine i\u015faret edilen a\u00e7\u0131klamada 1997&#8217;de uygulamaya konulan anla\u015fma ile kimyasal silahlar\u0131n \u00fcretimi ve saklanmas\u0131na da yasak getirildi\u011fi hat\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Komite a\u00e7\u0131klamas\u0131nda merkezi Hollanda&#8217;n\u0131n Lahey kentinde bulunan KSY\u00d6&#8217;n\u00fcn kuruldu\u011fu 28 Nisan 1997 tarihinden bu yana kimyasal silahlar\u0131n yok edilmesi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcad\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.\u00a0Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 Anla\u015fmas\u0131&#8217;na \u015fimdiye kadar 189 devlet imza att\u0131.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc-<\/p>\n<p>1901 ve 2012 aras\u0131nda 93 kez\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc verildi. 100 ki\u015fi\u00a0ve 24 \u00f6rg\u00fcte\u00a0lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen \u00f6d\u00fcllerden 28&#8217;i\u00a0iki\u00a0kazanan aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc, tarihinde sadece iki\u00a0kez 3\u00a0ki\u015fiye verildi:\u00a01994&#8217;te Yaser Arafat, \u015eimon Perez ve Yitzak Rabin, 2011&#8217;de ise\u00a0Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee ve Tevekk\u00fcl Karman,\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fcn sahibi oldu.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 K\u0131z\u0131l Ha\u00e7 Komitesi\u00a01917, 1944 ve 1963&#8217;te 3 kez, Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi ise 1954 ve 1981&#8217;de 2 kez\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc kazanan 100 ki\u015fiden 15&#8217;i kad\u0131nd\u0131:\u00a0\u00a0Bertha von Suttner (1905),\u00a0\u00a0Jane Addams (1931),\u00a0\u00a0Emily Greene Balch (1946),\u00a0\u00a0Betty Williams ve\u00a0Mairead Corrigan\u00a0(1976),\u00a0Rahibe Teresa (1979),\u00a0\u00a0Alva Myrdal (1982),\u00a0\u00a0Aung San Suu \u00c7ii (1991),\u00a0Rigoberta Mench\u00fa Tum (1992),\u00a0Jody Williams (1997),\u00a0\u015eirin Ebadi (2003),\u00a0Wangari Maathai (2004),\u00a0Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee ve\u00a0Tevekk\u00fcl Karman (2011).<\/p>\n<p>Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fcn en gen\u00e7 sahibi 2011&#8217;de \u00f6d\u00fcle lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde 32 ya\u015f\u0131nda olan\u00a0Tevekk\u00fcl\u00a0Karman&#8217;d\u0131. 1995&#8217;te\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen\u00a0\u00a087 ya\u015f\u0131ndaki\u00a0Joseph Rotblat, ise Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc alan en ya\u015fl\u0131 ki\u015fi olarak tarihe ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>-Le Duc Tho, \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc \u00a0almad\u0131-<\/p>\n<p>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Henry Kissinger ile\u00a01973&#8217;te\u00a0NobelBar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen Vietnaml\u0131 siyaset\u00e7i Le Duc Tho, \u00f6d\u00fcl\u00fc reddetti. Vietnam sava\u015f\u0131na son veren bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131 nedeniyle \u00f6d\u00fcle lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen\u00a0Le Doc Tho, \u00fclkesindeki durumu \u00f6ne s\u00fcrerek \u00f6d\u00fcl alacak durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Alman gazeteci\u00a0Carl von Ossietzky, Myanmarl\u0131 muhalif lider\u00a0Aung San Suu \u00c7ii ve \u00c7inli insan haklar\u0131 savunucusu\u00a0\u00a0Liu Xiaobo ise g\u00f6zalt\u0131nda ya da hapiste olduklar\u0131 i\u00e7in \u00f6d\u00fcl t\u00f6renine kat\u0131lamad\u0131lar.<\/p>\n<p>-Madalya<\/p>\n<p>Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc kazananlara \u00f6d\u00fcllerinin takdim edildi\u011fi ak\u015fam bir de \u0130sve\u00e7li sanat\u00e7\u0131\u00a0Gustav Vigeland\u00a0taraf\u0131ndan tasarlanan madalya veriliyor.\u00a0Madalyan\u0131n bir taraf\u0131na\u00a0Alfred\u00a0Nobel, di\u011fer taraf\u0131na ise karde\u015flik ba\u011f\u0131n\u0131 temsil eden \u00fc\u00e7 erkek fig\u00fcr\u00fc\u00a0nak\u015fedilmi\u015f.<\/p>\n<p>Madalyada ayn\u0131 zamanda &#8220;Pro pace et fraternitate gentium&#8221; ifadesi yer al\u0131yor. Latince ifade, &#8220;\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bar\u0131\u015f\u0131 ve karde\u015fli\u011fi i\u00e7in&#8221;\u00a0anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>-2000&#8217;den bu yana\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc kazananlar:<\/p>\n<p>2000: \u00a0Kim Dae Jung (G\u00fcney Kore)<\/p>\n<p>2001: Birle\u015fmi\u015f Milletler, Kofi Annan<\/p>\n<p>2002: Eski ABD Ba\u015fkan\u0131 Jimmy Carter<\/p>\n<p>2003: \u015eirin Ebadi (\u0130ran)<\/p>\n<p>2004: Wangari Maathai (Kenya)<\/p>\n<p>2005: Muhammed El Baradei (UEAK)<\/p>\n<p>2006: Muhammed Yunus (Banglade\u015f)<\/p>\n<p>2007: Al Gore (ABD) ve H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli<\/p>\n<p>2008: Martti Ahtisaari (Finlandiya)<\/p>\n<p>2009: Barack Obama (ABD)<\/p>\n<p>2010: Liu \u015eiaobo (\u00c7in)<\/p>\n<p>2011: \u00a0Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee ve Tawakkul Karman<\/p>\n<p>2012: Avrupa Birli\u011fi<\/p>\n<p>Bu y\u0131lki\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (KSY\u00d6), 1901&#8217;den bu yana \u00f6d\u00fcl\u00fc kazanan 22. uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fct olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc, \u015fimdiye kadar 100 kez \u015fah\u0131slara, 25 kez ise uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlere verildi.<\/p>\n<p>\u00d6d\u00fcl\u00fc kazanan ilk \u00f6rg\u00fct 1904&#8217;te Uluslararas\u0131 Hukuk Enstit\u00fcs\u00fc oldu.<\/p>\n<p>\u00d6d\u00fcl\u00fc alan 22 \u00f6rg\u00fctten\u00a0Uluslararas\u0131 K\u0131z\u0131l Ha\u00e7 Komitesi\u00a01917, 1944 ve 1963&#8217;te 3 kez, Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi ise 1954 ve 1981&#8217;de 2 kez\u00a0Nobel\u00a0Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Norve\u00e7&#8217;teki\u00a0Nobel\u00a0Komitesi taraf\u0131ndan verilen Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc kazanan \u00f6rg\u00fctler aras\u0131nda Avrupa Birli\u011fi, H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli (IPCC), Grameen Bankas\u0131, \u00a0Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Kurumu (UAEK), Birle\u015fmi\u015f Milletler, S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Doktorlar \u00d6rg\u00fct\u00fc,\u00a0Uluslararas\u0131 May\u0131n Yasaklama Kampanyas\u0131\u00a0(ICBL), \u00a0BM Bar\u0131\u015f\u0131 koruma G\u00fc\u00e7leri,\u00a0\u00a0Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc, Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc,\u00a0BM\u00a0\u00c7ocuklara Yard\u0131m Fonu (UNICEF) yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Bilim ve D\u00fcnya \u0130li\u015fkileri \u00fczerine Pugwash Konferanslar\u0131, &#8220;n\u00fckleer silahlar\u0131n uluslararas\u0131 siyasetteki rol\u00fcn\u00fc azaltmak \u00a0i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 \u00e7abalar nedeniyle&#8221; 1995&#8217;te, \u00a0N\u00fckleer Sava\u015flar\u0131n \u00d6nlenmesi i\u00e7in Uluslararas\u0131 Hekimler ise 1985&#8217;te\u00a0Nobel\u00a0bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc ald\u0131.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibi Avrupa Birli\u011fi, &#8220;60 y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre\u00a0Avrupa&#8217;da bar\u0131\u015f ve uzla\u015f\u0131, demokrasi ve insan haklar\u0131n\u0131n geli\u015fimine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131lar&#8221; nedeniyle \u00f6d\u00fcle lay\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc kazanan ve Suriye&#8217;deki kimyasal silahlar\u0131n imhas\u0131 s\u00fcrecinde dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (KSY\u00d6), 1990&#8217;lardan bu yana Kimyasal Silahlar Konvansiyonu&#8217;nun yerine getirilmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>\u015eimdiye kadar 86 \u00fclkede 5 binden fazla tefti\u015f yapan KSY\u00d6, deklare edilmi\u015f kimyasal silah stoklar\u0131n\u0131n y\u00fczde y\u00fcz\u00fcn\u00fcn envanterinin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve incelemelerle do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p>\u0130statistiklere g\u00f6re, d\u00fcnya genelinde deklare edilmi\u015f kimyasal silah stoklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 81&#8217;inin (57 bin 740 ton) imha edildi\u011fi biliniyor.<\/p>\n<p>Arnavutluk, Hindistan ya da G\u00fcney Kore oldu\u011fu san\u0131lan &#8220;\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u00fclkenin&#8221;, deklare ettikleri stoklar\u0131n\u0131n imhas\u0131n\u0131 tamamlad\u0131klar\u0131 ifade edilirken, KSY\u00d6&#8217;n\u00fcn y\u0131l ba\u015f\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 raporunda, ABD&#8217;nin stoklar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 90&#8217;\u0131n\u0131, Rusya&#8217;n\u0131n y\u00fczde 70&#8217;ini ve Libya&#8217;n\u0131n y\u00fczde 51&#8217;ini imha etti\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>\u00dcye \u00fclkeler taraf\u0131ndan finanse edilen ve 2011 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 74 milyon avro b\u00fct\u00e7esi olan KSY\u00d6&#8217;n\u00fcn 13 \u00fcyesi, toplamda 70 kimyasal silah \u00fcretim tesisini imha ettiklerini ilan etti.<\/p>\n<p>Kimyasal silah stoklar\u0131n\u0131 deklare eden \u00fclkeler, Arnavutluk, Hindistan, Irak, Libya, Rusya, ABD ve G\u00fcney Kore oldu\u011funa inan\u0131lan &#8220;taraf \u00fclke&#8221; olarak s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n<p>Pazartesi g\u00fcn\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u00fcyesi olacak Suriye de kimyasal silahlar\u0131 oldu\u011funu kabul etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Hollanda&#8217;n\u0131n Lahey kentinde yakla\u015f\u0131k 500 ki\u015finin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 KSY\u00d6&#8217;n\u00fcn Genel Direkt\u00f6r\u00fc, T\u00fcrk diplomat Ahmet \u00dcz\u00fcmc\u00fc.<br \/>\n189 \u00fclke taraf\u0131ndan onaylanan Kimyasal Silahlar Konvansiyonu, kimyasal silahlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131, transferini, al\u0131koyulmas\u0131n\u0131, stoklanmas\u0131n\u0131, edinilmesini, \u00fcretimini ve geli\u015ftirilmesini yasakl\u0131yor.<\/p>\n<p>Konvansiyonu imzalamayan \u00fclkeler, Kuzey Kore, Angola, M\u0131s\u0131r ve G\u00fcney Sudan olarak s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130srail ile Myanmar ise anla\u015fmay\u0131 imzalayan ancak meclisinde onaylamayan iki \u00fclke.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (KSY\u00d6), bu y\u0131lki Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fcn sahibi oldu.  Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc kazanan 22. kurulu\u015f olan KSY\u00d6, Suriye&#8217;deki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla da dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":176944,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6665,6155,5005,6202],"tags":[5604,5605,106979],"class_list":["post-150359","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-gundem","category-manset","category-politika","tag-nobel","tag-nobel-baris-odulu","tag-suriyenin-kimyasal-silahlari"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150359"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150359\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/176944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}