{"id":201344,"date":"2014-12-03T12:05:51","date_gmt":"2014-12-03T10:05:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=201344"},"modified":"2014-12-03T12:09:34","modified_gmt":"2014-12-03T10:09:34","slug":"bugun-dunya-engelliler-gunu-kanunlar-uygulamaya-gecmiyor-201344","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/bugun-dunya-engelliler-gunu-kanunlar-uygulamaya-gecmiyor-201344\/","title":{"rendered":"Bug\u00fcn D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc! “Kanunlar uygulamaya ge\u00e7miyor”"},"content":{"rendered":"

\"engellilerrr\"<\/h1>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, 3 Aral\u0131k D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc vesilesiyle bir mesaj yay\u0131nlad\u0131.\u00a0Engelsiz Hayat Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Adem Kuyumcu ise kanunlar\u0131n uygulamaya ge\u00e7memesinden yak\u0131nd\u0131…<\/h1>\n

Mesaj\u0131nda, engelli vatanda\u015flar\u0131n toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fmelerini sa\u011flamak, devletin asli g\u00f6revi oldu\u011fu vurgusu yapan Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, “karde\u015flik hukuku gere\u011fi her vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n da \u00f6ncelikli sorumlulu\u011fudur. Allah’\u0131n topluma birer emaneti olarak kabul etti\u011fimiz engellilerimizi, toplumun di\u011fer mensuplar\u0131yla ayn\u0131 derecede bu \u00fclkenin sahibi olarak g\u00f6r\u00fcyor ve kabul ediyoruz. Engelli vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n iste\u011fi, kimseden bir ihsan, yard\u0131m beklentisine girmeden, do\u011fu\u015ftan gelen haklar\u0131n\u0131, Allah’\u0131n kendilerine bah\u015fetti\u011fi yeteneklerini de\u011ferlendirebilmektir. Topluma d\u00fc\u015fen, hi\u00e7bir engellinin durumunun kendi se\u00e7imi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilerek, bu insanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 kullanabilmelerini, imkanlardan faydalanabilmelerini temin etmek, bu do\u011frultuda ilgili kurumlara yard\u0131mc\u0131 olmak, destek vermektir” dedi.<\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan mesaj\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin, kimliklerine, inan\u00e7lar\u0131na ve di\u011fer pek \u00e7ok \u00f6zellikleriyle birlikte engelli olup olmad\u0131klar\u0131na da bakmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131na e\u015fit ve adil \u015fartlarda hayat imkAn\u0131 sa\u011flayan bir \u00fclke olma yolunda h\u0131zla ilerledi\u011fini kaydetti.<\/p>\n

Son y\u0131llarda engellilerin haklar\u0131n\u0131 elde etmeleri, sosyal hayata i\u015ftirak edebilmeleri i\u00e7in reform niteli\u011finde pek \u00e7ok d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Erdo\u011fan, “Hen\u00fcz t\u00fcm sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f olmakla birlikte, bug\u00fcn engellilerimizin ge\u00e7mi\u015fle mukayese edilemeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde toplum hayat\u0131n\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu, kamu haklar\u0131ndan yararlanabildi\u011fi bir ger\u00e7ektir. Engelli insanlar\u0131m\u0131z\u0131n y\u0131lda bir kez hat\u0131rlanmas\u0131, yasak savma kabilinden sadece belirli g\u00fcnlerde an\u0131lmas\u0131 yerine 365 g\u00fcn boyunca, toplumun, hayat\u0131n i\u00e7inde var olmas\u0131, herkesle birlikte t\u00fcm haklardan ve imkanlardan faydalanabilmeleri gerekti\u011fine inan\u0131yorum. Maruz kald\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131 azimle, inan\u00e7la a\u015fmay\u0131 ba\u015faran engelli karde\u015flerim ile onlar\u0131n dertleriyle dertlenen, sevin\u00e7lerini payla\u015fan t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131n D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc’n\u00fc tebrik ediyor, hepsini sevgiyle, sayg\u0131yla selaml\u0131yorum” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Engelsiz Hayat Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Adem Kuyumcu, ”Engelliler Kanunu ile kazan\u0131lan haklar\u0131n yok olmamas\u0131 ve uygulanmas\u0131 i\u00e7in herkesin duyarl\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Engellilerle ilgili sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc kanunlar\u0131n uygulamaya ge\u00e7ilmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olacak” dedi.<\/p>\n

3 Aral\u0131k D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc, Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan uluslararas\u0131 bir g\u00fcn olarak, 1992 y\u0131l\u0131ndan bu yana kutlan\u0131yor.<\/p>\n

Konuyla ilgili AA muhabirine a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Kuyumcu, 2005 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan 5378 say\u0131l\u0131 Engelliler Kanunu ile kazan\u0131lan haklar\u0131n yok olmamas\u0131 ve uygulanmas\u0131 i\u00e7in herkesin duyarl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Engellilerin e\u011fitim, i\u015f ve sosyal hayata kat\u0131labilmesi i\u00e7in birinci \u015fart\u0131n mimari ve fiziki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Kuyumcu, engelliler i\u00e7in kentlerin ve binalar\u0131n eri\u015filebilirli\u011finde sorunlar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Kuyumcu, eri\u015filebilirlik standartlar\u0131n\u0131 do\u011fru uygulamayan belediyeler cezalar\u0131n kesilmesi gerekti\u011fini savundu.<\/p>\n

Kuyumcu, ”Mimarlar do\u011fru \u00e7izer, m\u00fchendisler de do\u011fru uygularsa mimari engeller ortadan kalkacakt\u0131r” dedi.<\/p>\n

-”Kanunlar uygula<\/p>\n

Engellilerle ilgili say\u0131sal verilerde 2002 y\u0131l\u0131 verilerinin kullan\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Kuyumcu, 2002 y\u0131l\u0131 verilerinde toplam engelli oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 12.29 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bu veride de ortopedik engelli say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fczde 1.5 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydetti.<\/p>\n

Kuyumcu, ”Ortopedik engelli oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6r\u00fclmesi belediyelerin ve kamu kurumlar\u0131n\u0131n eri\u015filebilirlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na gerek duyulmamas\u0131 alg\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r” de\u011ferlendirmesinde bulundu. Adem Kuyumcu, 70 ya\u015f ve \u00fczeri 4 milyona yak\u0131n ileri ya\u015fl\u0131n\u0131n da hayata kat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Engellilere verilen sa\u011fl\u0131k kurulu raporu konusuna da de\u011finen Kuyumcu, doktorlar\u0131n raporda engel oran\u0131na karar verirken t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket etmesini, b\u00f6ylelikle hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n

Sosyal yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma vak\u0131flar\u0131nca \u00f6denen bak\u0131m \u00fccretlerinin \u00e7e\u015fitli mazeretlerle kesildi\u011fini de \u00f6ne s\u00fcren Kuyumcu, bak\u0131m maa\u015f\u0131 ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in engellilik oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 90’dan y\u00fczde 70’e indirilmesi, gelir kriterinde oran\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi \u00f6nerisinde bulundu.<\/p>\n

Kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6rde engelli istihdam\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, bo\u015f olan kadrolara yerle\u015ftirme yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Kuyumcu, i\u015fitme engellilerin \u00d6TV muafiyetinden yararlanmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n

Kuyumcu, engellilerle ilgili sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn var olan kanunlar\u0131n uygulamaya ge\u00e7ilmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n

-”Elektronik kitap yayg\u0131nla\u015fmal\u0131”<\/p>\n

E\u011fitimde G\u00f6rme Engelliler Derne\u011fi Genel Ba\u015fkan\u0131 Emre Ta\u015fg\u0131n ise, son y\u0131llarda engellilere y\u00f6nelik \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar oldu\u011funu belirterek, bunda 2005’de \u00e7\u0131kan Engelliler Kanunu’nun etkisinin oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Toplumda engelli anlay\u0131\u015f\u0131nda da bir de\u011fi\u015fiklik ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Ta\u015fg\u0131n, engellilere y\u00f6nelik teknolojinin daha etkin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yol al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini dile getirdi.<\/p>\n

Ta\u015fg\u0131n, e\u011fitim alan\u0131ndaki FAT\u0130H Projesi’nin engelliler i\u00e7in de g\u00fc\u00e7lendirilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. \u00d6SYM’nin ula\u015fmakta zorluk \u00e7ektikleri bir kurum oldu\u011funu ifade eden Ta\u015fg\u0131n, engellilerin yan\u0131nda bulundurmas\u0131 gerekti\u011fi ara\u00e7lar\u0131 s\u0131nava getirmelerinde sorun ya\u015famamalar\u0131 gerekti\u011fini kaydetti. Ta\u015fg\u0131n, \u00fcniversitelerde ise engelli \u00f6\u011frencilerin kaynaklara eri\u015fiminde bir standart getirilmesi \u00f6nerisinde bulundu.<\/p>\n

Bug\u00fcn dolay\u0131s\u0131yla yay\u0131nevlerine de \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan Ta\u015fg\u0131n, her kitab\u0131n elektronik bask\u0131s\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Ta\u015fg\u0131n, okullar\u0131n eri\u015filebilirli\u011fi konusunda denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n ciddi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, engellilere y\u00f6nelik hizmetlerin hak temelli yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini dile getirdi.<\/p>\n

Mevzuat\u0131n uygulanmas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcren Ta\u015fg\u0131n, ”Engellilerle ilgili sorunlar, talepler sadece bug\u00fcn dile getirilmemeli. Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemsenmeli” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

-”Sa\u011fl\u0131k hizmetine ula\u015f\u0131mda sorun var”<\/p>\n

Hacettepe \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Dilek Aslan da d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k bir milyar ki\u015finin g\u00f6rme, i\u015fitme, y\u00fcr\u00fcme gibi bir fonksiyonu yapma kabiliyetinde azalma veya kaybolma bulundu\u011funu belirterek, yeti yitimi olan bireylerin t\u00fcm d\u00fcnyada fiziksel, sosyal, ekonomik, davran\u0131\u015fsal pek \u00e7ok engelle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n

Herhangi bir yeti yitimi nedeniyle \u00f6\u011frenim g\u00f6remeyen \u00e7ocuklar\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkelere g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fini, baz\u0131 Afrika \u00fclkelerinde bu oran\u0131n y\u00fczde 65-85 dolaylar\u0131nda oldu\u011fu bilgisini payla\u015fan Aslan, d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde gereksinimi olan bireylerin sadece y\u00fczde 5-15’inin destekleyici ara\u00e7 ve teknolojik cihazlara ula\u015fabildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n

Aslan, d\u00fcnyada 110-190 milyon eri\u015fkinin ola\u011fan fonksiyonlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmekte \u00f6nemli sorunlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, n\u00fcfusun ya\u015flanmas\u0131 ile birlikte kronik hastal\u0131k s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun da yeti yitimi s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131na neden oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n

Yeti yitimi olan bireylerin sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fimlerinde sorunlar oldu\u011funu ifade eden Aslan, bunun da kar\u015f\u0131lanamayan sa\u011fl\u0131k gereksinimi sorunu do\u011furdu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Aslan, 3 Aral\u0131k D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla engellilerin sosyal, ekonomik, politik ve k\u00fclt\u00fcrel hayata kat\u0131l\u0131m\u0131yla elde edilecek kazan\u0131mlar konusunda fark\u0131ndal\u0131k sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, 3 Aral\u0131k D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc vesilesiyle bir mesaj yay\u0131nlad\u0131. Engelsiz Hayat Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Adem Kuyumcu ise kanunlar\u0131n uygulamaya ge\u00e7memesinden yak\u0131nd\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":201349,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6202,6805],"tags":[117182,86969,117181,195937,10516,86972],"class_list":["post-201344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-politika","category-turkiye","tag-3-aralik","tag-3-aralik-dunya-engelliler-gunu","tag-aysegul-domanic-yelce","tag-dunya","tag-dunya-engelliler-gunu","tag-engelliler-gunu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=201344"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201344\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/201349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=201344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=201344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=201344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}