![\"K\u00fcba\"](\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/kuba_devrim_araba.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Neden derseniz, K\u00fcba\u2019n\u0131n insan\u0131 o kadar etkileyici, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc, yenileyici bir yan\u0131 var ki, seyahatten \u00f6nce kafam\u0131 kurcalayan sorular\u0131 hat\u0131rlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyorum. K\u00fcba sosyalizmi \u00fczerine bildiklerimin yanl\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak olduk\u00e7a eksikli kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi g\u00f6zlerimle g\u00f6rm\u00fc\u015f olmaktan mutluyum, dar\u0131s\u0131 t\u00fcm K\u00fcba dostlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na.<\/p>\n
K\u00fcba, gerek tropikal iklimi gerekse Afrika, Avrupa ve Asya k\u00f6kenlilere dayal\u0131 n\u00fcfus bile\u015fimi ile T\u00fcrkiye\u2019den olduk\u00e7a farkl\u0131 bir co\u011frafi ve be\u015feri yap\u0131ya sahip. K\u00fcba\u2019y\u0131 gezdik\u00e7e ve insanlarla etkile\u015fime girdik\u00e7e s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim bu yap\u0131 \u201cturistlik\u201d \u00f6zelli\u011finden s\u0131yr\u0131l\u0131yor ve sosyalizmin temelini olu\u015fturan mekanizmay\u0131 daha iyi kavraman\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u015eu genel de\u011ferlendirme san\u0131r\u0131m zorlama olmayacakt\u0131r: Sosyalizm, K\u00fcba\u2019n\u0131n co\u011frafi \u00f6zelliklerine ra\u011fmen ve be\u015feri \u00f6zellikleri sayesinde ayakta duruyor.<\/p>\n
K\u00fcba klasik anlamda bir tar\u0131m \u00fclkesi de\u011fil, n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fcniversite mezunu ve kentlerde ya\u015f\u0131yor, \u00fcstelik bu kentler bizdeki gibi \u201ck\u00f6y-kent\u201d de de\u011fil. Ancak tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, \u00f6zellikle \u015feker kam\u0131\u015f\u0131, t\u00fct\u00fcn, kahve ve t\u00fcrevlerinin ekonomideki pay\u0131 \u00f6nemini koruyor. Sanayi \u00fcretimi i\u00e7in gerekli enerjiye ve hammaddelere yeteri \u00f6l\u00e7\u00fcde sahip olmayan K\u00fcba, elindeki s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar\u0131 en verimli ve halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na \u00f6ncelik verecek \u015fekilde kullan\u0131yor. Co\u011frafi olarak bu denli dezavantajl\u0131 olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada \u00fclkesinin merkezi planlama sayesinde i\u015fsizli\u011fi, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ve sefaleti s\u0131f\u0131rlam\u0131\u015f.<\/p>\n
K\u00fcba ekonomisi i\u00e7in bir di\u011fer k\u0131s\u0131t, ABD\u2019nin devrimi bo\u011fmak i\u00e7in uygulad\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir ko\u015fulda hafifletmedi\u011fi abluka. Bak\u0131n ambargo demiyorum, abluka. Ambargo, iki \u00fclke aras\u0131ndaki ekonomik ili\u015fkilerin tek veya \u00e7ift tarafl\u0131 olarak ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 \u015feklinde tarif edilebilir. ABD ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerin de K\u00fcba ile ticari ili\u015fkiler kurmas\u0131n\u0131 engellemeye y\u00f6nelik son derece kapsaml\u0131 ve sald\u0131rgan bir d\u0131\u015f politika izliyor. Ablukan\u0131n kapsam\u0131 o denli geni\u015f ki, normal \u015fartlarda sonu\u00e7lar\u0131 adadaki ya\u015fam\u0131 bitirebilecek \u00f6l\u00e7\u00fcye varabilece\u011fi i\u00e7in K\u00fcbal\u0131lar taraf\u0131ndan \u201csoyk\u0131r\u0131m\u201d olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nda ablukan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in her sene tekrarlanan oylama ABD, \u0130srail ve birka\u00e7 uydu devletin kar\u015f\u0131 oyu ile geri \u00e7evriliyor. K\u0131saca ABD ablukadan, K\u00fcba sosyalizmden vazge\u00e7miyor.<\/p>\n
\u0130\u015fte t\u00fcm bu co\u011frafi ve siyasi engellere kar\u015f\u0131n K\u00fcba\u2019da e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmeti t\u00fcm yurtta\u015flar i\u00e7in tamamen \u00fccretsiz. K\u00fcba Devrimi birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde okuma yazma oran\u0131n\u0131 %100\u2019e yakla\u015ft\u0131r\u0131yor, bug\u00fcn ise oran tam olarak bu. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye\u2019de burjuva devriminin \u00fczerinden 90 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019de hala n\u00fcfusun %5\u2019i okuma yazma bilmiyor. K\u00fcba\u2019da \u00f6\u011frenciler e\u011fitimin her a\u015famas\u0131nda, ilk\u00f6\u011fretimden \u00fcniversiteye kadar \u00f6rg\u00fctl\u00fc. Evet, ilkokul \u00e7ocuklar\u0131 bile \u00f6rg\u00fctl\u00fc, zaman\u0131 gelince kongre topluyorlar, tart\u0131\u015f\u0131yorlar, kendilerini ilgilendiren kararlar al\u0131yorlar. \u00c7ocuk ya\u015fta ya\u015famlar\u0131 \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmay\u0131 \u00f6\u011frenen K\u00fcbal\u0131lar, bu sayede b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zg\u00fcvenle yeti\u015fiyor. Ayr\u0131ca \u201cK\u00fcba\u2019da \u00e7ocuklar mutlu\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ajitasyondan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, herhangi bir okulun bah\u00e7esinde oynayan \u00e7ocuklar\u0131 izleyerek g\u00f6rebiliyorsunuz.<\/p>\n
Pek \u00e7o\u011fumuzun bildi\u011fi gibi K\u00fcba sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki geli\u015fmi\u015fli\u011fiyle d\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 \u00fclkeleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. K\u00fcba co\u011frafi ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve ablukay\u0131 bahane etmiyor, t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131na \u00fccretsiz, eri\u015filebilir, nitelikli sa\u011fl\u0131k hizmeti veriyor. Her bak\u0131mdan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir topluma sahip olan K\u00fcba\u2019da kad\u0131nlarda beklenen ya\u015fam s\u00fcresi 81, erkeklerde 79. T\u00fcrkiye\u2019de ise kad\u0131nlarda 75, erkeklerde 69. Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z sosyalizm insan\u0131n \u00f6mr\u00fcne \u00f6m\u00fcr kat\u0131yor. Sa\u011fl\u0131k alan\u0131na verdi\u011fi \u00f6ncelik sayesinde ila\u00e7 ve a\u015f\u0131 alan\u0131nda ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alan K\u00fcba, b\u00fcy\u00fck bir gururla ABD\u2019ye kanser a\u015f\u0131s\u0131 sat\u0131yor, ablukan\u0131n mimar\u0131 ABD de pa\u015fa pa\u015fa al\u0131yor. Yakalad\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k standartlar\u0131, biyo-teknoloji alan\u0131ndaki hamleleri, her sene yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelen binlerce gence t\u0131p e\u011fitimi vermesi ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi doktor ordusu ile K\u00fcba her sosyalistin g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc kabart\u0131yor.<\/p>\n
Elbette sosyalizm e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmetinden ibaret de\u011fil, aksi takdirde model olarak kapitalist sosyal devletten bir fark\u0131 kalmazd\u0131. K\u00fcba\u2019da sosyalizmin temel dire\u011fi ve en b\u00fcy\u00fck kazan\u0131m\u0131, \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplum. \u00d6\u011frenciler, gen\u00e7ler, her sekt\u00f6rden i\u015f\u00e7iler, ayd\u0131nlar, yazarlar, kad\u0131nlar, LGBT\u2019ler\u2026 K\u00fcba\u2019da herkes, hayat\u0131na de\u011fen her alanda \u00f6rg\u00fctl\u00fc. Devrimi Savunma Komiteleri (CDR) her mahallede faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Devrimden birka\u00e7 y\u0131l sonra, Fidel\u2019in halka a\u00e7\u0131k konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131 bir yerin yak\u0131nlar\u0131nda bomba patlamas\u0131 \u00fczerine kurulan CDR\u2019ler, 14 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki t\u00fcm K\u00fcbal\u0131lar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k. K\u00fcbal\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131nda CDR\u2019lerin sosyalizmin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmeleri, ideolojik formasyon kazanmalar\u0131, rutin ihtiya\u00e7lardan acil durumlara pek \u00e7ok pratik meseleyi el birli\u011fi ile \u00e7\u00f6zmeleri bak\u0131m\u0131ndan ya\u015famsal bir rol\u00fc var.<\/p>\n
\u00d6b\u00fcr taraftan Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u201ca\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u201d K\u00fcba sokaklar\u0131nda, g\u00fcndelik ya\u015famda hissedilmiyor. Sosyalizmi tepeden t\u0131rna\u011fa \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir toplum yaratarak g\u00fcvenceye alan \u00f6nderlik, kendisini daha \u00e7ok \u00fclkenin siyasi ve ekonomik y\u00f6r\u00fcngesinin belirlenmesi, bu do\u011frultuda yap\u0131sal d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finde g\u00f6steriyor. Parti ve Kom\u00fcnist Gen\u00e7ler Birli\u011fi gibi ona ba\u011fl\u0131 kurumlar\u0131n b\u00fcrolar\u0131 son derece g\u00f6steri\u015fsiz, kent dokusunun do\u011fal unsurlar\u0131 adeta. \u00c7ocukken ba\u015flayan \u00f6rg\u00fctl\u00fc olma halini Kom\u00fcnist Partili kimlikle ta\u00e7land\u0131rmak i\u00e7in K\u00fcbal\u0131lar\u0131n 30 ya\u015f\u0131na kadar di\u015flerini s\u0131kmalar\u0131 gerekiyor. Zira okulunda, i\u015f yerinde, mahallesinde \u00fcstlendi\u011fi \u00f6nc\u00fcl\u00fck misyonunu lay\u0131\u011f\u0131yla yerine getiremeyen birinin partili olma \u015fans\u0131 yok. K\u00fcba, SSCB\u2019nin aksine partinin devrimden sonra i\u00e7e do\u011fru \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapma i\u015flevini kaybetmedi\u011finin, as\u0131l zor olan\u0131n sosyalizmi kurmak ve ayakta tutmak i\u00e7in verilecek ideolojik kavgay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek oldu\u011funun fark\u0131nda.<\/p>\n
Uzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131, K\u00fcba\u2019y\u0131 bir \u201csosyalizm m\u00fczesi\u201d olarak de\u011fil \u00e7eli\u015fkilerle dolu, ak\u0131l almaz zorluklara akl\u0131n ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcc\u00fc ile g\u00f6\u011f\u00fcs geren, ya\u015fayan bir sosyalizm deneyimi olarak g\u00f6rmek, K\u00fcba\u2019y\u0131 bu g\u00f6zle incelemek gerek. Bunu yapabilirseniz T\u00fcrkiye\u2019ye K\u00fcba a\u015f\u0131\u011f\u0131 olarak d\u00f6nmemeniz ve \u201cT\u00fcrkiye\u2019de sosyalizm kurulunca kim bilir ne kadar g\u00fczel bir \u00fclke olacak\u201d diye akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7irmemeniz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Sosyalizm imk\u00e2ns\u0131z de\u011fil, K\u00fcba\u2019n\u0131n da kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 gibi aksine \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir hafta boyunca ziyaret etme \u015fans\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131m K\u00fcba \u00fczerine bir izlenim yaz\u0131s\u0131 kaleme alman\u0131n zorluklar\u0131 var. \/ Tunca \u00d6zlen’in Sol Haber i\u00e7in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":152508,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6665,6155,6771,5005,6671],"tags":[90106,14,19122,930,15758],"class_list":["post-152507","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-gundem","category-latin-amerika","category-manset","category-seyahat","tag-granma","tag-kuba","tag-kuba-komunist-partisi","tag-kuba-turlari","tag-sosyalizm"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152507"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152507\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/152508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}