{"id":18317,"date":"2010-03-31T16:49:26","date_gmt":"2010-03-31T14:49:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=18317"},"modified":"2019-03-28T11:24:07","modified_gmt":"2019-03-28T08:24:07","slug":"cumhuriyet-donemi-ekonomi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/cumhuriyet-donemi-ekonomi\/","title":{"rendered":"1923\u2019ten bug\u00fcne ekonomi"},"content":{"rendered":"<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-18318\" title=\"\u00d6mer Demir\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/03\/omer_demir2.JPG\" alt=\"\u00d6mer Demir\" width=\"88\" height=\"115\" \/>Hep kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r\u0131z de\u011fili mi \u2018\u2019Eskiden sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc fazla \u015fimdi az&#8221; diye.\u00a0Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131 i\u00e7in &#8220;\u00c7ok zengin bir \u00fclkeydik \u2018\u2019deriz hep. <\/strong><\/p>\n<p>\u0130ktisat\u00e7\u0131lar hep rakamlarla konu\u015fur derler ya duygular\u0131ndan ar\u0131nm\u0131\u015f. Bu s\u00f6zlerin ne kadar do\u011fru oldu\u011funu rakamlara bakarak konu\u015fmakta fayda var diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin 1923&#8217;ten bu yana 87 y\u0131ll\u0131k ekonomik de\u011fi\u015fimini ba\u015far\u0131l\u0131 bir de\u011fi\u015fim hatta geli\u015fim \u00f6rne\u011fi olarak nitelemek m\u00fcmk\u00fcn. Neden mi? Rakamlara bakal\u0131m.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f y\u0131l\u0131 olan 1923 y\u0131l\u0131nda  GSYH\u2019m\u0131z 570 milyon dolard\u0131. Bu rakam\u0131n y\u00fczde 43\u2019\u00fc tar\u0131m kesiminde, y\u00fczde 11\u2019i sanayi kesiminde ve y\u00fczde 46\u2019s\u0131 hizmetler kesimi olu\u015fturuyordu. 2009 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat\u0131 100 milyar dolar, ithal\u00e2t\u0131 ise 120 milyar dolar olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>1923 y\u0131l\u0131nda n\u00fcfus 12.5 milyon ve ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k gelir 46 dolard\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131ll\u0131k ihracat\u0131 51 milyon dolar, ithal\u00e2t\u0131 ise 87 milyon dolard\u0131. Buna g\u00f6re 1923\u2019den bu yana ihracat 1960 kat(100 M\u0130LYAR DOLAR\/51 M\u0130LYON DOLAR), ithalat 1380 kat art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015f(120 M\u0130LYAR DOLAR 87 M\u0130LYON DOLAR). \u0130hracat miktar\u0131ndaki art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi her ne kadar d\u00fc\u015f\u00fck d\u00f6viz kuru fakt\u00f6r\u00fcne nazaran h\u0131zl\u0131 ivme ile ilerliyor olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131, kurdaki yukar\u0131 hareket bu ivmenin daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015fmesine neden olabilir..<\/p>\n<p>K\u00f6pr\u00fcn\u00fcn alt\u0131ndan y\u0131llard\u0131r \u00e7ok sular ge\u00e7ti ge\u00e7en bu  87 y\u0131l sonunda 2009 verilerine g\u00f6re ba\u015fta verdi\u011fimiz rakamlar g\u00f6z\u00fcn\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fim g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor.2009 y\u0131l\u0131nda GSYH\u2019n\u0131n y\u00fczde 8\u2019i tar\u0131m, y\u00fczde 30\u2019u sanayi ve y\u00fczde 62\u2019si hizmetler kesiminden olu\u015ftu.\u00dcretimin sekt\u00f6rler aras\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi  son 87 y\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan de\u011fi\u015fimi ifade ediyor.T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin ilk y\u0131llar\u0131nda  GSYH\u2019n\u0131n y\u00fczde 43\u2019\u00fc tar\u0131m kesimi \u00fcretiminden gelirken bu y\u0131l y\u00fczde 8\u2019e gerilemi\u015f, buna kar\u015f\u0131l\u0131k sanayinin GSMH\u2019a katk\u0131s\u0131  3 kat, hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn katk\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7tebir oranda artm\u0131\u015f.Bu de\u011fi\u015fim  T\u00fcrkiye\u2019nin tar\u0131m ekonomisi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f beklide art\u0131k tar\u0131mda rekabet edebilir durumdan  sanayi ve hizmet ekonomisi olmaya aday oldu\u011funun bir sonucudur.T\u00fcrkiyenin tar\u0131m ekonomisinden sanayi ekonomisine ge\u00e7i\u015fi \u00f6zellikle 80 li y\u0131llardan sonra ivme kazanm\u0131\u015f ve her ge\u00e7en y\u0131l GSMH \u2018da ki sanayinin rol\u00fc artarken hizmetler sekt\u00f6r\u00fc belirli kademelerle puan puan gerilemi\u015f. 2009 y\u0131l\u0131nda ki\u015fi ba\u015f\u0131na milli gelirimiz 8,500 dolar dolay\u0131nda oldu.<\/p>\n<p>Yani GSYH\u2019m\u0131z 87 y\u0131lda tam tam\u0131na 1105 kat artm\u0131\u015f (630 M\u0130LYAR DOLAR\/570 M\u0130LYON DOLAR).<br \/>\nKi\u015fi ba\u015f\u0131na gelirimiz 185 kat artm\u0131\u015f (8500 DOLAR \/46 DOLAR).<\/p>\n<p>H\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131ndan dolay\u0131 toplum 1105 kat Zenginle\u015firken bireyler 185 kat zenginle\u015fmi\u015f.Son y\u0131llarda devlet politikas\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fen \u2018\u2019 en az \u00fc\u00e7 \u00e7ocuk do\u011furun \u2018\u2019prensibini biz zaten 1923 den beri benimsemi\u015fiz. 1923\u2019de 10  milyon olan n\u00fcfusumuzun  bug\u00fcn sadece \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan  13 milyon ki\u015fi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc.. Yani nufusumuz 87 y\u0131lda 7.5 kat artm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye bug\u00fcn  GSYH\u2019s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc olan 630 milyar dolar ile asl\u0131nda  d\u00fcnyada 17. s\u0131rada yer al\u0131yor ama ki\u015fi ba\u015f\u0131na gelir s\u0131ralamas\u0131nda T\u00fcrkiye G-20 \u00fclkelerinin olduk\u00e7a gerisinde. G-20 \u00fclkeleri aras\u0131na girmesin \u00f6nde gelen nedenlerinden birisi GSMH\u2019\u0131n y\u00fcksekli\u011fi.<\/p>\n<p>Bloomberg g\u00f6z\u00fcyle duygular\u0131m\u0131zdan ar\u0131nm\u0131\u015f olarak \u00fclkemize bakarsak GSMH\u2019i \u00dcLKE OLARAK ZENG\u0130N ,B\u0130REYSEL OLARAK ORTA GEL\u0130RL\u0130 bir \u00fclke g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde \u2026\u0130\u015fte yurtd\u0131\u015f\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019ye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>87 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde T\u00fcrkiye ortalama y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 5 oran\u0131nda bir b\u00fcy\u00fcme yakalam\u0131\u015f. Tabi krizlerde al\u0131nan al\u0131nan darbeler b\u00fcy\u00fcme oralar\u0131n\u0131 hep negatif etkilemi\u015f hatta  birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine  g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f.Ama T\u00fcrkiye  krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131nda fark\u0131 fazlas\u0131yla kapatarak daha y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131yla ortalamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmemi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.Duygular\u0131m\u0131zdan ar\u0131n\u0131p tekrar rakamlara bakarsak 2003 ile 2007 aras\u0131nda ekonominin y\u00fczde 7 dolay\u0131nda bir y\u0131ll\u0131k ortalama b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 rakamlara ciddi etki yapm\u0131\u015f ve  kriz d\u00f6nemlerini telafi etse de 2007\u2019den itibaren ba\u015flayan ve halen izlerini derinden g\u00f6steren k\u00fcresel kriz b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131n\u0131 yine negatif etkilemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor..<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, 630 milyar dolarl\u0131k GSYH ile bulundu\u011fu co\u011frafyada da b\u00fcy\u00fck ekonomiler aras\u0131na girmeye aday gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor \u00e7evremizdeki \u00fclkelere bakal\u0131m mesela bug\u00fcnlerde bor\u00e7lar\u0131yla ba\u015f\u0131 dertte olan Yunanistan\u2019\u0131n GSYH\u2019s\u0131 338 milyar dolar, do\u011falgaz ve yer alt\u0131 kaynaklar\u0131 ile g\u00f6ze \u00e7arpan Orta Asya da ki \u00fclkelerden Kazakistan\u2019\u0131n GSYH\u2019s\u0131 sadece 107 milyar dolar,\u00d6zbekistan\u2019\u0131n 80,K\u0131rg\u0131z\u0131stan\u2019\u0131n 100 milyar dolar yada turizmden petrole zengin  diye bildi\u011fimiz Suudi Arabistan\u2019\u0131n GSYH\u2019s\u0131 380 milyar dolardan ibaret.<\/p>\n<p><strong>\u00d6mer Demir<\/strong><\/p>\n<p><a title=\"\u00d6mer Demir Yaz\u0131lar\u0131\" href=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/haber\/yazarlar\/omer-demir\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Yazar\u0131n t\u00fcm yaz\u0131lar\u0131na g\u00f6zat \u00bb<\/a><\/p>\n<span style=\"font-weight: bold; color: #f00;\">Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 103)<\/span>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hep kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r\u0131z de\u011fili mi \u2018\u2019Eskiden sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc fazla \u015fimdi az&#8221; diye. Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131 i\u00e7in &#8220;\u00c7ok zengin bir \u00fclkeydik \u2018\u2019deriz hep.<\/p>\n","protected":false},"author":9192212,"featured_media":18318,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6199,6155,5005,6805],"tags":[19609,19607,19610,12916,195988,12188,19608,12917],"class_list":["post-18317","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-gundem","category-manset","category-turkiye","tag-1923-turkiye-ekonomisi","tag-cumhuriyet-donemi-ekonomi-rakamlari","tag-cumhuriyet-donemi-turkiye-ekonomisi","tag-ekonomi-yazilari","tag-omer-demir","tag-omer-demir-yazilari","tag-turkiye-1923-ekonomi-rakamlari","tag-turkiye-ekonomisi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192212"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18317"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18317\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}