soL’dan \u0130lker Belek’in haberi;<\/p>\n
K\u00fcba\u2019n\u0131n demans konusundaki ulusal stratejisi, bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorununun, sa\u011fl\u0131k sisteminin taban\u0131ndan ba\u015flayarak en \u00fcst d\u00fczeylere kadar nas\u0131l entegre edilmesi gerekti\u011fi konusunda yine iyi bir \u00f6rnek olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Demans toplum \u00fczerinde giderek daha fazla oranda y\u00fck olu\u015fturan bir hastal\u0131k. D\u00fcnyada yaratt\u0131\u011f\u0131 toplam maliyet y\u00fck\u00fc y\u0131ll\u0131k 8.2 milyar dolar. Bu miktar toplam ekonomik has\u0131lan\u0131n yakla\u015f\u0131k %1\u2019ine denk geliyor. K\u00fcba\u2019da da durum buna benzer. Demansl\u0131 hasta say\u0131s\u0131 130 bin kadar. 65 ya\u015f \u00fczerindeki n\u00fcfusta demans s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 %10 d\u00fczeyinde.<\/p>\n
D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, bu geli\u015fmeler nedeniyle, 2012 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmetleri demansa \u00f6ncelik vermeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. 2015 y\u0131l\u0131nda bu ama\u00e7la Cenevre\u2019de bir konferans toplad\u0131.<\/p>\n
K\u00fcba kendi grubunda ulusal strateji olu\u015fturan ilk \u00fclke<\/p>\n\n
K\u00fcba, Kosta Rika ve Meksika ile birlikte, demansa kar\u015f\u0131 ulusal politika geli\u015ftiren ilk orta-d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclke oldu.<\/p>\n
2013 y\u0131l\u0131nda olu\u015fturulan strateji, sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin di\u011fer bile\u015fenlerinde de ge\u00e7erli olan \u00f6rg\u00fctlenme ilkeleri \u00fczerine oturtuldu: Paras\u0131z, kapsay\u0131c\u0131 ve b\u00f6lge tabanl\u0131 hizmet.<\/p>\n
Demansla m\u00fccadele stratejisi aile hekimli\u011fi d\u00fczeyinden ba\u015fl\u0131yor. Hastal\u0131\u011fa y\u00f6nelik kapsay\u0131c\u0131 rehabilitasyon hizmetlerinin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 da buras\u0131. Ama\u00e7 demans\u0131 toplum i\u00e7inde ve toplumla birlikte ele alarak hastalar\u0131n hastaneye ve di\u011fer yatakl\u0131 kurumlara ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmelerini engellemek.<\/p>\n
Hastalara tan\u0131 koyma, di\u011fer kronik hastal\u0131klar\u0131yla birlikte ele alma ve gereken uzmanlarla kons\u00fclte etme sorumlulu\u011fu aile hekimlerinin \u00fczerinde.<\/p>\n
Ulusal strateji her belediye b\u00f6lgesinde en az bir tane haf\u0131za klini\u011finin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 hedefliyor. Bu kliniklerde birbirleriyle ilgili de\u011fi\u015fik uzmanlar\u0131n bir arada hizmet vermesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
Bir di\u011fer yeni kurum ise bu hastalara \u00f6zel g\u00fcnl\u00fck bak\u0131m evleri. Buralarda hem\u015fireler, sosyal hizmet uzmanlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Strateji bu evlerin de belediyeler temelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 hedefliyor. Bak\u0131m evlerinde m\u00fczik tedavisi, el becerilerine dayal\u0131 aktiviteler, fiziksel rehabilitasyon ve grup terapisi gibi uygulamalar ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Aileler demansl\u0131 hastalar\u0131n\u0131 g\u00fcn boyunca bu evlere b\u0131rakabiliyorlar.<\/p>\n
Ancak \u00f6nemli bir sorun yaln\u0131z ya\u015famak zorunda olan demansl\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131yor olmas\u0131. K\u00fcba sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131 bu sorunla ba\u015f edebilmek i\u00e7in 24 saat a\u00e7\u0131k hem\u015fire evlerini hizmete sokuyor. Yaln\u0131z demansl\u0131lar buralarda ya\u015fayabiliyorlar.<\/p>\n
Demansl\u0131lara y\u00f6nelik t\u0131bbi bak\u0131m i\u00e7in hastaneler de \u00e7ok \u00f6nemli. Halihaz\u0131rda b\u00fct\u00fcn hastanelerde geriatri servisi bulunmuyor. Bakanl\u0131k haf\u0131za kliniklerini hastanelerde de a\u00e7may\u0131 planl\u0131yor.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu d\u00fczenlemelerin belki de en \u00f6nemli gereksinimlerinden birisi tan\u0131mlanan kurumlarda hizmet verecek sa\u011fl\u0131k personelinin konuyla ilgili olarak e\u011fitilmesi. Ulusal stratejinin \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan birisi de bu.<\/p>\n\n
Demans\u0131n bir ya\u015ftan sonra engellenemeyece\u011fine ili\u015fkin kan\u0131 yayg\u0131n olsa bile bu do\u011fru de\u011fil. Demans\u0131 art\u0131ran diyabet gibi risk fakt\u00f6rlerinin engellenmesi demans s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131, demansl\u0131lar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 kendi ba\u015flar\u0131na s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011flayacak \u00f6nemli bir m\u00fcdahale.<\/p>\n
Bu nedenle aile hekimli\u011fi merkezleri d\u00fczeyinde ya\u015fl\u0131lara fiziksel aktivite olanaklar\u0131 yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ama\u00e7 obezitenin, sigara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kalp damar sistemi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n, hipertansiyonun engellenmesi. Bu hastal\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc demans\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor, erken ya\u015flara \u00e7ekiyor ve tedavisini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
-K\u00fcba\u2019n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerinde, daha \u015fimdiden, demans\u0131 \u00f6nleme ama\u00e7l\u0131 toplum kat\u0131l\u0131m\u0131 projeleri hayata ge\u00e7irilmi\u015f durumda. Bu programlar\u0131n \u00fclkenin merkez ve do\u011fu illerine yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 var. En \u00f6nemli s\u0131k\u0131nt\u0131 mali kaynak.<\/p>\n
K\u00fcba\u2019da sa\u011fl\u0131kta toplum kat\u0131l\u0131m\u0131 olmazsa olmaz ilkelerden birisi. Demans konusunda da ayn\u0131 rota \u00fczerinden ilerlendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
K\u00fcba\u2019n\u0131n demans konusundaki ulusal stratejisi, bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorununun, sa\u011fl\u0131k sisteminin taban\u0131ndan ba\u015flayarak en \u00fcst d\u00fczeylere kadar nas\u0131l entegre edilmesi gerekti\u011fi konusunda yine iyi bir \u00f6rnek olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kanser a\u015f\u0131s\u0131yla sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck geli\u015fme kaydeden K\u00fcba’da alzheimer ve demans konusunda da \u00f6nemli geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131yor. soL’dan \u0130lker Belek’in haberi; K\u00fcba\u2019n\u0131n demans konusundaki ulusal stratejisi, bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorununun, sa\u011fl\u0131k sisteminin taban\u0131ndan ba\u015flayarak en \u00fcst d\u00fczeylere kadar nas\u0131l entegre edilmesi gerekti\u011fi konusunda yine iyi bir \u00f6rnek olu\u015fturuyor. Demans toplum \u00fczerinde giderek daha fazla oranda y\u00fck …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":244672,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6665,6155,6771,5005,6669],"tags":[5615,211408,14,54865,569],"class_list":["post-244671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-gundem","category-latin-amerika","category-manset","category-saglik","tag-alzheimer","tag-demans","tag-kuba","tag-kuba-kanser","tag-kuba-saglik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/244671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=244671"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/244671\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/244672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=244671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=244671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=244671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}