{"id":224993,"date":"2016-01-26T14:10:30","date_gmt":"2016-01-26T12:10:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=224993"},"modified":"2016-01-26T14:10:30","modified_gmt":"2016-01-26T12:10:30","slug":"dunyada-%60-ucuzlayan-benzin-turkiyede-sadece-%16-dustu-224993","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/dunyada-%60-ucuzlayan-benzin-turkiyede-sadece-%16-dustu-224993\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyada %60 ucuzlayan benzin T\u00fcrkiye&#8217;de sadece %16 d\u00fc\u015ft\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-224994\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/benzin_pompa.jpeg\" alt=\"\" width=\"590\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/benzin_pompa.jpeg 590w, https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/benzin_pompa-280x142.jpeg 280w\" sizes=\"auto, (max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><\/p>\n<h1>Haziran 2014&#8217;ten bu yana d\u00fcnyada benzinin fiyat\u0131 ortalama y\u00fczde 60 d\u00fc\u015ferken T\u00fcrkiye&#8217;deki indirim sadece y\u00fczde 16&#8217;da kald\u0131.<\/h1>\n<p>Petrol Sanayi Derne\u011fi (PETDER) Genel Sekreteri Niyazi \u0130lter, ham petrol fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f veya azal\u0131\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki pompa fiyat\u0131n\u0131 bire bir etkilemedi\u011fini belirterek, \u201cUluslararas\u0131 piyasada Haziran 2014-Ocak 2016 aras\u0131nda benzin fiyat\u0131 ortalama y\u00fczde 60 d\u00fc\u015ferken, bunun T\u00fcrkiye\u2019deki yans\u0131mas\u0131 y\u00fczde 16 olmu\u015f. Bunda kur ve sabit vergi pay\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ham maddenin akaryak\u0131ttaki pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 25-30 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131n da etkisi var\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ham petrol fiyat\u0131nda ya\u015fanan d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle bunun T\u00fcrkiye\u2019deki pompa fiyatlar\u0131na yans\u0131mas\u0131 aras\u0131ndaki indirim fark\u0131n\u0131 AA muhabirine de\u011ferlendiren \u0130lter, ham petrol ile benzin veya dizelin birbiriyle do\u011frudan ili\u015fkilendirilemeyece\u011fini, her birinin kendi piyasas\u0131 oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p>\u0130lter, ham petrol fiyat\u0131ndaki dalgalanman\u0131n pompa fiyatlar\u0131na do\u011frudan bir etki yapmamas\u0131yla ilgili, &#8220;Ham petrol\u00fcn varil fiyat\u0131 2 Haziran 2014-20 Ocak 2016 aras\u0131nda ortalama y\u00fczde 74 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Ayn\u0131 d\u00f6nemde uluslararas\u0131 piyasada benzin fiyat\u0131 y\u00fczde 60 d\u00fc\u015ferken T\u00fcrkiye\u2019deki yans\u0131mas\u0131 y\u00fczde 16 olmu\u015f, bunda d\u00f6vizin ve sabit verginin etkisi var.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131s\u0131ra, ham petrol\u00fcn pompada akaryak\u0131ttaki pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 25-30 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 da fiyat olu\u015fumunda etklili. Ayr\u0131ca, ham petrol ile benzin veya dizeli birbiriyle do\u011frudan ili\u015fkilendiremeyiz. Ham petrol\u00fc al\u0131p rafinasyon i\u015fleminden ge\u00e7iriyorsunuz, sonra her \u00fcr\u00fcn arz talep dengesine g\u00f6re ba\u015fka bir piyasaya giriyor. Dolay\u0131s\u0131yla orada bir i\u015flem ve end\u00fcstriyel s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7iyor, bunun da bir maliyeti var&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye i\u00e7in i\u015fin i\u00e7ine bir de d\u00f6viz kuru girdi\u011fini hat\u0131rlatan \u0130lter, \u201cHaziran 2014\u2019ten 20 Ocak 2016 tarihine kadar d\u00f6viz y\u00fczde 44 artm\u0131\u015f. Ayn\u0131 d\u00f6nemde d\u00f6viz etkisindeki vergisiz benzin fiyat\u0131 y\u00fczde 33 d\u00fc\u015ferdi, d\u00f6viz ve vergi etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fiyat ise y\u00fczde 53 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olurdu\u201d dedi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki akaryak\u0131t fiyatlar\u0131n\u0131n bile\u015fenlerini d\u00f6rde ay\u0131ran \u0130lter, &#8220;\u00d6ncelikle ham petrol\u00fcn varil fiyat\u0131 var. Sonra, sekt\u00f6r marj\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda petrol\u00fcn litre baz\u0131nda \u00fcr\u00fcn fiyat\u0131 yer al\u0131yor. Ayr\u0131ca rafineri, nakliye ve tesis bedelleri de bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda bulunuyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, vergiler ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir gelir pay\u0131 yer al\u0131yor. Akaryak\u0131t fiyatlar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131ndaki son bile\u015fen ise d\u00f6viz kurunun etkisi. \u00dcr\u00fcn\u00fcn kendisi nihai fiyat\u0131n y\u00fczde 26,34\u2019\u00fcn\u00fc, sekt\u00f6r marj\u0131 y\u00fczde 13,31\u2019ini ve vergiler de y\u00fczde 60,35\u2019ini olu\u015fturuyor. Bu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn aras\u0131nda vergiler hemen hemen sabit&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lter, ham petrol\u00fcn varil fiyat\u0131nda ya\u015fanan d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn, pompa fiyat\u0131na etkisini ise \u015fu \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klad\u0131:<br \/>\n\u201c\u00dcr\u00fcn fiyat\u0131 1 lira, da\u011f\u0131t\u0131m sekt\u00f6r marj\u0131 40 kuru\u015f ve vergiler 2,40 lira olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, toplam fiyat litre ba\u015f\u0131na 3,80 lira olur. Akaryak\u0131ta indirim sadece \u00fcr\u00fcn fiyat\u0131na yans\u0131t\u0131l\u0131yor, di\u011ferlerinde indirim olmuyor. Ham petrol\u00fcn fiyat\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesiyle \u00fcr\u00fcn fiyat\u0131na y\u00fczde 50 indirim uyguland\u0131\u011f\u0131nda 1 liral\u0131k \u00fcr\u00fcn fiyat\u0131 50 kuru\u015f olur ve di\u011ferleri sabit kalaca\u011f\u0131ndan pompa fiyat\u0131 3,30 lira olur. B\u00f6ylece \u00fcr\u00fcn fiyat\u0131na y\u00fczde 50 indirim uyguland\u0131ktan sonra indirimin nihai fiyata yans\u0131mas\u0131 y\u00fczde 13 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur. \u201c<\/p>\n<p>D\u00fcnyada akaryak\u0131ta uygulanan vergiler aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcst s\u0131rlarda yer ald\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken \u0130lter, \u201cD\u00fcnyada ortalama vergilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 2014\u2019te ilk \u00fc\u00e7te \u0130ngiltere, \u0130talya ve \u0130sve\u00e7 yer al\u0131rken, T\u00fcrkiye 4. s\u0131rada bulunuyor. Temel problem vergilerin y\u00fcksekli\u011fi de\u011fil asl\u0131nda, belki de sabit olmas\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc fiyatlar d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e oransal olarak verginin pay\u0131 da gitgide art\u0131yor. Bu konu Avrupa\u2019n\u0131n da derdi\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u0130lter, T\u00fcrkiye\u2019de akaryak\u0131t sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn 2014\u2019te toplamda 120 milyar lira b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;Bu d\u00f6nemde vergiler ortalama 63 milyar lira oldu. Tahmini olarak da sekt\u00f6r 2015 y\u0131l\u0131nda ortalama y\u00fczde 12 b\u00fcy\u00fcme sergiledi. Bu hem \u00fclkenin b\u00fcy\u00fcmesini besleyen bir durum hem de kay\u0131p ve ka\u00e7ak akaryak\u0131t kullan\u0131m\u0131yla olan m\u00fccadeledeki ba\u015far\u0131n\u0131n sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u0130lter, T\u00fcrkiye\u2019nin akaryak\u0131tta d\u00f6rt \u00fclkeyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201c\u0130ngiltere, Almanya, Fransa ve \u0130talya piyasas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yoruz, do\u011frudan bir mukayesenin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u00dclkeler birbirinden \u00e7ok farkl\u0131. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye\u2019nin bu \u00fclkelerden farkl\u0131 olarak kay\u0131p ka\u00e7a\u011f\u0131 var, bununla m\u00fccadele ediliyor. Bu m\u00fccadele de ek maliyet getiriyor. Mukayese yap\u0131l\u0131rken \u00fclke \u015fartlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131. Yap\u0131lar, ekonomiler piyasalar birbirinden farkl\u0131, bu konular\u0131 EPDK ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lter, T\u00fcrkiye Petrol Rafinerileri A\u015e\u2019nin (T\u00dcPRA\u015e) fiyat politikas\u0131ndan dolay\u0131 petrol\u00fcn fiyat art\u0131\u015f\u0131 ve azal\u0131\u015f\u0131nda pompaya yans\u0131t\u0131lmas\u0131nda da bazen gecikmeler oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u0130lter, T\u00fcrkiye\u2019deki benzin fiyatlar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 piyasa fiyatlar\u0131ndan belli oranda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fi zaman T\u00dcPRA\u015e&#8217;\u0131n bunu hemen fiyata yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131na ve t\u00fcm da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131n da an\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fi uygulad\u0131klar\u0131na dikkati \u00e7ekerek, \u201cAradaki fark belirli bir orana gelmeden T\u00dcPRA\u015e bu uygulamaya gitmiyor. Ham petrol fiyat\u0131nda meydana gelen indirimlerin pompa fiyat\u0131na yans\u0131mas\u0131nda olu\u015fan gecikmeler tamamen T\u00fcrkiye\u2019nin bir denge sa\u011flamak i\u00e7in fiyatlarda belli bir de\u011fi\u015fiklik seviyesine kadar beklemesinden kaynaklan\u0131yor\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>Sekt\u00f6r\u00fcn \u00e7ok payda\u015fl\u0131 oldu\u011funu kaydeden \u0130lter, \u201cKoordine edilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. D\u00fczenlemeler yap\u0131l\u0131rken sekt\u00f6r\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirebilecek bir i\u015fbirli\u011fine ve koordinasyona ihtiya\u00e7 var. Bu s\u00fcre\u00e7lerin i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini istiyoruz. K\u0131smen ger\u00e7ekle\u015fiyor, ama daha fazlas\u0131na ihtiya\u00e7 var\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haziran 2014&#8217;ten bu yana d\u00fcnyada benzinin fiyat\u0131 ortalama y\u00fczde 60 d\u00fc\u015ferken T\u00fcrkiye&#8217;deki indirim sadece y\u00fczde 16&#8217;da kald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":224994,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6199,6155,5005,6805],"tags":[56139,84289,183214],"class_list":["post-224993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-gundem","category-manset","category-turkiye","tag-benzin","tag-benzin-fiyatlari","tag-benzin-vergi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224993"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224993\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/224994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}