{"id":282841,"date":"2019-10-22T11:22:25","date_gmt":"2019-10-22T08:22:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nationalturk.com\/?p=282841"},"modified":"2022-09-12T13:51:23","modified_gmt":"2022-09-12T10:51:23","slug":"kartel-savaslari-300-binden-fazla-can-aldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/kartel-savaslari-300-binden-fazla-can-aldi\/","title":{"rendered":"Kartel sava\u015flar\u0131 300 binden fazla can ald\u0131"},"content":{"rendered":"<h2>Meksika&#8217;da 2006&#8217;da kartellere a\u00e7\u0131lan ve halen galip gelinemeyen sava\u015f\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u015fiddet sarmal\u0131nda \u015fu ana kadar 300 binden fazla ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. 340 bini a\u015fk\u0131n Meksikal\u0131n\u0131n yerlerinden edildi\u011fi s\u00fcre\u00e7te yakla\u015f\u0131k 40 bin ki\u015fi de kayboldu.<\/h2>\n<p>El Chapo lakapl\u0131 uyu\u015fturucu baronu Joaquin Guzman\u2019\u0131n o\u011fullar\u0131ndan Ovidio\u2019nun 17 Ekim&#8217;de Culiacan kentinde birka\u00e7 saatli\u011fine yakalanmas\u0131 sonras\u0131nda devletin, \u015fehri sava\u015f alan\u0131na \u00e7eviren karteller kar\u015f\u0131s\u0131nda dayanamay\u0131p bu ki\u015fiyi serbest b\u0131rakmas\u0131 t\u00fcm g\u00f6zleri Meksika&#8217;ya \u00e7evirdi.<\/p>\n<p>80&#8217;den fazla alt grup ve \u00e7ete ile ba\u011flant\u0131l\u0131 9 b\u00fcy\u00fck kartelin bulundu\u011fu Meksika, uyu\u015fturucunun yan\u0131 s\u0131ra akaryak\u0131t, maden, avokado, alkol, narenciye ve insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na odaklanan bu \u00f6rg\u00fctlerin olu\u015fturdu\u011fu kaosta \u00e7ok a\u011f\u0131r bedeller \u00f6d\u00fcyor.<\/p>\n<h3>300 binden fazla can kayb\u0131<\/h3>\n<p>\u00dclkede 2006 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Felipe Calderon&#8217;un kartellere kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve halefi Enrique Pena Nieto&#8217;nun s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc agresif m\u00fccadele ile i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale gelen \u015fiddet dalgas\u0131nda \u015fu ana de\u011fin hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n 300 bini a\u015ft\u0131\u011f\u0131 kaydediliyor.<\/p>\n<p>Kartellerin birbiri ile \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n veya devletin verdi\u011fi m\u00fccadelenin ne kadarl\u0131k bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu\u011fu belirtilmese de bu can kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kartel \u015fiddetiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu biliniyor.<\/p>\n<p>G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin de insan haklar\u0131 ihlallerine imza att\u0131\u011f\u0131 savunulan bu \u015fiddet dalgas\u0131nda Meksika bas\u0131n\u0131n\u0131n STK raporlar\u0131na dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 rakamlara g\u00f6re, 340 binden fazla ki\u015fi yerlerinden edildi, 40 bine yak\u0131n ki\u015fi ise kayboldu.<\/p>\n<h3>En fazla cinayet 2018 y\u0131l\u0131nda<\/h3>\n<p>Seleflerinin kartel \u015fiddetini art\u0131ran m\u00fccadele y\u00f6ntemlerini takip etmeyece\u011fini duyuran mevcut Devlet Ba\u015fkan\u0131 Andres Manuel Lopez Obrador&#8217;un g\u00f6revi devrald\u0131\u011f\u0131 2018 y\u0131l\u0131 ise Meksika&#8217;da son y\u0131llarda en fazla cinayet i\u015flenen y\u0131l oldu ve 2006 y\u0131l\u0131ndan bu yana i\u015flenen cinayet say\u0131s\u0131 288 bini a\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>120 milyon n\u00fcfuslu Meksika&#8217;da ge\u00e7en y\u0131l \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc uyu\u015fturucu kartelleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 35 bin 964 cinayet i\u015flendi. \u00dclkede 2017 y\u0131l\u0131nda 32 bin 79 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, bu y\u0131l cinayete kurban gidenlerin say\u0131s\u0131 ise \u015fimdiden 26 bini buldu.<\/p>\n<p>Meksika&#8217;da ge\u00e7en y\u0131l 100 binde 29 olan cinayet oran\u0131 kartellerin hakimiyet m\u00fccadelesi verdi\u011fi eyaletlerde b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi ve Colima eyaletinde 100 binde 83, Baja California eyaletinde ise 100 binde 81&#8217;e ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<h3>Karteller<\/h3>\n<p>Pasifik Okyanusu, Karayip Denizi ve Meksika K\u00f6rfezinde 9 bin 300 kilometreden fazla k\u0131y\u0131s\u0131 olan ve ABD ile de 3 bin 140 kilometrelik s\u0131n\u0131ra sahip Meksika&#8217;da birbirleri ve g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri ile \u00e7at\u0131\u015fan, bazen yeni ittifaklara giden 9 b\u00fcy\u00fck kartel ve bu kartellerle ili\u015fkili 80 alt grup ve \u00e7ete bulunuyor.<\/p>\n<p>G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerine pusular kuran, has\u0131mlar\u0131n\u0131 ve engel olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015fileri kan donduran y\u00f6ntemlerle infaz eden bu karteller, kokain, eroin, metamfetamin ve esrar gibi uyu\u015fturucu maddelerin yan\u0131 s\u0131ra silah, akaryak\u0131t, maden, avokado, alkol, narenciye ve insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n<h3>CJNG<\/h3>\n<p>Meksika&#8217;n\u0131n en eski ve en bilinen kartellerinden Sinaloa&#8217;dan ayr\u0131larak 2011 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve bug\u00fcn 74 kentte \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra 32 eyaletin 27&#8217;sinde varl\u0131k g\u00f6steren Cartel Jalisco Nueva Generacion (CJNG) son d\u00f6nemde \u00fclkede en b\u00fcy\u00fck kartel olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bu kartel, t\u0131pk\u0131 Ovidio Guzman vakas\u0131nda oldu\u011fu gibi 2012 y\u0131l\u0131nda Zapopan kentinde yakalanan ve adamlar\u0131 \u015fehri sava\u015f alan\u0131na \u00e7evirince devletin serbest b\u0131rakmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 El Mencho lakapl\u0131 eski polis Nemesio Oseguera Cervantes taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor.<\/p>\n<p>Sosyal medyaya y\u00fckledikleri propaganda videolar\u0131nda askeri k\u0131yafetler, h\u00fccum yelekleri, antibalistik yelekler, kask ve sofistike silahlarla d\u00fczenli bir orduyu and\u0131ran ve hakimiyet b\u00f6lgelerinde bir\u00e7ok ara\u00e7tan olu\u015fan silahl\u0131 konvoylarla g\u00f6vde g\u00f6sterisi de yapan CJNG, Jalisco, Baja California, Michoacan, Guerrero, Guanajuato, Oaxaca, Veracruz eyaletlerinde varl\u0131k g\u00f6stermeye ve g\u00fc\u00e7 kazanmaya devam ediyor.<\/p>\n<h3>Sinaloa karteli<\/h3>\n<p>El Chapo&#8217;nun yakalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fen ve \u015fimdilerde El Mayo lakapl\u0131 Ismael Zambada Garcia ile El Chapo&#8217;nun o\u011fullar\u0131 Ivan Archivaldo ve Jesus Alfredo&#8217;nun da aralar\u0131nda bulundu\u011fu baronlar taraf\u0131ndan idare edilen Sinaloa karteli ise \u00fclkenin 17 eyaletinde su\u00e7 i\u015flemeyi ve \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>G\u00fcney ve Orta Amerika \u00fclkelerinin yan\u0131 s\u0131ra Afrika&#8217;da da varl\u0131k g\u00f6steren ve CJNG&#8217;ye kar\u015f\u0131 gerileyen Sinaloa karteli \u00fclkedeki Sinaloa, Durango, Sonora Baja California ve Chihuahua eyaletlerinde halen \u00e7ok etkin.<\/p>\n<h3>Di\u011fer karteller<\/h3>\n<p>Meksika&#8217;da bu iki b\u00fcy\u00fck yasa d\u0131\u015f\u0131 grubun yan\u0131 s\u0131ra yeralt\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda s\u00f6z sahibi olan di\u011fer 7 kartel ve b\u00f6lgeleri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Chihuahua eyaletinde &#8216;Cartel de Juarez&#8217;, Tamaulipas ve Quintana Roo eyaletlerinde &#8216;Cartel del Golfo&#8217;, Guerrero, Morelos, Nayarit ve Sinaloa eyaletlerinde &#8216;Los Beltran Leyva&#8217;, Baja California eyaletinde &#8216;Tijuana&#8217;, &#8216;Los Arellano Felix&#8217; ve CJNG&#8217;nin m\u00fcttefiki &#8216;Tijuana Nueva Generacion&#8217;, Michoacana eyaletinde ise &#8216;Familia Michoacana&#8217;.&#8221;<\/p>\n<p>Meksika ordusundan ayr\u0131lan eski \u00f6zel kuvvetler mensuplar\u0131nca kuruldu\u011fu bilenen Los Zetas ve kurucular\u0131n\u0131 aziz ilan edip tarikatla\u015fma e\u011filimleri g\u00f6steren Tap\u0131nak \u015e\u00f6valyeleri kartellerinin ise i\u00e7 hesapla\u015fmalar, has\u0131mlar\u0131 ve g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin operasyonlar\u0131 ile art\u0131k kaybolma noktas\u0131na geldi\u011fi de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p>Meksika&#8217;da Tap\u0131nak \u015e\u00f6valyeleri karteli yamyaml\u0131\u011fa varan insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 rit\u00fceller, Los Zetas ise korkun\u00e7 infazlar\u0131 ile biliniyordu.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meksika&#8217;da 2006&#8217;da kartellere a\u00e7\u0131lan ve halen galip gelinemeyen sava\u015f\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u015fiddet sarmal\u0131nda \u015fu ana kadar 300 binden fazla ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. 340 bini a\u015fk\u0131n Meksikal\u0131n\u0131n yerlerinden edildi\u011fi s\u00fcre\u00e7te yakla\u015f\u0131k 40 bin ki\u015fi de kayboldu. El Chapo lakapl\u0131 uyu\u015fturucu baronu Joaquin Guzman\u2019\u0131n o\u011fullar\u0131ndan Ovidio\u2019nun 17 Ekim&#8217;de Culiacan kentinde birka\u00e7 saatli\u011fine yakalanmas\u0131 sonras\u0131nda devletin, \u015fehri sava\u015f alan\u0131na &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":282842,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,6771,5005,349],"tags":[827],"class_list":["post-282841","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-latin-amerika","category-manset","category-son-dakika","tag-meksika"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=282841"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/282841\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/282842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=282841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=282841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=282841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}