AKP’nin yay\u0131n organlar\u0131ndan Star’\u0131n haberine g\u00f6re, Ba\u015fkan, 40 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f, y\u00fcksek \u00f6\u011frenim yapm\u0131\u015f ve milletvekili se\u00e7ilme yeterlili\u011fine sahip vatanda\u015flar aras\u0131ndan se\u00e7ilecek. Ba\u015fkan, 5 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilecek ve iki defa se\u00e7ilme hakk\u0131na sahip olacak. Ba\u015fkanl\u0131kla birlikte ‘dar b\u00f6lge se\u00e7im sistemi’ne ge\u00e7ilecek.<\/p>\n
AKP, 2012’deki \u00f6nerdi\u011fi metin i\u00e7inde yer alan ve Ba\u015fkan’la Meclis’in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirlerini feshedebilme yetkisi veren maddenin metinden \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 karar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fte AKP’nin \u00f6nerisi:<\/p>\n\n
– 40 ya\u015f\u0131nda ve \u00fcniversite mezunu olacak<\/p>\n
– Siyasi Partiler ya da en az 100 bin ki\u015fi taraf\u0131ndan aday g\u00f6sterilecek<\/p>\n
– 5 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na ve en fazla iki d\u00f6nem se\u00e7ilebilecek<\/p>\n
– \u0130ki turlu yap\u0131lacak se\u00e7imde yard\u0131mc\u0131lar\u0131 da belirlenecek<\/p>\n
– Ba\u015fkan ve Meclis’in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 feshi olmayacak<\/p>\n
1. 550 VEK\u0130L<\/p>\n
TBMM 550 milletvekilinden olu\u015facak. 18 ya\u015f\u0131n\u0131 dolduran ilk\u00f6\u011fretim mezunu her vatanda\u015f milletvekili se\u00e7ilebilecek. Milletvekilleri, yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na sahip olacaklar.<\/p>\n
2. B\u00dcT\u00c7EYE ONAY<\/p>\n
TBMM, b\u00fct\u00e7eleri onaylayacak. H\u00fck\u00fcmetten gelen tasar\u0131lar yerine kanunlar, ‘teklif’ olarak milletvekilleri taraf\u0131ndan verilecek.<\/p>\n
3. VETO YETK\u0130S\u0130<\/p>\n
TBMM’den ge\u00e7en kanunlar, Ba\u015fkan taraf\u0131ndan onaylanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek. Ba\u015fkan\u0131n, kanunlar\u0131 veto etme hakk\u0131 olacak. Ancak B\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131n\u0131 veto yetkisi bulunmayacak. Sava\u015f ilan\u0131na TBMM karar verecek. Ba\u015fkan da, ani bir silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 olmas\u0131 halinde silahl\u0131 kuvvetlerin derhal kullan\u0131lmas\u0131na karar verebilecek.<\/p>\n
4. 40 YA\u015e \u015eARTI<\/p>\n
Ba\u015fkan, TBMM’ye ola\u011fan\u00fcst\u00fc toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilecek. Ba\u015fkan, 40 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f, y\u00fcksek \u00f6\u011frenim yapm\u0131\u015f ve milletvekili se\u00e7ilme yeterlili\u011fine sahip vatanda\u015flar aras\u0131ndan, halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilecek. Ba\u015fkan\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresi 5 y\u0131l olacak. Bir kimse en fazla iki defa Ba\u015fkan se\u00e7ilebilecek.<\/p>\n
5. NASIL ADAY OLACAK?<\/p>\n
Ba\u015fkanl\u0131\u011fa son genel se\u00e7imde en az y\u00fczde be\u015f oran\u0131nda oy alm\u0131\u015f olan siyasi partiler ile en az y\u00fcz bin vatanda\u015f aday g\u00f6sterebilecek.<\/p>\n
6. 60 G\u00dcN KALA SE\u00c7\u0130M<\/p>\n
Ba\u015fkan\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresinin dolmas\u0131ndan \u00f6nceki altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde; makam\u0131n herhangi bir sebeple bo\u015falmas\u0131 halinde ise bo\u015falmay\u0131 takip eden altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde se\u00e7ime gidilecek. Se\u00e7imde, ge\u00e7erli oylar\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011funu alan aday Ba\u015fkan se\u00e7ilmi\u015f olacak. \u0130lk oylamada bu \u00e7o\u011funluk sa\u011flanamazsa, bu oylamay\u0131 izleyen ikinci pazar g\u00fcn\u00fc ikinci oylama yap\u0131lacak. Bu oylamaya, ilk oylamada en \u00e7ok oy alm\u0131\u015f iki aday kat\u0131lacak ve ge\u00e7erli oylar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu alan aday Ba\u015fkan se\u00e7ilmi\u015f olacak.<\/p>\n
7. \u0130K\u0130NC\u0130 ADAY KATILMAZSA<\/p>\n\n
\u0130kinci oylamaya kat\u0131lmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle se\u00e7ime kat\u0131lmamas\u0131 halinde yap\u0131lacak oylama referandum \u015feklinde olacak. Aday, ge\u00e7erli oylar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu ald\u0131\u011f\u0131 takdirde Ba\u015fkan se\u00e7ilmi\u015f olacak.<\/p>\n
8. ANAYASA MAHKEMES\u0130’NE DAVA<\/p>\n
Ba\u015fkan, gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc takdirde, yasama y\u0131l\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc TBMM’de a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapabilecek. Kanunlar ve TBMM \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcyle ilgili Anayasa Mahkemesi’nde iptal davas\u0131 a\u00e7abilecek.<\/p>\n
9. BA\u015eKANLIK KARARNAMES\u0130<\/p>\n
Ba\u015fkan, genel siyasetin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu konularda Ba\u015fkanl\u0131k kararnamesi \u00e7\u0131karabilecek. Ba\u015fkan, kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ve bunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla, y\u00f6netmelikler \u00e7\u0131karabilecek. Ba\u015fkan hakk\u0131nda, ki\u015fisel ya da g\u00f6reviyle ilgili bir su\u00e7 i\u015fledi\u011fi iddias\u0131yla TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n en az \u00fc\u00e7te ikisinin verece\u011fi \u00f6nerge ile soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenebilecek. Meclis, bu istemi en ge\u00e7 bir ay i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp gizli oyla karara ba\u011flayacak.<\/p>\n
10. YARDIMCISI DA SE\u00c7\u0130LECEK<\/p>\n
Ba\u015fkan se\u00e7ilenin oy pusulas\u0131nda Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 aday\u0131 olarak yer alan ki\u015fi Ba\u015fkan\u0131n se\u00e7ildi\u011fi anda Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmi\u015f olacak. Ba\u015fkanl\u0131k makam\u0131n\u0131n herhangi bir nedenle bo\u015falmas\u0131 halinde, se\u00e7imlere kadar kalan s\u00fcrede Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ba\u015fkan\u0131n yerine g\u00f6rev yapacak ve Ba\u015fkanl\u0131k yetkilerini kullanacak. Bakanlar, Ba\u015fkan taraf\u0131ndan atanacak ve g\u00f6revden al\u0131nacak.Her bakan, Ba\u015fkana kar\u015f\u0131 sorumlu olacak. Bakanlar milletvekilleri ile ayn\u0131 hukuk\u00ee stat\u00fcye t\u00e2bi olacaklar ve milletvekillerinin sorumsuzluk ve dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerden yararlanacaklar. Bakanl\u0131klar\u0131n kurulmas\u0131, kald\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00f6revleri ve yetkileri ile te\u015fkil\u00e2t yap\u0131s\u0131 Ba\u015fkanl\u0131k kararnamesi ile d\u00fczenlenecek.<\/p>\n
11. YEDEK M\u0130LLET VEK\u0130LL\u0130\u011e\u0130<\/p>\n
Siyasi partilerin se\u00e7im \u00e7evrelerindeki milletvekili aday listelerinde bulunup da se\u00e7ilemeyen adaylar bulunduklar\u0131 s\u0131ra esas al\u0131narak yedek milletvekili say\u0131lacaklar. Milletvekilliklerinde bo\u015falma olmas\u0131 halinde bo\u015falan \u00fcyelikler \u00f6ncelikle o se\u00e7im \u00e7evresindeki as\u0131l aday listesinde bulunup da se\u00e7ilemeyen yedek milletvekilleri ile doldurulacak.<\/p>\n
12. BA\u015eKANLIK YEM\u0130N\u0130<\/p>\n\n
Ba\u015fkan, ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131, bakanlar ve milletvekilleri g\u00f6reve ba\u015flarken “\u0130nsan haklar\u0131na, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve demokrasiye ba\u011fl\u0131 kalaca\u011f\u0131ma; Devletin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, milletin kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z egemenli\u011fini koruyaca\u011f\u0131ma andi\u00e7erim” \u015feklinde yemin edecekler.<\/p>\n
13. FES\u0130H MET\u0130NDEN \u00c7IKARILDI<\/p>\n
AKP’nin \u00f6nerisinde, “T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fkan\u0131n se\u00e7imlerin yenilenmesine karar vermesi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla d\u00fczenlenen maddede, “TBMM veya Ba\u015fkan tek ba\u015f\u0131na her iki organ\u0131n se\u00e7imlerinin birlikte yenilenmesine karar verebilir” h\u00fckm\u00fc getiriliyordu. AK Parti’de, ba\u015fkanl\u0131kla ilgili pakete ili\u015fkin yap\u0131lan ilk de\u011ferlendirmelerde “kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fesih” imkan\u0131 getiren bu maddenin metinden \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 benimsendi. Madde, ba\u015fkan ya da TBMM’den herhangi birinin “se\u00e7im” karar\u0131 almas\u0131 durumunda di\u011ferinin se\u00e7imlerinin yenilenmesini de \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n
14. BA\u015eKOMUTAN<\/p>\n
TBMM se\u00e7imlerinin yenilenmesine karar verebilecek. Bakanlar\u0131 atayacak ve g\u00f6revlerine son verecek. T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin Ba\u015fkomutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil edecek. T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin kullan\u0131lmas\u0131na karar verebilecek. S\u0131k\u0131y\u00f6netim veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal il\u00e2n edebilecek ve s\u0131k\u0131y\u00f6netim veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kararnamesi \u00e7\u0131karabilecek.<\/p>\n
15. Y\u00dcR\u00dcTMEN\u0130N BA\u015eI<\/p>\n
Ba\u015fkan Devletin ve y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 olacak. Y\u00fcr\u00fctme yetkisi Ba\u015fkana ait olacak. Ba\u015fkan, Devlet ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131yla T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ni ve T\u00fcrk Milleti’nin birli\u011fini temsil edecek, Anayasa’n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131, Devlet organlar\u0131n\u0131n d\u00fczenli ve uyumlu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6zetecek. Ba\u015fkan, y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 olarak genel\/(i\u00e7 ve d\u0131\u015f) siyaseti y\u00fcr\u00fctecek.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli’nin a\u00e7\u0131klamas\u0131 sonras\u0131 h\u0131z kazanan Ba\u015fkanl\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin AKP’nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 teklifin deteylar\u0131 belli olmaya ba\u015flad\u0131. AKP’nin yay\u0131n organlar\u0131ndan Star’\u0131n haberine g\u00f6re, Ba\u015fkan, 40 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f, y\u00fcksek \u00f6\u011frenim yapm\u0131\u015f ve milletvekili se\u00e7ilme yeterlili\u011fine sahip vatanda\u015flar aras\u0131ndan se\u00e7ilecek. Ba\u015fkan, 5 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilecek ve iki defa se\u00e7ilme hakk\u0131na sahip olacak. Ba\u015fkanl\u0131kla birlikte ‘dar b\u00f6lge …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":240319,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6202,349],"tags":[9476,60983,8469,10829,787,26307],"class_list":["post-240318","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-politika","category-son-dakika","tag-akp","tag-baskanlik-sistemi","tag-devlet-bahceli","tag-mhp","tag-recep-tayyip-erdogan","tag-star"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/240318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=240318"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/240318\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/240319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=240318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=240318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=240318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}