{"id":279438,"date":"2019-06-18T18:20:24","date_gmt":"2019-06-18T15:20:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nationalturk.com\/?p=279438"},"modified":"2019-06-18T18:20:24","modified_gmt":"2019-06-18T15:20:24","slug":"2000-yilindan-beri-100-milyon-hektar-orman-yok-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/2000-yilindan-beri-100-milyon-hektar-orman-yok-oldu\/","title":{"rendered":"2000 y\u0131l\u0131ndan beri 100 milyon hektar orman yok oldu"},"content":{"rendered":"<h2>Yery\u00fcz\u00fcndeki orman b\u00f6lgeleri, 2000 y\u0131l\u0131ndaki 4,1 milyar hektar seviyesinden 4 milyar hektar seviyesine geriledi. D\u00fcnyan\u0131n bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kapl\u0131 kara y\u00fczeyinin 5&#8217;te 1&#8217;i verimlilikte azalma e\u011filimi g\u00f6sterdi.<\/h2>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in (BM) 15. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefi, &#8220;Karasal ekosistemin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131n, ormanlar\u0131n \u00e7evreci idaresinin, \u00e7\u00f6lle\u015fme ile m\u00fccadelenin, arazi ve biyo \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131n\u0131n tersine d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinin te\u015fvik edilmesini&#8221; kaps\u0131yor.<\/p>\n<p>Ormanlar ve a\u011fa\u00e7 n\u00fcfusu, ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131 desteklemek, temiz su ve hava sa\u011flamak, biyo \u00e7e\u015fitlili\u011fi korumak ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine cevap verebilmek gibi hem insana hem de tabiata hayati katk\u0131larda bulunuyor.<\/p>\n<p>BM\u2019nin G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (FAO) &#8220;Ormanlar\u0131n Durumu 2018&#8221; raporunda payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 1990-2010-2015 y\u0131llar\u0131n\u0131n grafiklerine g\u00f6re, d\u00fcnya ormanlar\u0131 bu s\u00fcre zarf\u0131nda k\u00fcresel arazilerin y\u00fczde 31,6&#8217;s\u0131ndan y\u00fczde 30,6&#8217;ya geriledi.<\/p>\n<p>Raporda, karasal ekosistemin ve ormanlar\u0131n korunmas\u0131 y\u00fckseli\u015fte oldu\u011fu ve orman kay\u0131plar\u0131n\u0131n yava\u015flad\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor.<\/p>\n<h3>Orta ve G\u00fcney Asya\u2019da orman seviyeleri y\u00fckseldi<\/h3>\n<p>Rapor, yery\u00fcz\u00fcndeki orman b\u00f6lgelerinin 2000 y\u0131l\u0131nda 4,1 milyar hektar seviyesinden, 2015 y\u0131l\u0131nda 4 milyar hektar seviyesine geriledi\u011fini ortaya koyuyor. Bununla birlikte h\u0131zl\u0131 gerilemenin kaydedildi\u011fi 2000-2005 d\u00f6neminden bug\u00fcne orman kay\u0131plar\u0131n\u0131n y\u00fczde 25 oran\u0131nda azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve son d\u00f6nemde kay\u0131plarda bir yava\u015flama oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Avustralya ve Yeni Zelanda\u2019da bu oran y\u00fczde 17,4\u2019ten 17\u2019ye gerilerken, Avrupa ve Kuzey Amerika\u2019da 40,3\u2019ten 41\u2019e y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>Bu oran, Do\u011fu ve G\u00fcney Do\u011fu Asya\u2019da y\u00fczde 28,5\u2019ten 29,6\u2019ya y\u00fckselirken, Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da y\u00fczde 30,6\u2019dan 27,1\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Latin Amerika ve Karayipler\u2019de y\u00fczde 51,3\u2019ten 46,4\u2019e gerileyen s\u00f6z konusu oran\u0131n, Orta ve G\u00fcney Asya\u2019da y\u00fczde 9,5\u2019ten 10\u2019a y\u00fckseldi\u011fi g\u00f6zlendi.<\/p>\n<h3>M\u00fcstahsil verim<\/h3>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kapl\u0131 kara y\u00fczeyinin 5\u2019te 1\u2019i, 1999\u2019tan 2013\u2019e kadar m\u00fcstahsil verimlili\u011finde azalma e\u011filimi g\u00f6sterdi. Bu e\u011filim 1 milyardan fazla insan\u0131n ge\u00e7im kayna\u011f\u0131n\u0131 tehdit ediyor.<\/p>\n<p>Tarlalar\u0131n y\u00fczde 19\u2019u, orman b\u00f6lgelerinin y\u00fczde 16\u2019s\u0131, \u00e7ay\u0131rlar\u0131n y\u00fczde 19\u2019u ve meralar\u0131n y\u00fczde 28\u2019i olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 24 milyon kilometrekare arazi bundan etkilendi.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Do\u011fay\u0131 Koruma Birli\u011fi\u2019nin (IUCN) K\u00fcresel K\u0131rm\u0131z\u0131 Liste Endeksi\u2019ne g\u00f6re (RLI) 1993\u2019ten beri tehdit alt\u0131ndaki t\u00fcrlerin 0,82\u2019den 0,74 oran\u0131na d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6sterdi\u011fi ve memeli, ku\u015f, y\u00fczergezer n\u00fcfusunun alarm trendine girdi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p>Bu trendin ana sebepleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez tar\u0131m ve hasat ticareti, ormanlar\u0131n yok edilmesi, yabanc\u0131 t\u00fcrlerin istilas\u0131.<\/p>\n<p>120 \u00fclkede yakla\u015f\u0131k 7 bin t\u00fcr hayvan ve bitkinin yasa d\u0131\u015f\u0131 avlanarak vah\u015fi ya\u015fam\u0131n karaborsac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda istismar edilmesi de koruma \u00e7abalar\u0131n\u0131 da tehdit ediyor.<\/p>\n<p>Raporda, biyo \u00e7e\u015fitlilik destekli kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 resmi kalk\u0131nma yard\u0131mlar\u0131n\u0131n 2016\u2019da 7 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu, bu rakam\u0131n 2015 reel verilerine k\u0131yasla y\u00fczde 21 azalma g\u00f6sterdi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<h3>N\u00fcfusun y\u00fczde 71&#8217;i g\u00fcvenli i\u00e7me suyuna eri\u015febiliyor<\/h3>\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (DS\u00d6) 2017\u2019deki &#8220;\u0130\u00e7me suyu, H\u0131fz\u0131ss\u0131hha ve Hijyen&#8221; raporuna g\u00f6re ise d\u00fcnyada 159 milyon insan i\u00e7me suyunu hijyen a\u00e7\u0131s\u0131ndan en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeydeki &#8220;yer \u00fcst\u00fc&#8221; sular\u0131ndan kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Raporda, hijyen a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u00e7me sular\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fckten en y\u00fckse\u011fe do\u011fru &#8220;yer \u00fcst\u00fc&#8221;, &#8220;i\u015flenmemi\u015f&#8221;, &#8220;k\u0131s\u0131tl\u0131&#8221;, &#8220;temel&#8221; ve &#8220;g\u00fcvenli i\u015flenmi\u015f&#8221; olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re, d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 71&#8217;ine denk d\u00fc\u015fen 5,2 milyar insan, &#8220;g\u00fcvenli i\u015flenmi\u015f&#8221; i\u00e7me suyu hizmetine eri\u015febiliyor. Yakla\u015f\u0131k 844 milyon ki\u015fi sadece &#8220;temel&#8221; i\u00e7me suyuna ula\u015fabilirken, 159 milyon ki\u015fi ise i\u00e7me suyunu &#8220;yer \u00fcst\u00fc&#8221; sular\u0131ndan kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yery\u00fcz\u00fcndeki orman b\u00f6lgeleri, 2000 y\u0131l\u0131ndaki 4,1 milyar hektar seviyesinden 4 milyar hektar seviyesine geriledi. D\u00fcnyan\u0131n bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kapl\u0131 kara y\u00fczeyinin 5&#8217;te 1&#8217;i verimlilikte azalma e\u011filimi g\u00f6sterdi. Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in (BM) 15. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefi, &#8220;Karasal ekosistemin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131n, ormanlar\u0131n \u00e7evreci idaresinin, \u00e7\u00f6lle\u015fme ile m\u00fccadelenin, arazi ve biyo \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131n\u0131n tersine d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinin te\u015fvik edilmesini&#8221; kaps\u0131yor. Ormanlar ve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":279439,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6665,6155,6662],"tags":[],"class_list":["post-279438","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-gundem","category-yasam"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=279438"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279438\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/279439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=279438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=279438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=279438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}