“D\u00f6vizde tehlikeli operasyonlar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bug\u00fcnk\u00fc k\u00f6\u015fesinde<\/a> Merkez Bankas\u0131’n\u0131n net rezervlerinin ekside oldu\u011funu yazd\u0131.<\/p>\nAlaattin Akta\u015f’\u0131n yaz\u0131s\u0131 \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n
\u201cMerkez Bankas\u0131’n\u0131n alt\u0131n ve kamu mevduat\u0131 hari\u00e7 net d\u00f6viz rezervi 9 May\u0131s’ta 10.5 milyar dolara indi. Yaln\u0131zca bir g\u00fcnde 1.5 milyar dolarl\u0131k azalma oldu. 8 May\u0131s’ta 12 milyar dolar olan net d\u00f6viz rezervinin bir g\u00fcn sonra 9 May\u0131s’ta 10.5 milyar dolara inmesine ne yol a\u00e7t\u0131?
\nReuters \u2018Merkez Bankas\u0131 kamu bankalar\u0131 eliyle d\u00f6viz sat\u0131yor\u2019 diye g\u00fcnlerdir yaz\u0131yor, kimsenin yalanlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rmedik. Sat\u0131lan d\u00f6vizin ilk g\u00fcn 1 milyar dolar oldu\u011fu, daha sonra tutar\u0131n haftal\u0131k bazda 4.5 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Elinizde \u2018sahibi oldu\u011funuz\u2019 on milyarlarca dolarl\u0131k \u2018net rezerv\u2019 olur satars\u0131n\u0131z. Ya da \u00e7ok eskide kalan Merkez Bankas\u0131’n\u0131n d\u00f6viz m\u00fcdahaleleri gibi bir operasyon yapars\u0131n\u0131z. Hat\u0131rlay\u0131n Merkez Bankas\u0131 bankalararas\u0131 piyasaya sat\u0131c\u0131 olarak girdi mi, d\u00f6viz talebi bir anda k\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Ama art\u0131k i\u015fleyi\u015f bamba\u015fka. \u015eimdi bir kere, g\u00fcya d\u00f6vizi Merkez Bankas\u0131 de\u011fil, baz\u0131 kamu bankalar\u0131 sat\u0131yor. Arka kap\u0131dan dolan\u0131yoruz.<\/p>\n
\u0130kincisi daha da tehlikeli bir duruma i\u015faret ediyor. Sat\u0131lan bu d\u00f6viz art\u0131k Merkez Bankas\u0131’n\u0131n d\u00f6vizi de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc Merkez Bankas\u0131 d\u00f6vizini s\u0131f\u0131rlad\u0131.<\/p>\n
Nas\u0131l olur, demeyin; oluyor i\u015fte… Merkez Bankas\u0131’n\u0131n net d\u00f6viz rezervi ekside.
\nMerkez Bankas\u0131’n\u0131n 9 May\u0131sta 10.5 milyar dolar olan d\u00f6vizindi swap yoluyla elde edilen d\u00f6vizi d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde rezerv eksiye iniyor.<\/p>\n
Yani Merkez Bankas\u0131 kur daha da artmas\u0131n diye piyasaya bir \u015fekilde m\u00fcdahale ederken kendisinde emaneten tutulan zorunlu kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00f6vizlerini ve swap yoluyla elde etti\u011fi d\u00f6vizleri kullan\u0131yor.<\/p>\n
Swap d\u00f6vizinin tutar\u0131 olarak mart sonundaki resmi verileri biliyoruz. Bu yolla elde edilen d\u00f6vizin toplam\u0131 13.1 milyar dolar. Tutar\u0131 tam verelim; 13 milyar 55 milyon dolar. Bu tutar\u0131n 9 milyar 589 milyon dolar\u0131 bir aya kadar vadeli.<\/p>\n
Bir de d\u00f6rt ay ile bir y\u0131l aras\u0131 vadeli olan 3 milyar 466 milyon dolarl\u0131k tutar var.<\/p>\n
‘Yakla\u015f\u0131k 3.5 milyar dolarl\u0131k bu tutar acaba Katar’dan al\u0131nan d\u00f6vizi mi g\u00f6steriyor?’
\nKatar d\u00f6viziyse de hi\u00e7 olmazsa 3.5 milyar\u0131n vadesi uzun say\u0131l\u0131r. 9.6 milyar\u0131n vadesi \u00e7ok k\u0131sa ve sonu\u00e7ta Merkez Bankas\u0131 bu tutar\u0131 en fazla bir ay i\u00e7inde \u00f6deyecek.<\/p>\n
Bu arada 9.6 milyar dolar mart sonundaki durumu g\u00f6steriyor ama son d\u00f6nemdeki tutar\u0131n daha da fazla oldu\u011fu tahmin ediliyor.<\/p>\n
Mart sonundaki 13.1 milyar dolar\u0131 esas alsak bile Merkez Bankas\u0131n\u0131n net d\u00f6viz rezervi art\u0131k eksi.<\/p>\n
Peki net rezerv s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015f ve eksiye ge\u00e7ilmi\u015fken Merkez Bankas\u0131 teorik olarak kendisinin olmayan d\u00f6vizlerle niye sat\u0131\u015f yap\u0131yor?
\nHani Merkez Bankas\u0131’n\u0131n bir kur hedefi olmazd\u0131, ki olmaz, olmamal\u0131, \u00f6yleyse bu sat\u0131\u015f karar\u0131n\u0131 kim niye veriyor?<\/p>\n
Temel amac\u0131n kur art\u0131\u015f\u0131n\u0131 frenleyebilmek oldu\u011funu herkes biliyor. Ama\u00e7, en az\u0131ndan 23 Haziran’a kadar kurda bir t\u0131rman\u0131\u015f ya\u015fanmas\u0131n\u0131 engelleyebilmek.<\/p>\n
Bu operasyonlarla amaca ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn. \u015eunun \u015furas\u0131nda se\u00e7ime alt\u0131 haftal\u0131k bir s\u00fcre kald\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n
Swap ile bor\u00e7 al\u0131narak, yabanc\u0131 para mevduatta zorunlu kar\u015f\u0131l\u0131k ald\u0131r\u0131larak ya da benzeri yollarla d\u00f6viz yarat\u0131l\u0131r, bu d\u00f6viz piyasaya verilmek suretiyle kurun artmamas\u0131, hatta ge\u00e7en hafta sonunda oldu\u011fu gibi gerilemesi bile sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n
Ama nereye kadar? Bu t\u00fcr operasyonlar\u0131 aylar boyunca s\u00fcrd\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?
\nKur niye y\u00fckselme e\u011filiminde, temel soru budur.<\/p>\n
Bu soruya yan\u0131t vermek de yetmez tabii ki.<\/p>\n
Yan\u0131t bellidir zaten, \u00f6nemli olan bunun gere\u011fini yerine getirmektir.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fc kurtarma ama\u00e7l\u0131 bu operasyonlar sorunu daha da b\u00fcy\u00fctmekten ba\u015fka i\u015fe yaramayacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Merkez Bankas\u0131’n\u0131n sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vizleri satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan D\u00fcnya gazetesi yazar\u0131 Alaattin Akta\u015f, MB’nin net rezervlerinin ekside oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. D\u00fcnya gazetesi yazar\u0131 Alaattin Akta\u015f “D\u00f6vizde tehlikeli operasyonlar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bug\u00fcnk\u00fc k\u00f6\u015fesinde Merkez Bankas\u0131’n\u0131n net rezervlerinin ekside oldu\u011funu yazd\u0131. Alaattin Akta\u015f’\u0131n yaz\u0131s\u0131 \u015fu \u015fekilde: \u201cMerkez Bankas\u0131’n\u0131n alt\u0131n ve kamu mevduat\u0131 hari\u00e7 net d\u00f6viz rezervi 9 May\u0131s’ta …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":265551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6199,6155,5005,349],"tags":[26054,215013,10463],"class_list":["post-278475","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-gundem","category-manset","category-son-dakika","tag-dolar","tag-dunya-gazetesi","tag-merkez-bankasi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278475"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278475\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/265551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}