{"id":247771,"date":"2017-03-17T12:00:38","date_gmt":"2017-03-17T09:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=247771"},"modified":"2017-03-17T12:00:38","modified_gmt":"2017-03-17T09:00:38","slug":"tesadufen-bulundu-4-bin-yillik-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/tesadufen-bulundu-4-bin-yillik-cikti\/","title":{"rendered":"Tesad\u00fcfen bulundu, 4 bin y\u0131ll\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"<h2>Elaz\u0131\u011f Harput&#8217;ta\u00a0fidan dikimi s\u0131ras\u0131nda tesad\u00fcfen bulunan kabartmada yap\u0131lan incelemede, eserin 4 bin y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fe sahip oldu\u011fu tespit edildi.<\/h2>\n<p>Elaz\u0131\u011f Orman \u0130\u015fletme M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce 3 May\u0131s 2016&#8217;da tarihi Harput Mahallesi Nevruz Ormanlar\u0131 mevkisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda fidan dikimi i\u00e7in \u00e7ukur kazan \u0130shak Yurter&#8217;in kulland\u0131\u011f\u0131 kep\u00e7e bir kaya par\u00e7as\u0131na tak\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine elleriyle topra\u011f\u0131 kazan ve kabartma ile kar\u015f\u0131la\u015fan Yurter, Elaz\u0131\u011f Arkeoloji ve Etnografya M\u00fcze M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ekiplerine haber verdi.<\/p>\n<p>M\u00fcze ekipleri, y\u00fcksekli\u011fi 2 metre 72 santimetre, geni\u015fli\u011fi de 2 metre 25 santimetre olan ve 5 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f halde bulunan kabartma \u00fczerinde restorasyon ve inceleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan incelemede, kabartman\u0131n tarihinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 4 bin y\u0131l \u00f6ncesine dayand\u0131\u011f\u0131 belirlendi. B\u00f6ylelikle daha \u00f6nce milattan \u00f6nce (M\u00d6) birinci bin y\u0131l olarak bilinen Harput y\u00f6resinin tarihi de de\u011fi\u015fmi\u015f oldu. Restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Elaz\u0131\u011f Arkeoloji ve Etnografya M\u00fczesi, &#8220;Harput Kabartmas\u0131&#8221; ad\u0131 verilen eseri te\u015fhir salonuna yerle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130ki evreli yerle\u015fim yeri<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n<p>Elaz\u0131\u011f Arkeoloji ve Etnografya M\u00fczesinde g\u00f6revli arkeolog B\u00fclent Demir, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, kabartman\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgede M\u00fcze M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda a\u011f\u0131r bir yang\u0131nla son bulmu\u015f iki evreli bir yerle\u015fim yerinin izlerine rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatt\u0131. Demir, 5 k\u00f6\u015feli eserin burada bir duvar i\u00e7erisine aplike edilerek ya da duvara yaslanarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Kabartman\u0131n ana temas\u0131n\u0131n bir kalenin fethi oldu\u011funu ve sahnelerin alttan \u00fcste do\u011fru sava\u015f ile ganimetleri ve \u00e7\u0131plak esirlerin kral\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u015feklinde istiflendi\u011fine dikkati \u00e7eken Demir, sol panoda kaledeki \u00e7arp\u0131\u015fma anlar\u0131na ve deh\u015fet verici sahnelere yer verildi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Panodaki masif tekerlekli ah\u015fap ku\u015fatma kulesinin bir benzerine Anadolu ve Mezopotamya&#8217;da rastlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Demir, 1. Hattu\u015fili d\u00f6nemine ait \u00e7ivi yaz\u0131l\u0131 bir Hitit metninde ko\u00e7 ba\u015f\u0131 ve ah\u015fap ku\u015fatma kulesinden bahsedildi\u011fini ancak bu ba\u011flamda bulunmu\u015f g\u00f6rsel bir kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Demir, kabartman\u0131n bir di\u011fer panosundaki sahnede de kent kap\u0131s\u0131 \u00fczerinde iki \u00e7\u0131plak d\u00fc\u015fman askerinin ba\u015f\u0131na basarak y\u00fckselen sark\u0131k kanatl\u0131, kartal pen\u00e7eli, bacaklar\u0131 birbirine dolanm\u0131\u015f tanr\u0131\u00e7a fig\u00fcr\u00fcn\u00fcn elleri ile bir d\u00fc\u015fman askerini havaya kald\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131n betimlendi\u011fini anlatt\u0131. Demir, bu sava\u015f panosunun merkezine yerle\u015ftirilen tanr\u0131\u00e7an\u0131n sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fcn vurgulanmak istendi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n<p>Demir, kabartman\u0131n en \u00f6nemli ikonografik \u00f6gesi durumundaki tanr\u0131\u00e7a fig\u00fcr\u00fcn\u00fcn yak\u0131n benzerlerine M\u00d6 1862 Larsa Kral\u0131 Warad-Sin ve M\u00d6 1779 Hammurabi d\u00f6nemine ait silindir m\u00fch\u00fcr bask\u0131lar\u0131nda rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir role sahip oldu\u011fu inan\u0131lan tanr\u0131\u00e7a fig\u00fcr\u00fcn\u00fcn Akadlar\u0131n a\u015fk ve sava\u015f tanr\u0131\u00e7as\u0131 \u0130\u015ftar ile bir ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131 bir inceleme konusu oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Bilinen sanat tarihi anlay\u0131\u015f\u0131na yeni boyutlar kazand\u0131rd\u0131&#8221;<\/p>\n<p>Kabartman\u0131n son ve en \u00fcst sahnesinde ise zaferle sonu\u00e7lanan m\u00fccadelenin akabinde \u00e7\u0131plak sava\u015f esirlerinin kral\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n sahnelendi\u011fini s\u00f6yleyen Demir, &#8220;Kabartma stilistik ve ikonografik a\u00e7\u0131dan milattan \u00f6nce 2 bin 300 ile 2 bin 150 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Mezopotamya&#8217;da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uygarl\u0131k kurmu\u015f olan Akad ekol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fc etkilerini ta\u015f\u0131r.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Kabartman\u0131n bulundu\u011fu alanda yap\u0131lan kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bulunan kal\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131na g\u00f6re daha iyi durumda oldu\u011funu ve M\u00d6 2. bin y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na tarihlendi\u011fini dile getiren Demir, kabartmada bulunan kanatl\u0131 tanr\u0131\u00e7a ve kral\u0131n giydi\u011fi p\u00fcsk\u00fcll\u00fc serpu\u015fun da Orta Tun\u00e7 d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor olmas\u0131n\u0131n eserin M\u00d6 2. bin y\u0131llar\u0131na tarihlenmesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Kabartma ile Harput tarihinin bin y\u0131l kadar geriye gitti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir&#8221;<\/p>\n<p>Demir, Akad Kral\u0131 Sargon ve torunu Naram Sin&#8217;e ait Sar Tamhari metinlerinde Anadolu&#8217;nun ba\u015fta Kani\u015f olmak \u00fczere bir\u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z krall\u0131k ve beylik taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n kay\u0131tl\u0131 oldu\u011funu bildirerek, \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8220;Naram Sin, Sar Tamhari metinlerinde Kani\u015f Kral\u0131 Zipani ve Hatti Kral\u0131 Pampa&#8217;n\u0131n da oldu\u011fu 17 krall\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Harput&#8217;ta bulunan yerle\u015fim yerinin Naram Sin&#8217;in Sar Tamhari metinlerinde bahsetti\u011fi bu krall\u0131klardan biri oldu\u011fu ihtimal dahilindedir. \u015eu ana kadar Harput&#8217;un bilinen tarihi Urartular&#8217;a kadar uzanmaktayd\u0131. Ancak bu kabartma ile birlikte Harput tarihinin bin y\u0131l kadar geriye gitti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.&#8221;<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elaz\u0131\u011f Harput&#8217;ta\u00a0fidan dikimi s\u0131ras\u0131nda tesad\u00fcfen bulunan kabartmada yap\u0131lan incelemede, eserin 4 bin y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fe sahip oldu\u011fu tespit edildi. Elaz\u0131\u011f Orman \u0130\u015fletme M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce 3 May\u0131s 2016&#8217;da tarihi Harput Mahallesi Nevruz Ormanlar\u0131 mevkisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda fidan dikimi i\u00e7in \u00e7ukur kazan \u0130shak Yurter&#8217;in kulland\u0131\u011f\u0131 kep\u00e7e bir kaya par\u00e7as\u0131na tak\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine elleriyle topra\u011f\u0131 kazan ve kabartma ile &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":247772,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,6221,5005,6805],"tags":[8296,123981],"class_list":["post-247771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-kultur","category-manset","category-turkiye","tag-elazig","tag-harput"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/247771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=247771"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/247771\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/247772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=247771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=247771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=247771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}