Latin Amerika<\/a> k\u0131tas\u0131, biraz mesafesi biraz da farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bizlere uzak geliyor. Ben de Meksika’ya gitmeden \u00f6nce okudu\u011fum onca yaz\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bile bu \u00fclkenin nas\u0131l bir yer oldu\u011funu tam olarak tahmin edemiyordum. Bu topraklar\u0131n b\u00fcy\u00fcs\u00fcn\u00fc hissedebilmek i\u00e7in gitmek gerekiyormu\u015f
\nMeksika’ya gidi\u015fte ilk noktan\u0131z genellikle \u00fclkenin ba\u015fkenti Mexico City oluyor. Buras\u0131 21 milyonu ge\u00e7en n\u00fcfusuyla \u0130stanbul’dan da b\u00fcy\u00fck bir \u015fehir… Mexico City’de bir yanda h\u00e2l\u00e2 eski uygarl\u0131klar\u0131n izini g\u00f6r\u00fcrken bir yandan da bir d\u00fcnya metropol\u00fcnde oldu\u011funuzu hissediyorsunuz. Ama Meksika’n\u0131n as\u0131l b\u00fcy\u00fcs\u00fc as\u0131l ba\u015fkentten uzakla\u015f\u0131p \u00fclkenin i\u00e7lerine do\u011fru ilerledik\u00e7e hissediliyor. \u00dclkeyi gezmek i\u00e7in iki farkl\u0131 rota \u00f6neriliyor. Bunlardan biri Portekizlilerin ve \u0130spanyollar\u0131n k\u0131tay\u0131 i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda koloni kurduklar\u0131 \u015fehirler \u00fczerinden dola\u015fabilece\u011finiz ‘koloniyal rota’. Di\u011fer ise \u00f6zellikle Maya uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n izlerini takip edebilece\u011finiz, ormanlar\u0131n aras\u0131ndaki ba\u015fta Chichen Itza olmak \u00fczere piramitleri ve Maya \u015fehirlerini ke\u015ffedebilece\u011finiz ‘tap\u0131nak rotas\u0131’. Biz \u00fclkeyi fethederken bu iki rotay\u0131 da harmanlad\u0131k. Mexico City’den ba\u015flay\u0131p Yucatan Yar\u0131madas\u0131’nda bulunan \u00fcnl\u00fc Chichen Itza Piramidi’ne giderken kimi zaman yerel geleneklerle harmanlanm\u0131\u015f kiliseler kar\u015f\u0131lad\u0131 bizi, kimi zaman mesela Palenque’de ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda aniden beliriveren piramitler… Ve elbette yollar boyu devam eden kakt\u00fcs ormanlar\u0131.<\/p>\nMexico City’ye dair anlatacak \u015fey \u00e7ok. Ancak \u015fehirde beni en \u00e7ok etkileyen Diego Riviera’n\u0131n \u00fcnl\u00fc duvar resimleri oldu. \u00d6zellikle Ulusal Saray’daki duvar resimleri olduk\u00e7a etkileyici. \u00dcnl\u00fc ressam 1929’dan 1935’e kadar buradaki duvarlar\u0131 ince ince resimlemi\u015f, bu s\u0131rada Meksika’n\u0131n tarihini anlatm\u0131\u015f. Mayalardan ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar \u00fclkenin geli\u015fimini, problemlerini, umutlar\u0131n\u0131 duvar resimlerine aktarm\u0131\u015f. Saray\u0131n ana giri\u015findeki Meksika’n\u0131n tekrar bir araya geli\u015fini simgeleyen resimde ise kendini ve hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck a\u015fk\u0131 Frida Kahlo’yu resimlemi\u015f. Ulusal sarayda rengarenk betimlenmi\u015f resimleri, \u00fclkenin i\u00e7 kesimlerine gittik\u00e7e Meksikal\u0131larla konu\u015ftuk\u00e7a ve hayatlar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e ise \u00e7ok daha iyi anl\u0131yorsunuz… \u00dclkeyi ke\u015ffetmeye Puebla ve Oaxaca \u015fehirlerinde devam ederken gitti\u011fimiz kentlerdeki rengarenk evler, sokak aralar\u0131nda \u015fark\u0131 s\u00f6yleyen insanlar ve \u00f6zellikle ak\u015famlar\u0131 hi\u00e7 dinmeyen ne\u015fe ve kalabal\u0131k, zaman zaman bana da kendimi bir Diego Riviera resminin i\u00e7inde gibi hissettirdi.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/mexico_city.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
Meksika’da beni en \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtan, herhalde T\u00fcrkiye’de al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan olsa gerek, ak\u015fam i\u015f bitince insanlar\u0131n dertlerini bir yana b\u0131rakarak rahatlamas\u0131 oldu. Bu durumu Meksikal\u0131larla konu\u015funca bana yan\u0131tlar\u0131 hayat\u0131 bir kez ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve i\u015fle ya da ya\u015fam s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ile ilgili olan dertlerine ertesi sabah tekrar devam edecekleri oldu. Yani ne olursa olsun \u00fclke insan\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu ak\u015fam olunca hayat\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na ara veriyor ve ya\u015fam\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bir de \u00fclkede \u00f6zellikle k\u0131rsalda ‘acele etmek’ gibi bir kavram yok. Yerel para birimi almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken gi\u015fedeki kad\u0131n\u0131n ve kuyrukta bekleyenlerin rahatl\u0131\u011f\u0131 hele bir de \u0130stanbul gibi ko\u015fturman\u0131n hi\u00e7 bitmedi\u011fi bir \u015fehirden gelmi\u015fken beni \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Ama e\u011fer Meksika’da ya\u015fayacaksan\u0131z buna al\u0131\u015fmak zorundas\u0131n\u0131z, kar\u015f\u0131n\u0131zdakini acele ettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z insanlar yapaca\u011f\u0131 i\u015fi de yapm\u0131yor. Mayalar\u0131n ba\u015fkenti, Mexico City’nin de bug\u00fcn kuruldu\u011fu Tenochhtitlan’dan ba\u015flayarak Guatemala s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Tikal b\u00f6lgesine kadar Maya ve Aztek uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n izleri \u00fclkede sizi her yerde kar\u015f\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca k\u0131sa boylu ve koyu sa\u00e7 renkli insanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce Meksikal\u0131lar\u0131n Maya k\u00f6klerini de hissedebiliyorsunuz. Mexico City’de Aztek \u0130mparatorlu\u011fu’nun son h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Montezuma’n\u0131n \u00fcnl\u00fc ye\u015fil maskesini ve Arkeoloji M\u00fczesi’nde uygarl\u0131\u011fa dair izleri g\u00f6rd\u00fckten sonra \u00fclke boyunca Maya kentlerini gezmeye devam ettik. Rota boyunca bizi s\u0131ras\u0131yla Monte Alban -ki buras\u0131 \u00f6zellikle Zapotekler’in en \u00fcnl\u00fc tap\u0131nma merkezi, UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi’nde de yer alan ve ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n ortas\u0131na kurulmu\u015f Palenque, 1200’l\u00fc y\u0131llarda terk edilen \u00fc\u00e7 \u00f6nemli tap\u0131na\u011f\u0131 nedeniyle ‘\u00fc\u00e7 kez’ anlam\u0131na gelen ismiyle Uxmal ve sonunda Yucatan Yar\u0131madas\u0131’n\u0131n ucundaki \u00fcnl\u00fc Chichen Itza kar\u015f\u0131l\u0131yor. Maya Uygarl\u0131\u011f\u0131, yap\u0131tlar\u0131 ile b\u00fcy\u00fcleyici bir uygarl\u0131k ama dini rit\u00fcelleri ile bazen insan\u0131 \u00fcrk\u00fctebiliyor. \u00d6zellikle insan kurban etme gelene\u011fi Maya uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirleyici \u00f6zelliklerinden biri. \u00d6zellikle Yucatan Yar\u0131madas\u0131’nda ‘cenote’ ad\u0131 verilen yer alt\u0131 nehirlerinin yery\u00fcz\u00fcne a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerdeki g\u00f6letlerin dibinde, ya\u011fmurun ya\u011fmas\u0131 ya da Maya tanr\u0131lar\u0131na tap\u0131nma amac\u0131yla bakire k\u0131zlar\u0131n ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 alt\u0131n giydirilerek buraya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyorum. Meksikal\u0131lar bu g\u00f6letlerin alt\u0131n\u0131n binlerce kilogram alt\u0131nla dolu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Ayn\u0131 \u015fekilde b\u00fct\u00fcn Maya kentlerinde yer alan top oyun sahalar\u0131 da asl\u0131nda bir tap\u0131nma alan\u0131. Burada Maya rahipleri biraz hentbola benzeyen bir \u00e7e\u015fit top oyunu oynuyorlarm\u0131\u015f. Oyun s\u0131ras\u0131nda topu yere d\u00fc\u015f\u00fcren ki\u015fi ise Tanr\u0131lara kurban ediliyormu\u015f.<\/p>\n
Mayalara ili\u015fkin bir ba\u015fka s\u00f6ylenmesi gereken \u00f6nemli nokta ise \u00f6zellikle astronomi konusundaki geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyleri… B\u00fct\u00fcn Maya kentlerindeki g\u00f6zlem evleri, bu \u015fehirlerin olmaz olmazlar\u0131ndan. Ay, g\u00fcne\u015f ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n konumuna g\u00f6re d\u00fczenlenen ve Maya uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcndelik ve dini hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen \u00fcnl\u00fc Maya Takvimi de bunun \u00f6rneklerinden biri. 21 Aral\u0131k 2012’de de d\u00f6rt bin y\u0131ll\u0131k Maya Takvimi’nin son bulmas\u0131 nedeniyle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ‘k\u0131yamet’ s\u00f6ylentileri olduk\u00e7a konu\u015fulmu\u015ftu. Hatta tam bu g\u00fcn, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan on binlerce insan ba\u015fta Chichen Itza olmak \u00fczere Meksika topraklar\u0131na ak\u0131n etmi\u015fti.<\/p>\n\n
Meksika tarihi kan ve sava\u015fla dolu… Maya uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zaman zaman insan\u0131 \u00fcrk\u00fcten rit\u00fcellerinin ard\u0131ndan bu uygarl\u0131\u011f\u0131n son bulmas\u0131na neden olan \u0130spanyol istilas\u0131 ise adeta \u00fclkedeki Maya n\u00fcfusunu t\u00fcketme noktas\u0131na getirmi\u015f. 1519’da \u00fclkeye gelen Hernan Cortes, b\u00f6lgedeki alt\u0131n\u0131 gemilerle Avrupa’ya yollarken burada kendi imparatorlu\u011funu kurmaktan da geri kalmam\u0131\u015f. Bu noktada yerel halk\u0131 H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rma hareketi ise Meksika tarihinde yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131l boyunca kanl\u0131 bir d\u00f6nemi daha a\u00e7m\u0131\u015f. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn kaynaklar sadece 1520’lerde \u00fc\u00e7 milyon yerlinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtiyor. 1520’lerde ba\u015flayan koloni d\u00f6nemi ise 1821’e kadar devam etmi\u015f. Bu d\u00f6nemin ard\u0131ndan bug\u00fcnk\u00fc Meksika’n\u0131n temelleri at\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n
\u00dclkedeki y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren Katolikle\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da sonu\u00e7 vermi\u015f. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7meyenler ise \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ya da toplu intihar etmeyi se\u00e7mi\u015fler. Bunun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biri ise kar\u015f\u0131m\u0131za San Cristobal De Las Casas kenti k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Sumidara Kanyonu’ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Sumidera Kanyonu mutlaka g\u00f6r\u00fclmesi gereken yerlerden biri. Burada yap\u0131lan tekne gezisinde size b\u00fcy\u00fcleyici bir manzara e\u015flik ediyor. Rehberimize San Cristobal De Las Casas’\u0131n di\u011fer kentlerin aksine yerel bir isminin neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011fumuza bize verdi\u011fi yan\u0131t olduk\u00e7a \u00fcz\u00fcc\u00fcyd\u00fc. B\u00f6lgedeki yerli halk H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmeyince yakla\u015f\u0131k 10 bin ki\u015fi \u015fehirlerini terk ederek bu kanyonun en y\u00fcksek noktas\u0131ndan atlayarak topluca intihar etmi\u015f. \u0130spanyollar b\u00f6lgeye geldiklerinde kimseyi bulamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ba\u015fka kentlerden getirdikleri insanlarla San Cristobal de Las Casas kentini kurmu\u015f. Meksika’da her ne kadar H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonu\u00e7 vermi\u015f olsa da \u00fclkede \u015eaman gelene\u011finin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc birka\u00e7 b\u00f6lge bulunuyor. Chiapas’taki San Juan Chamula K\u00f6y\u00fc de bunlardan biri… K\u00f6yde foto\u011fraf \u00e7ekmek yasak \u00e7\u00fcnk\u00fc n\u00fcfusu yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 bin ki\u015fi olan k\u00f6y\u00fcn insanlar\u0131 \u00e7ekilen her foto\u011frafta ruhlar\u0131ndan bir par\u00e7an\u0131n gitti\u011fine inan\u0131yorlar. K\u00f6y\u00fcn meydan\u0131ndaki ibadet merkezlerine y\u00fcr\u00fcrken d\u00f6rt bir yanda yerel k\u0131yafetlerinin \u00fczerine hayvan postu dolam\u0131\u015f insanlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz. Burada do\u011fa insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck belirleyicisi ve herkesin ruhunun \u00f6zde\u015fle\u015fti\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 bir hayvan\u0131 var. Tap\u0131na\u011f\u0131n i\u00e7ine girdi\u011finizde d\u00f6rt bir yanda \u015famanlar\u0131n tedavi etti\u011fi insanlar\u0131 da g\u00f6r\u00fcyorsunuz. \u015eamanlar olduk\u00e7a ya\u015fl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, rehberimize bir \u015faman\u0131n ya\u015f\u0131n\u0131 sordu\u011fumda bence 60 ya\u015f\u0131nda g\u00f6steren adam i\u00e7in en fazla 30 ya\u015f\u0131ndad\u0131r diyor. Anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u015eaman rit\u00fcelleri \u015famanlar\u0131 erken ya\u015fland\u0131r\u0131yormu\u015f ve iyile\u015ftirme g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bu insanlar uzun ya\u015fam\u0131yormu\u015f. Bu k\u00f6ye ili\u015fkin en ilgin\u00e7 \u015feylerden biri de k\u00f6y\u00fcn giri\u015findeki d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir gazl\u0131 i\u00e7ecek firmas\u0131n\u0131n afi\u015fi oldu. Bu firma k\u00f6ye \u00fcr\u00fcnlerinden g\u00f6nderiyormu\u015f. Bunun nedeni ise y\u00f6redeki insanlar\u0131n bu gazl\u0131 i\u00e7ece\u011fi i\u00e7ererek birbirlerinin y\u00fczlerine f\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131klar\u0131nda ruhlar\u0131n\u0131n temizlendi\u011fine inanmalar\u0131.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi, d\u00f6rt bin y\u0131ldan daha uzun miras\u0131yla Meksika bizden \u00e7ok farkl\u0131 ve b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir \u00fclke… G\u00fcn\u00fcm\u00fczde uyu\u015fturucu nedeniyle \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmalar ile daha \u00e7ok duyulsa da tarihi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7in mutlaka gezilmeli. Ayr\u0131ca turistik gezi rotalar\u0131nda, yan\u0131n\u0131za yerel bir rehber ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir s\u0131k\u0131nt\u0131 da bulunmuyor. \u00dclkenin Amerika Birle\u015fik Devletleri’ne yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Amerikal\u0131lar taraf\u0131ndan en \u00e7ok tercih edilen destinasyonlar\u0131n da ba\u015f\u0131na geliyor. Meksika T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na vize uyguluyor. T\u00fcrkiye’den \u00fclkeye direkt sefer bulunmuyor ancak tek aktarmal\u0131 u\u00e7u\u015flarla Mexico City ya da Cancun’a ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“B\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi, d\u00f6rt bin y\u0131ldan daha uzun miras\u0131yla Meksika bizden \u00e7ok farkl\u0131 ve b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir \u00fclke”<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":211488,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6665,6155,6771,5005,6671],"tags":[2011,827,126842,110055,94073],"class_list":["post-211483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-gundem","category-latin-amerika","category-manset","category-seyahat","tag-latin-amerika","tag-meksika","tag-meksika-turlari","tag-meksika-turu","tag-mexico-city"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211483"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211483\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/211488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=211483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=211483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Meksika](\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/meksika_aztek-610x322.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n