Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun konu\u015fmas\u0131ndan b\u00f6l\u00fcmler \u015f\u00f6yle;<\/p>\n
“Demokrasiyi oylad\u0131k, tek adam rejimi mi, parlamenter demokratik sistem mi\u2026 B\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131 sand\u0131\u011fa gitmek i\u00e7in ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. O nedenle sand\u0131\u011fa gitmenin tarihi bir sorumlulu\u011fu vard\u0131.<\/p>\n
Bunu yerine getiren b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131ma tekrar y\u00fcrekten te\u015fekk\u00fcr ediyorum. \u015fimdi geliyorum i\u015fin p\u00fcf noktas\u0131na, bu referandum nas\u0131l yap\u0131lmal\u0131yd\u0131? Nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ben belirleyemem. Nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tek bir yasa da belirleyemez. Temel kural anayasada yer al\u0131yor. \u015e\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor, ‘Se\u00e7imler ve halk oylamas\u0131 serbest, e\u015fit, gizli, tek dereceli, genel oy, a\u00e7\u0131k say\u0131m esaslar\u0131na g\u00f6re yarg\u0131 denetimi alt\u0131nda yap\u0131l\u0131r’ Soru \u015fu, ger\u00e7ekten de bu referandum anayasan\u0131n \u00f6n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bu kurallar i\u00e7inde mi yap\u0131ld\u0131?<\/p>\n
Ben de \u00e7ok iyi biliyorum, sizler de \u00e7ok iyi biliyorsunuz, b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar ad iyi biliyorlar ki, anayasada \u00f6n g\u00f6r\u00fclen bu kurallara g\u00f6re halk oylamas\u0131 yap\u0131lmad\u0131. Ama biz b\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen sand\u0131\u011fa gidip oyumuzu kulland\u0131k. E\u015fit olmayan ko\u015fullarda bir referandum yap\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar\u0131m\u0131n vicdan\u0131na sesleniyorum, hangi partiden olursa olsun. Elinizi vicdan\u0131n\u0131za koyun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, evlatlar\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve onlar\u0131n ba\u015f\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu referandum adil bir referandum muydu?<\/p>\n\n
Devletin b\u00fct\u00fcn b\u00fcrokratlar\u0131n\u0131 kulland\u0131lar. Valileri, kaymakamlar\u0131 hepsini kulland\u0131lar. Tehdit unsuru olarak devlet vatanda\u015f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Devletin b\u00fct\u00fcn mali imkanlar\u0131n\u0131 kulland\u0131lar. Gak dedik\u00e7e para, guk dedik\u00e7e para harcad\u0131lar. Sadece paralar\u0131n\u0131 de\u011fil, sadece b\u00fcrokratlar\u0131n\u0131 de\u011fil, arabalar\u0131n\u0131 forslar\u0131n\u0131 u\u00e7aklar\u0131n\u0131 televizyonlar\u0131n\u0131 her \u015feylerini kulland\u0131lar. Ama buna ra\u011fmen y\u0131lmad\u0131k, yolumuza devam ettik.<\/p>\n
Sadece bununla da yetinmediler. OHAL\u2019den yararlanarak bir kanun \u00e7\u0131kard\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc OHAL \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u0131kan kanun dolay\u0131s\u0131yla anayasa mahkemesi de buna bakmam diyor. \u00d6zel televizyonlar\u0131n, havuz medyas\u0131n\u0131n tek tarafl\u0131 yay\u0131n yapmas\u0131na imkan sa\u011flad\u0131lar. Devletin televizyonu d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn televizyon kanallar\u0131 kendileri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ama buna ra\u011fmen direndik, buna ra\u011fmen sand\u0131\u011fa gittik, buna ra\u011fmen hay\u0131r oyunu verdik.<\/p>\n
Ne oldu biliyor musunuz? Kampanya ne oldu? Evet i\u00e7in devlet, hay\u0131r i\u00e7in millet kampanyas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Devletin televizyonlar\u0131, devletin paralar\u0131, devletin u\u00e7aklar\u0131, devletin b\u00fcrokratlar\u0131, bizim elimizi kolumuzu ba\u011flamaya, bizim \u00fczerimizde bask\u0131 kurmaya, sand\u0131\u011fa gitmemeye\u2026<\/p>\n
Sadece bu mu? Hay\u0131r. \u00d6zel anket\u00f6rler buldular, ceplerine para doldurdular. Bir g\u00fcn \u00f6nce a\u00e7\u0131klama yapt\u0131rd\u0131lar, y\u00fczde 60 \u00e7\u0131kacak diye\u2026 Acaba onlar\u0131n sand\u0131\u011fa gitmelerini engeller miyiz diye her t\u00fcrl\u00fc yola ba\u015fvurdular. Ama biz vicdan\u0131m\u0131zla, ahlak\u0131m\u0131zla, kararl\u0131 bir \u015fekilde gittik ve y\u00fczde 50\u2019nin \u00fczerinde bir hay\u0131r\u2019\u0131 sand\u0131kta ifade ettik.<\/p>\n
Tabi y\u00fczde 50\u2019nin \u00fczerinde sand\u0131kta ifade ettik. Ama bu ba\u015far\u0131, tek ba\u015f\u0131na CHP\u2019nin ba\u015far\u0131s\u0131 de\u011fildir. Demokrasiyi savunan herkesin ortak ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r. Saadet Partisi\u2019ne, b\u00fct\u00fcn m\u00fctedeyyin karde\u015flerime, demokrasiden, ahlaktan yana olan b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131ma y\u00fcrekten te\u015fekk\u00fcr ediyorum, gidip hay\u0131r oyu kulland\u0131klar\u0131 i\u00e7in. Vatan Partisi\u2019ne ve \u00fcyelerine, \u00d6DP\u2019nin genel ba\u015fkan\u0131na ve \u00fcyelerine, HDP\u2019nin b\u00fct\u00fcn ac\u0131lara, bask\u0131lara ra\u011fmen gidip hay\u0131r oyu kullanan do\u011fu ve g\u00fcneydo\u011fudaki b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131ma, Anavatan, Do\u011fru Yol Partisi\u2019ne te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin bekas\u0131n\u0131 her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde tutan, \u00fclk\u00fcc\u00fclere ve milliyet\u00e7ilere de y\u00fcrekten te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Hi\u00e7 kimse unutmas\u0131n, bir \u00fclk\u00fc etraf\u0131nda hepimiz birle\u015ftik. T\u00fcrkiye\u2019nin bekas\u0131 i\u00e7in, hepimizin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi \u00f6zg\u00fcrce ifade etmek i\u00e7in, hepimiz demokrasi paydas\u0131nda birle\u015ftik. Ve biz ger\u00e7ekten de bir tarih yazd\u0131k. Ve bu tarih bir demokrasi destan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n
Bu te\u015fekk\u00fcr\u00fc yapmak benim boynumun borcudur. Tabi son te\u015fekk\u00fcr\u00fc de CHP\u2019nin \u00f6rg\u00fctlerine yapmak istiyorum. Hepimiz demokrasi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, gece g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Kucaklay\u0131c\u0131 bir dil kulland\u0131k hepimiz. Sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131k ses \u00e7\u0131karmad\u0131k. Kur\u015funland\u0131k ses \u00e7\u0131karmad\u0131k, b\u0131\u00e7akland\u0131k ses \u00e7\u0131karmad\u0131k. \u201cK\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu dilini de\u011fi\u015ftiriyor, bize tuzak kuruyor\u201d dediler. Hi\u00e7 kimseye tuzak kurmad\u0131k. Dilim ge\u00e7mi\u015fte neyse, bug\u00fcn de yar\u0131n da b\u00f6yle olacakt\u0131r. Hi\u00e7 kimsenin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc istemedik. Hi\u00e7 kimseye zul\u00fcm yapmad\u0131k. Hi\u00e7 kimseyi \u00f6tekile\u015ftirmedim.<\/p>\n
Farkl\u0131 kimliklerden olanlar, farkl\u0131 inan\u00e7lardan olanlar hepimiz demokrasi paydas\u0131nda birle\u015ftik. Hepimiz hep birlikte bir destan yazd\u0131k. Bu destan\u0131n sahibi ben de\u011filim, bu destan\u0131n sahibi sizlersiniz. Me\u015fruiyeti tart\u0131\u015fmal\u0131 olan bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini referanduma g\u00f6t\u00fcrd\u00fck. Neden? Demokrasiyi reddeden bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin me\u015fruiyeti olmaz. Y\u00fcr\u00fckl\u00fckte olabilir ama me\u015fruiyeti tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u00d6rnek mi? 1982 anayasas\u0131. Hala y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte, ama bu anayasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte ama me\u015fruiyetini evet diyenler de hay\u0131r diyenler de tart\u0131\u015f\u0131yorlar. Demokrasiyi yok eden bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi olamaz.<\/p>\n
Bak\u0131n\u0131z 1982 anayasas\u0131na referandumda y\u00fczde 91,4 evet \u00e7\u0131kt\u0131. O d\u00f6nemde bask\u0131lar vard\u0131, Kenan Evren ve komutanlar vard\u0131. O d\u00f6nem de bask\u0131lar vard\u0131, hay\u0131r diyenler cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor. O d\u00f6nemde medya \u00f6zg\u00fcr de\u011fildi, bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlarda oldu\u011fu gibi. Ama o d\u00f6nem evet diyenlerin oran\u0131 y\u00fczde 91,4. Demokrasi a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6yl\u00fcyorum, bug\u00fcn bu bask\u0131 anayasas\u0131na hay\u0131r diyenlerin oran\u0131 y\u00fczde 50\u2019nin \u00fczerinde. O y\u00fczden demokrasi destan\u0131 yazd\u0131k diyorum.<\/p>\n
1982 anayasas\u0131 oylan\u0131rken Kenan Evren \u00c7ankaya ilkokulunda oyunu kullan\u0131yor. Se\u00e7im sonras\u0131 sand\u0131klar a\u00e7\u0131l\u0131yor, hay\u0131r diyen pusulan\u0131n \u00fczerinde \u015fu not var \u201cKorku \u00fczerine hakimiyet in\u015fa edilemez. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk \/ nutuk\u201d \u00d6yle egemen bir korku var ki, hay\u0131r pusulas\u0131n\u0131n \u00fczerine bu notu d\u00fc\u015fmek zorunda kal\u0131yor, \u00fcst d\u00fczey bir y\u00f6netici ve b\u00fcrokrat. Bu not al\u0131n\u0131r, tutana\u011fa ge\u00e7irilir ve hay\u0131r oyu reddedilir.<\/p>\n\n
Geliyorum biraz daha d\u00fcne. Referandum sonras\u0131 Pazar g\u00fcn\u00fc hepimiz evlerdeyiz, sand\u0131klardan haberler almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ben de evde izliyorum. Bir haber geldi, YSK m\u00fch\u00fcrs\u00fcz oy pusulalar\u0131n\u0131 ge\u00e7erli sayacak diye. Hemen arkada\u015flar\u0131 arad\u0131m, \u201cnedir bu\u201d diye. \u201cEvet do\u011fru\u201d dediler. A\u00e7\u0131klamalar yap\u0131n, yap\u0131ld\u0131. Ak\u015fama do\u011fru genel merkeze geldim ve bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yapt\u0131m. YSK\u2019y\u0131 uyard\u0131m, yanl\u0131\u015f yap\u0131yorsunuz diye. Referanduma g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyorsunuz diye. O g\u00fcn ba\u015fka bir a\u00e7\u0131klama yapmad\u0131m, nedeni \u201cYSK in\u015fallah bu karar\u0131ndan geri d\u00f6ner\u201d diye bekledim.<\/p>\n
Daha hen\u00fcz say\u0131mlar bitmemi\u015fti. YSK, yasalar\u0131 \u00e7i\u011fnemi\u015ftir. YSK, \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen g\u00f6revi yapmam\u0131\u015ft\u0131r. YSK, g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, haktan hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden anayasadan de\u011fil belli bir merkezden, siyasi otoriteden almaktad\u0131r. Siyasi otoriteden al\u0131nan g\u00fc\u00e7 g\u00fc\u00e7 de\u011fildir, demokrasiye ihanettir.<\/p>\n
O koltuklardan ineceksiniz a\u015fa\u011f\u0131ya, o koltuklardan indirece\u011fiz sizi. M\u00fch\u00fcr yaz\u0131lar\u0131n alt\u0131na bas\u0131l\u0131r, oy pusulalar\u0131na bas\u0131l\u0131r m\u00fch\u00fcr. M\u00fch\u00fcr, s\u00f6z\u00fcn bitti\u011fi yerdir. M\u00fch\u00fcr insanl\u0131k tarihi kadar eskidir. Kaz\u0131larda toprak m\u00fch\u00fcrler \u00e7\u0131kar, neden? Oturup d\u00fc\u015f\u00fcnme karar verme ve karar\u0131 bir belgeye ba\u011flama ve m\u00fch\u00fcr vurma\u2026 B\u00fct\u00fcn anla\u015fmalar\u0131n alt\u0131nda m\u00fch\u00fcr vard\u0131r. M\u00fch\u00fcr, ayn\u0131 zamanda bir g\u00fcvencedir. M\u00fchr\u00fcn varl\u0131k nedeni de budur. Siz m\u00fch\u00fcrs\u00fcz oylar\u0131, zarflar\u0131 ge\u00e7erli kabul ediyorsunuz. Neye g\u00f6re karde\u015fim? E\u011fer birilerinin arzusuna g\u00f6re yap\u0131yorsan bunu sen hakim de\u011filsin, o koltu\u011fundan ineceksin karde\u015fim.<\/p>\n
\u015eimdi ben m\u00fchr\u00fc saym\u0131yorum diyorsunuz. Bu do\u011fru de\u011fil. Bu se\u00e7imin ad\u0131 m\u00fch\u00fcrs\u00fcz se\u00e7imdir. M\u00fchr\u00fc yoktur bu se\u00e7imin. Milli irade tecelli etmemi\u015ftir burada, milli irade sabote edilmi\u015ftir. Birilerinden talimat alan ve kendisine yarg\u0131\u00e7 diyenlerdir. B\u00fct\u00fcn ara\u015ft\u0131rmalarda, analizlerde bu se\u00e7imin m\u00fch\u00fcrs\u00fcz se\u00e7im oldu\u011funu herkes kabul edecektir. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya kabul edecektir bunu.<\/p>\n
E\u011fer bu se\u00e7im m\u00fch\u00fcrs\u00fcz se\u00e7imse, hi\u00e7 kimse unutmas\u0131n s\u00f6yleyecek s\u00f6z bitmemi\u015f anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o belgenin alt\u0131nda m\u00fch\u00fcr yoktur. \u00dcsk\u00fcdar\u2019a ge\u00e7en, \u00e7al\u0131nan at\u0131n\u0131 geri alan K\u00f6ro\u011flu\u2019dur. Tarih \u00e7al\u0131nan at\u0131n\u0131 geri alan K\u00f6ro\u011flu\u2019nu yazar. Tarih at\u0131 \u00e7alan h\u0131rs\u0131zlar\u0131 asla yazmaz.”<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, partisinin grup toplant\u0131s\u0131nda YSK’ya a\u011f\u0131r ifadelerle y\u00fcklendi. Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun konu\u015fmas\u0131ndan b\u00f6l\u00fcmler \u015f\u00f6yle; “Demokrasiyi oylad\u0131k, tek adam rejimi mi, parlamenter demokratik sistem mi\u2026 B\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131 sand\u0131\u011fa gitmek i\u00e7in ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. O nedenle sand\u0131\u011fa gitmenin tarihi bir sorumlulu\u011fu vard\u0131. Bunu yerine getiren b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131ma tekrar y\u00fcrekten te\u015fekk\u00fcr ediyorum. \u015fimdi geliyorum i\u015fin p\u00fcf …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":249027,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6202,349],"tags":[5115],"class_list":["post-249026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-politika","category-son-dakika","tag-kemal-kilicdaroglu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=249026"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249026\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/249027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=249026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=249026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=249026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}