{"id":255048,"date":"2017-10-01T17:17:26","date_gmt":"2017-10-01T14:17:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=255048"},"modified":"2019-03-28T12:13:52","modified_gmt":"2019-03-28T09:13:52","slug":"tff-ve-sosyoloji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/tff-ve-sosyoloji\/","title":{"rendered":"TFF ve Sosyoloji"},"content":{"rendered":"

\"\"Sportif alanda zihinsel performans antren\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc yapan NationalTurk yorumcusu Ersin Afacan\u2019\u0131n “TFF ve Sosyoloji” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131;<\/h1>\n

Psikoloji; davran\u0131\u015f bilimi ve de sanat\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 psikolojiyi di\u011fer insan bilimlerinden ay\u0131rma imk\u00e2n\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc her t\u00fcr bilim, insan taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f olup eninde sonunda insano\u011fluna yarar sa\u011flamaktad\u0131r. (1) Bu nedenle, bireyi tan\u0131madan ona yap\u0131lacak yard\u0131mlar anlaml\u0131 ve etkili olmayacakt\u0131r. Bireyi tan\u0131mak ise genellikle onu biyolojik, psikolojik ve sosyolojik<\/strong> boyutta geli\u015fen ve kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131 olan bir varl\u0131k olarak anlamay\u0131 ve onun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirli durumlarda ve s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131kla kestirebilmeyi kapsar (2).<\/p>\n

Her ne kadar kolektif hayat, bireysel hayattan kaynaklanm\u0131yorsa da bu ikisi aras\u0131nda yak\u0131n bir ili\u015fkinin var oldu\u011fu kesindir. Bireysel hayat, kolektif hayat\u0131 a\u00e7\u0131klayamasa bile en az\u0131ndan onun a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir (3). \u00c7\u00fcnk\u00fc ruh, toplumsal ili\u015fkilerle uyumun organ\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla toplumsal ili\u015fkileri belirleyen kurallar psikoloji i\u00e7in temeldir<\/strong>. \u00c7evremizin kurallar\u0131n\u0131 bilmezsek, kendimizi de bilemeyiz ve kendimizi bilemezsek hi\u00e7bir zaman \u00f6zg\u00fcr olamay\u0131z (4). Yani hem psikoloji (ruhbilim) hem de sosyoloji (toplumbilim), kendilerine konu olarak insan\u0131 al\u0131r (5).<\/p>\n

Psikolojik ve sosyolojik sorunlar ya\u015fayan<\/strong> insanlarda iki farkl\u0131 e\u011filim g\u00f6r\u00fcl\u00fcr; sorunun kayna\u011f\u0131 olarak kendi varolu\u015funu g\u00f6rmek veya sorunun kayna\u011f\u0131 olarak \u00f6tekinin varolu\u015funu g\u00f6rmek (4). Ger\u00e7ekten de toplumsal \u015feyler sadece insanlar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir ve yaln\u0131zca insan etkinli\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu bak\u0131mdan, toplumsal \u015feyler, do\u011fu\u015ftan gelen veya sonradan kazan\u0131lan fakat i\u00e7imizde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z fikirlerin i\u015fletilmesinden ve insanlar\u0131n birbirleriyle olan ili\u015fkilerini \u00e7evreleyen \u00e7e\u015fitli durumlara uygulanmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir (3). K\u00fclt\u00fcrel e\u011filimlerin niteli\u011fi ile bireysel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n niteli\u011fi aras\u0131ndaki ili\u015fki her zaman ilgi \u00e7ekicidir. Bu ili\u015fkinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndaki zorluk, farkl\u0131 beceriler gerektirmesidir. Sosyoloji belli bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn sadece toplumsal yap\u0131s\u0131 konusunda; psikoloji sadece bir nevrozun yap\u0131s\u0131 konusunda bilgi verebilir. Bu zorlu\u011fu a\u015fman\u0131n yolu, i\u015fbirli\u011fi yapmakt\u0131r<\/strong> (6). \u00d6rne\u011fin T\u00fcrk insan\u0131n\u0131 olu\u015fturan s\u00fcrecin anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f tarihsel dayanaklar\u0131 vard\u0131r. Bu insan potansiyeli tan\u0131nmadan ve onun tarihsel ge\u00e7mi\u015fi anla\u015f\u0131lmadan ama\u00e7lanan de\u011fi\u015fiklikler ger\u00e7ekle\u015ftirilemez (7).<\/p>\n

Sosyoloji, b\u00fct\u00fcn sosyal ya\u015famlarda meydana geldi\u011fi gibi insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n bi\u00e7imleri ve i\u015fleyi\u015fi ile ilgilenir.\u00a0 Ekonomi, siyaset bilimi ve psikoloji bu genel alan\u0131n belirli sekt\u00f6rleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r (8). Zaten ara\u015ft\u0131rma safhas\u0131nda, hi\u00e7bir mesele fizik veya kimyan\u0131n, biyoloji, psikoloji veya sosyolojinin yahut da di\u011fer herhangi bir bilimin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmaz. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmada, bilim b\u00f6l\u00fcmleri aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131rlar silinir ve kaybolur (9).<\/p>\n

\u0130nsan, evrende en karma\u015f\u0131k varl\u0131klardan biridir. Toplumsal ve fiziksel bir ortam i\u00e7inde ya\u015famakta olan insan, \u00e7evresi ile s\u00fcrekli bir etkile\u015fim halindedir. Hatta psikolojinin konusunu meydana getiren olaylar, insan\u0131n \u00e7evresi ile olan ili\u015fkilerinden do\u011fmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan insan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131, fiziksel ve sosyal \u00e7e\u015fitli disiplinlerin konusu olmaktad\u0131r.<\/strong> Dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n geli\u015fimi ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinde i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, gelenek ve g\u00f6reneklerin de etkisi olur. Bu y\u00fczden psikoloji toplumlar\u0131n genel niteliklerini, \u00e7e\u015fitli kurulu\u015flar\u0131n\u0131, fonksiyonlar\u0131n\u0131 ve geli\u015fimi inceleyen sosyolojiden faydalan\u0131r (10). \u00d6rne\u011fin \u0130ngiliz sosyolog Frank F\u00fcredi, Terapi K\u00fclt\u00fcr\u00fc (Therapy Culture) adl\u0131 kitab\u0131nda belirsizlik \u00e7a\u011f\u0131nda yarat\u0131lan incinebilirlik ile bir \u201cterapi k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d olu\u015fturuldu\u011funu savunuyor (4). Frank F\u00fcredi \u00f6rne\u011finde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere bir sosyolog, psikolojiye ait san\u0131lan bir temel kavram olan terapi \u00fczerine kitap yazabiliyor.<\/p>\n

Zaten psikologlar, zihinsel etkinli\u011fin a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda birle\u015fiklik etkeninin mutlak \u00f6nemini uzun zamand\u0131r g\u00f6stermektedir. Bu bak\u0131mdan, sosyolog i\u00e7in gerekli \u00f6n haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u015feylerden birisi de biyoloji e\u011fitiminden \u00e7ok psikoloji e\u011fitimidir (3). Bir\u00e7ok sosyolog, gayet becerikli psikolojik ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f, bir\u00e7ok psikolog da kurum seviyesindeki incelemelerle me\u015fgul olmu\u015ftur.<\/strong> Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ve incelemenin metodunu tayin eden \u015fey bir \u00fcniversite \u015fubesine \u00fcye olmaktan ziyade problemin i\u00e7eri\u011fidir (11).<\/p>\n

Davran\u0131\u015fta bulunan ki\u015filerin do\u011fas\u0131n\u0131, sosyal ili\u015fkilerde kendini ifade eden bireysel bilincin yap\u0131s\u0131n\u0131 inceledi\u011fimiz zaman psikolojik g\u00f6r\u00fc\u015f noktas\u0131n\u0131 ele al\u0131r\u0131z. \u0130li\u015fkilerin kendisini inceledi\u011fimiz zaman ise sosyolojik g\u00f6r\u00fc\u015f noktas\u0131n\u0131 benimseriz. Her iki bilim (gerek psikoloji, gerek sosyoloji) b\u00f6l\u00fcnemeyen bir ger\u00e7e\u011fin farkl\u0131 y\u00fczleri ile ilgilidir.<\/strong> Bireyler, birbirleriyle olan ili\u015fkilerinden ayr\u0131 olarak anla\u015f\u0131lamaz; ili\u015fkiler de ili\u015fkide bulunan \u00fcnitelerden veya ili\u015fkinin \u015fartlar\u0131ndan ayr\u0131 olarak anla\u015f\u0131lamazlar. B\u00f6ylece cemiyeti ara\u015ft\u0131r\u0131rken bizler ayn\u0131 zamanda psikoloji \u00f6\u011frencileri durumunday\u0131z ve bizzat psikologlar\u0131n dahi gittik\u00e7e artan bir \u00f6l\u00e7\u00fcde onaylad\u0131klar\u0131 bireysel varl\u0131\u011f\u0131n psikolojisini incelerken de sosyoloji \u00f6\u011frencileri oluyoruz<\/strong> (12).<\/p>\n

Asl\u0131nda sosyoloji, \u201cbirey-toplum\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 kapatm\u0131\u015ft\u0131r. Bireyle toplum art\u0131k birbirleriyle uzla\u015fmas\u0131 olanakl\u0131 olmayan iki nesne olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn, birey ve toplum iki ayr\u0131 varl\u0131k gibi de\u011fil de bir ve ayn\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n birbirini tamamlayan iki \u00f6\u011fesi gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir (13). \u00d6rne\u011fin sosyoloji alan\u0131nda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olan Mahmut Tezcan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki futbol hakk\u0131nda \u015fu yorumlar\u0131 dikkat \u00e7ekicidir; \u201cFutbolumuzun geli\u015fmeme nedenlerinden birisi de bireysel futbol oynay\u0131\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r. Bunu b\u00fct\u00fcn yerli ve yabanc\u0131 sporcular onaylam\u0131\u015ft\u0131r. Oysaki ekip halinde oynand\u0131\u011f\u0131nda futbolda daha ba\u015far\u0131l\u0131 oyun \u00e7\u0131kar\u0131labilmektedir. Bizdeki futbolcu daima kendisi gibi gol atmak ister, arkada\u015flar\u0131na genellikle pas vermek istemez. S\u0131rf kendisini g\u00f6stermek ve daha me\u015fhur olmak i\u00e7in bu yola ba\u015fvurur\u201d (14).<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla sosyoloji ve psikoloji bilimi birbirleri ile \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir<\/strong>. Psikoloji insan\u0131n; fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal geli\u015fimini inceler. Ayr\u0131ca toplum insan\u0131n ki\u015fili\u011finin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunur. Her ki\u015fi bir toplumda do\u011far, toplum o ki\u015fiyi kendine benzetir. K\u0131sacas\u0131 ki\u015fi topluma fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal geli\u015fimi ile etki etti\u011fi kadar toplum da ki\u015fiyi kendine benzetmeye \u00e7abalar. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k olan insan ve davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sosyoloji ve psikoloji bilimlerinin de birlikteli\u011fi kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu nedenle psikolojiyi veya sosyolojiyi tek ge\u00e7erli bilim dal\u0131 kabul etmek metodolojik bir hatad\u0131r<\/strong>. Dolay\u0131s\u0131yla insana yani bireye bakman\u0131n yolu tek bir bilim dal\u0131n\u0131n konuyu alg\u0131lama boyutunu a\u015fmaktad\u0131r. Bu nedenle insan\u0131 ve insanla ilgili sorunlar\u0131 disiplinler aras\u0131 bir anlay\u0131\u015fla alg\u0131lama e\u011filiminde olmak zorunday\u0131z.<\/p>\n

Sosyolog, psikiyatrist, psikolog ve filozof k\u00f6kenli yazarlardan yapt\u0131\u011f\u0131m al\u0131nt\u0131larla destekledi\u011fim bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 neden yapt\u0131m? Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Futbol Federasyonunun sitesinde (15) Psikolojik Performans Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 1. Basamak E\u011fitim Kursu <\/strong>adl\u0131 haberi okudum. Haberde adaylar\u0131n mezun olmas\u0131 gereken alanlar\u0131 s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131 ama sosyoloji bilimi yoktu. Bunun yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak istedim. \u0130stedim ki hem halk\u0131m\u0131z davran\u0131\u015f bilimleri hakk\u0131nda genel bir bilgi sahibi olsun, hem de bu kursu d\u00fczenleyenler sosyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u0131\u015flamakla ne kadar ciddi hata yapt\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda vars\u0131nlar.<\/p>\n

Ersin Afacan \/ NationalTurk<\/strong><\/p>\n

KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Daco, Pierre; \u00c7a\u011fda\u015f Psikolojinin Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Ba\u015far\u0131lar\u0131, <\/strong>\u00c7ev.;O.A.G\u00fcr\u00fcn, \u0130nk\u0131lap Kitabevi, \u0130stanbul-1989<\/li>\n
  2. \u00d6zo\u011flu, S\u00fcleyman \u00c7etin; E\u011fitimde Rehberlik ve Psikolojik Dan\u0131\u015fma, <\/strong>Ege \u00dcniversitesi Matbaas\u0131, \u0130zmir-1982<\/li>\n
  3. Durkheim, Emile; Sosyolojik Y\u00f6ntemin Kurallar\u0131,<\/strong> \u00c7ev.;Cenk Sara\u00e7o\u011flu, Bordo Siyah Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2008<\/li>\n
  4. Sayar, Kemal; Terapi, <\/strong>Tima\u015f Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2012<\/li>\n
  5. Fromm, Erich; Yeni Bir \u0130nsan Yeni Bir Toplum, <\/strong>\u00c7ev.; Necla Arat, Say Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-1984<\/li>\n
  6. Horney, Karen; Psikanalizde Yeni Yollar,<\/strong> \u00c7ev.; Sel\u00e7uk Budak, \u00d6teki Yay\u0131nevi, Ankara- 1999<\/li>\n
  7. Kayal\u0131, Kurtulu\u015f; T\u00fcrk D\u00fc\u015f\u00fcnce D\u00fcnyas\u0131-1, <\/strong>Ayy\u0131ld\u0131z Yay\u0131nlar\u0131, Ankara-1994<\/li>\n
  8. Lundberg, George A. \u2013 Schrag, Clarence C. \u2013 Larsen, Otto N. \u2013 Catton,William R.; Sociology<\/strong>, Harber International Edition, New York-1968<\/li>\n
  9. Say\u0131l\u0131, Ayd\u0131n; Hayatta En Hakiki M\u00fcr\u015fit \u0130limdir,<\/strong> K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ankara-2001 10. Baymur, Feriha; Genel Psikoloji, <\/strong>\u0130nk\u0131lap Kitabevi, \u0130stanbul-1994<\/li>\n
  10. Krech, David \u2013 Crutchfield Richard S.; Sosyal Psikoloji, <\/strong>\u00c7ev.; Erol G\u00fcng\u00f6r, \u00d6t\u00fcken Ne\u015friyat, \u0130stanbul-1980<\/li>\n
  11. MacIver, R.M. \u2013 Page, Charles H.; Cemiyet,<\/strong> \u00c7ev.;Amiran Kurtkan, Milli E\u011fitim Bas\u0131mevi, \u0130stanbul-1969<\/li>\n
  12. K\u00f6semihal, Nurettin \u015eazi; Durkheim Sosyolojisi,<\/strong> Remzi Kitabevi, \u0130stanbul-1971<\/li>\n
  13. Tezcan, Mahmut; T\u00fcrk Ki\u015fili\u011fi ve K\u00fclt\u00fcr-Ki\u015filik \u0130li\u015fkileri, <\/strong>T.C.K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, Ankara-1997<\/li>\n
  14. http:\/\/www.tff.org\/default.aspx?pageID=625&ftxtID=27927<\/li>\n<\/ol>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Sportif alanda zihinsel performans antren\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc yapan NationalTurk yorumcusu Ersin Afacan\u2019\u0131n “TFF ve Sosyoloji” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131; Psikoloji; davran\u0131\u015f bilimi ve de sanat\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 psikolojiyi di\u011fer insan bilimlerinden ay\u0131rma imk\u00e2n\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc her t\u00fcr bilim, insan taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f olup eninde sonunda insano\u011fluna yarar sa\u011flamaktad\u0131r. (1) Bu nedenle, bireyi tan\u0131madan ona yap\u0131lacak yard\u0131mlar anlaml\u0131 ve etkili …<\/p>\n","protected":false},"author":9192205,"featured_media":255049,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6774,6155,26554,5005,6194],"tags":[196010,84596,6477],"class_list":["post-255048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-futbol","category-gundem","category-haftanin-yorumu","category-manset","category-spor","tag-ersin-afacan","tag-sosyoloji","tag-tff"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192205"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=255048"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255048\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/255049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=255048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=255048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=255048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}