Makedonya’n\u0131n ad\u0131n\u0131n “Kuzey Makedonya Cumhuriyeti” olarak de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6ren anla\u015fman\u0131n kabul\u00fcne ili\u015fkin bu referandumda halka “Makedonya ve Yunanistan aras\u0131ndaki anla\u015fmay\u0131 kabul ederek Avrupa Birli\u011fi (AB) ve NATO \u00fcyeli\u011fine var m\u0131s\u0131n\u0131z?” sorusu y\u00f6neltilecek.<\/p>\n
Pazar g\u00fcn\u00fc yap\u0131lacak referandum, \u00fclke tarihindeki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc referandum olacak. Makedonya’da daha \u00f6nce yap\u0131lan iki referandumun birinde “evet” kazan\u0131rken, di\u011feri yetersiz kat\u0131l\u0131m nedeniyle ge\u00e7ersiz say\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\u00dclkedeki ilk referandum 8 Eyl\u00fcl 1991’de, Makedonya’ya eski Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nden ayr\u0131larak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazand\u0131ran referandum oldu. Halka, “Gelecekte Yugoslavya’n\u0131n egemen \u00fclkeleriyle birlik olma hakk\u0131 ile egemen ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Makedonya’ya var m\u0131s\u0131n\u0131z?” sorusunun y\u00f6neltildi\u011fi referandumdan, y\u00fczde 95,26 “evet” \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u00dclke tarihindeki ikinci referandum ise 7 Kas\u0131m 2004’te belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve yeniden belirlenmesi hakk\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Halk\u0131n sadece y\u00fczde 26,58’inin sand\u0131\u011fa gitti\u011fi referandum, yeterli kat\u0131l\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131ndan yasalar gere\u011fince ge\u00e7ersiz say\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Tarihi referandum \u00f6ncesindeki kampanyalar, 10 Eyl\u00fcl’de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u0130ktidardaki Makedonya Sosyal Demokratlar Birli\u011fi (SDSM) \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki “Avrupa Makedonya’s\u0131 i\u00e7in hep birlikte” isimli ittifaka, Makedonya’n\u0131n NATO ve AB \u00fcyeli\u011fi ile referandumdan olumlu sonu\u00e7 elde etmek ad\u0131na “evet” oyu kullanma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla bir\u00e7ok siyasi parti kat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Ba\u015far\u0131l\u0131 bir referandumu, \u00fclkenin Avrupa-Atlantik entegrasyonu yolunda ileriye d\u00f6n\u00fck bir ad\u0131m olarak nitelendiren ittifak, bunun Makedonya’da refah, daha iyi bir gelecek, g\u00fcvenlik, yat\u0131r\u0131mlar ve vatanda\u015flar\u0131n ya\u015fam kalitesine olumlu etki yapaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n
Makedonya Ba\u015fbakan\u0131 Zoran Zaev, referandum kampanyas\u0131ndaki konu\u015fmalar\u0131nda, bu referandumu “Makedonya’n\u0131n ikinci ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131” olarak nitelendirirken, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, vatanda\u015flar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun NATO ve AB \u00fcyeli\u011fini destekledi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturan koalisyonunun bir di\u011fer \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 Arnavut partisi Demokratik B\u00fct\u00fcnle\u015fme Birli\u011fi (BD\u0130) de “evet” kampanyas\u0131na destek veriyor.<\/p>\n
BD\u0130 de vatanda\u015flar\u0131n referandumda “evet” oyu kullanmas\u0131 gerekti\u011fini, zira bunun Makedonya’n\u0131n daha kolay bir \u015fekilde NATO ve AB \u00fcyesi olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n
BD\u0130’ye g\u00f6re, Makedonya ile Yunanistan aras\u0131ndaki anla\u015fma, Makedonya’n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ilerleyi\u015fi, vatanda\u015flar i\u00e7in garanti, istikrarl\u0131 bar\u0131\u015f ortam\u0131, ekonomik kalk\u0131nma ve \u00fclkedeki t\u00fcm etnik topluluklar\u0131n kimli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in bir \u00f6n \u015fart\u0131 te\u015fkil ediyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan isim sorununu \u00e7\u00f6zen anla\u015fman\u0131n zararl\u0131 oldu\u011funu savunan muhalefetteki \u0130\u00e7 Makedon Devrimci \u00d6rg\u00fct\u00fc-Makedonya Ulusal Demokratik Birli\u011fi (VMRO-DPMNE) ise vatanda\u015flara referandumda kendi takdirlerine g\u00f6re karar al\u0131p oy kullanmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n
VMRO-DPMNE Genel Ba\u015fkan\u0131 Hristiyan Mickovski, referandum sorusunun devletin isminin de\u011fi\u015ftirilmesini i\u00e7ermedi\u011finden dolay\u0131 i\u00e7inde bir\u00e7ok anlam bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve manip\u00fclatif oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
Referandumda “evet” veya “hay\u0131r” oyu kullanma y\u00f6n\u00fcnde \u00e7a\u011fr\u0131lar yapan taraflar d\u0131\u015f\u0131nda, referandumun boykot edilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 da bulunuyor.<\/p>\n
Birka\u00e7 derne\u011fin bir araya geldi\u011fi ve “Makedonya boykot ediyor” slogan\u0131 alt\u0131nda hareket eden olu\u015fum, referandumun boykot edilmesi gerekti\u011fini, zira NATO’nun Makedonya’n\u0131n \u00fcye olmas\u0131 gerekti\u011fi bir kurum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca Yunanistan ile var\u0131lan anla\u015fman\u0131n \u00fclkenin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 oldu\u011funu savunuyor.<\/p>\n
Vatanda\u015flara referandumda “evet” oyu kullanmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan baz\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ise referandumda “evet” sonucunun \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00fclkede adalet reformlar\u0131, ekonomik ve sosyal geli\u015fme, daha kaliteli e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcr alanlar\u0131nda geli\u015fmeyi te\u015fvik edece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan anla\u015fman\u0131n Makedonya’n\u0131n ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcren Makedonya Cumhurba\u015fkan\u0131 Gyorge \u0130vanov, daha \u00f6nce anla\u015fman\u0131n mecliste kabul edilmesinin ard\u0131ndan bunu imzalamayaca\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu. \u0130vanov, meclise iletti\u011fi mektupta, \u00fclkenin anayasal ismi olan “Makedonya Cumhuriyeti” isminin de\u011fi\u015fmesi gibi Makedonya’n\u0131n ulusal kimli\u011fini zedeleyen fikirleri kabul etmedi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 temsilcilerle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde ise Makedonya’n\u0131n refah\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz eden Avrupa-Atlantik entegrasyonunu destekledi\u011fini s\u00f6yleyen \u0130vanov, stratejik hedeflerin Makedon toplumunun ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 ad\u0131na suistimal edilmemesi gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n
\u0130vanov, yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada, “zararl\u0131” olarak nitelendirdi\u011fi anla\u015fma referandumda kabul edilse de AB ve NATO \u00fcyeliklerinin otomatik bir \u015fekilde gelmeyece\u011fini belirterek, referandumda oy kullanmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Referandum \u00f6ncesinde yabanc\u0131 \u00fclke liderleri, bakanlar\u0131 ve \u00fcst d\u00fczey diplomatlar ile uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n temsilcilerinin Makedonya’ya ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri ziyaretler dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Makedonya’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bug\u00fcne hi\u00e7 bu kadar yo\u011fun olmayan ziyaret trafi\u011finde, konuklar \u00fclkenin i\u00e7i\u015flerine kar\u0131\u015fmak istemediklerini belirtirken, vatanda\u015flara referandumda sand\u0131\u011fa gitme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Yabanc\u0131 konuklar, referandumun ger\u00e7ekle\u015fmesini de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran Yunanistan ile Makedonya aras\u0131ndaki isim sorununu \u00e7\u00f6zen anla\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131, \u00fclkenin AB ve NATO \u00fcyelikleri i\u00e7in bir \u00f6n \u015fart olarak nitelendiriyor.<\/p>\n
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, eyl\u00fcl ba\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ziyarette, Makedonya’n\u0131n NATO ve AB \u00fcyesi olmas\u0131 i\u00e7in “tarihi bir f\u0131rsat ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu” s\u00f6ylerken, bunun Makedonya ve Yunanistan aras\u0131nda var\u0131lan anla\u015fman\u0131n kabul edilmesiyle olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015fti.<\/p>\n
Almanya Ba\u015fkan\u0131 Angela Merkel de ziyaretinde Makedonya’n\u0131n Avrupa ailesinin bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ancak \u00f6n \u015fart olarak referandumun ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015fti.<\/p>\n
AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Politikalar\u0131 Y\u00fcksek Temsilcisi Federica Mogherini ise Makedonyal\u0131lara \u00e7a\u011fr\u0131da bulunarak, referandumda kullanacaklar\u0131 oylar\u0131n AB i\u00e7in kilit \u00f6neme sahip oldu\u011funu kaydetmi\u015fti.<\/p>\n
ABD Savunma Bakan\u0131 James Mattis de yap\u0131lacak referandumun, \u00fclke tarihinin en \u00f6nemli oy kullanma i\u015flemi olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Referandum \u00f6ncesince Makedonya’y\u0131 ayr\u0131ca Avusturya Ba\u015fbakan\u0131 Sebastian Kurz, Almanya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Heiko Maas ve \u0130ngiltere’nin Avrupa’dan Sorumlu Devlet Bakan\u0131 Alan Duncan da ziyaret etti.<\/p>\n
\u00d6te yandan ge\u00e7en hafta Bosna Hersek’i ziyaret eden Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Sergey Lavrov ise Makedonya hakk\u0131ndaki bir soruya, “Bat\u0131 liderlerinin bunu a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yapmas\u0131na ra\u011fmen Rusya, (Makedonya’n\u0131n) i\u00e7i\u015flerine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanabilecek ifadelerde bulunmuyor.” yan\u0131t\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/p>\n
Makedonya Devlet Se\u00e7im Komisyonunun verilerine g\u00f6re, referandumda 1 milyon 806 bin 336 se\u00e7menin oy kullanma hakk\u0131 bulunuyor. Referandumun ge\u00e7erli say\u0131labilmesi i\u00e7in bu say\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n yani en az 903 bin 169’unun oy kullanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan 30 Eyl\u00fcl’deki referandumun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 bir taraf\u0131 olmasa da h\u00fck\u00fcmet, vatanda\u015flar\u0131n referandumda g\u00f6sterece\u011fi iradenin ba\u011flay\u0131c\u0131 olarak kabul edilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
Referandumun ard\u0131ndan, iki \u00fclke aras\u0131ndaki anla\u015fmada yer alan anayasal de\u011fi\u015fikliklerin onaylanmas\u0131 i\u00e7in Makedonya meclisindeki milletvekillerin en az \u00fc\u00e7te ikisinin (120 milletvekilinden 81’inin) bunu desteklemesi gerekiyor.<\/p>\n
Makedonya’da bu s\u00fcre\u00e7lerin tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ise anla\u015fman\u0131n Yunanistan meclisinde de onaylanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
Makedonya’y\u0131 ziyaret eden yabanc\u0131 \u00fclke temsilcileri, anla\u015fman\u0131n sadece Makedonya i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Yunanistan i\u00e7in de \u00f6nemli oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n
Almanya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Maas, “referandumun ba\u015far\u0131l\u0131 ge\u00e7mesi durumunda Yunan taraf\u0131na mesaj\u0131 ne olurdu?” \u015feklindeki sorusuna, Makedonya taraf\u0131na iletilen mesaj\u0131n Yunan taraf\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011fu yan\u0131t\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/p>\n
Maas, “Bana g\u00f6re bu tarihi bir f\u0131rsat, zira 20 y\u0131ldan fazla s\u00fcren bir anla\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fabilir. \u0130ki \u00fclke halklar\u0131 taraf\u0131ndan da kabul edilebilir. Bu sadece Makedonyal\u0131lar\u0131n de\u011fil, Yunanl\u0131lar\u0131n da \u00e7\u0131kar\u0131nad\u0131r.” ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Makedonya ve Yunanistan’\u0131n, vard\u0131klar\u0131 anla\u015fmada yer alan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini tamamen yerine getirmelerinin ard\u0131ndan Makedonya’n\u0131n “Kuzey Makedonya Cumhuriyeti” ismi ile resmi olarak NATO’nun 30. \u00fcyesi olmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
\u0130sim sorunu
\nBa\u015fta T\u00fcrkiye olmak \u00fczere bir\u00e7ok devlet, Makedonya’y\u0131 anayasal ad\u0131 olan “Makedonya Cumhuriyeti” ismiyle tan\u0131sa da Yunanistan, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde “Makedonya” isimli bir b\u00f6lge bulundu\u011fu gerek\u00e7esiyle \u00fclkenin isminin de\u011fi\u015ftirilmesini talep ediyordu.<\/p>\n
Makedonya, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti\u011fi 1991’den bu yana g\u00fcney kom\u015fusu Yunanistan ile devam eden isim sorunu nedeniyle AB ve NATO’ya \u00fcye olam\u0131yor.<\/p>\n
Makedonya’n\u0131n uluslararas\u0131 tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131, \u00fclkenin Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Genel Kurulu’nda oy birli\u011fiyle BM \u00fcyeli\u011fine kabul edildi\u011fi 1993 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131nda kesinlik kazanm\u0131\u015f ancak g\u00fcney kom\u015fusu Yunanistan’\u0131n itiraz\u0131yla ge\u00e7ici referans olarak “Eski Yugoslavya Cumhuriyeti Makedonya (FYROM)” ad\u0131yla \u00fcyeli\u011fe kabul edilmi\u015fti.<\/p>\n
Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131 Aleksis \u00c7ipras ile Makedonya Ba\u015fbakan\u0131 Zaev 12 Haziran’da \u00fclkelerinde d\u00fczenledikleri bas\u0131n toplant\u0131lar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeler neticesinde “Kuzey Makedonya Cumhuriyeti” ad\u0131 \u00fczerinde anla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, iki \u00fclke h\u00fck\u00fcmet temsilcilerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla 17 Haziran’da imzalar at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Makedonya ile Yunanistan aras\u0131ndaki isim sorununu \u00e7\u00f6zen anla\u015fmaya ili\u015fkin 30 Eyl\u00fcl’de Makedonya’da yap\u0131lacak referandum, “\u00fclkenin ikinci ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131” olarak nitelendiriliyor. Makedonya’n\u0131n ad\u0131n\u0131n “Kuzey Makedonya Cumhuriyeti” olarak de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6ren anla\u015fman\u0131n kabul\u00fcne ili\u015fkin bu referandumda halka “Makedonya ve Yunanistan aras\u0131ndaki anla\u015fmay\u0131 kabul ederek Avrupa Birli\u011fi (AB) ve NATO \u00fcyeli\u011fine var m\u0131s\u0131n\u0131z?” sorusu y\u00f6neltilecek. Pazar g\u00fcn\u00fc yap\u0131lacak referandum, \u00fclke …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":269644,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6770,6665,6155,5005,6202],"tags":[13181,1202],"class_list":["post-269643","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avrupa","category-dunya","category-gundem","category-manset","category-politika","tag-makedonya","tag-yunanistan"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=269643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269643\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/269644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=269643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=269643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=269643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}