{"id":283029,"date":"2019-10-29T11:46:15","date_gmt":"2019-10-29T08:46:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nationalturk.com\/?p=283029"},"modified":"2019-10-29T11:46:15","modified_gmt":"2019-10-29T08:46:15","slug":"turkiye-cumhuriyeti-96-yasinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/turkiye-cumhuriyeti-96-yasinda\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye Cumhuriyeti 96 ya\u015f\u0131nda"},"content":{"rendered":"<h2>T\u00fcrkiye&#8217;de &#8220;Egemenlik kay\u0131ts\u0131z, \u015farts\u0131z milletindir.&#8221; kural\u0131n\u0131 devlet y\u00f6netimine yerle\u015ftiren, demokrasiyi ta\u00e7land\u0131ran cumhuriyetin ilan\u0131n\u0131n \u00fczerinden 96 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/h2>\n<p>Milli M\u00fccadele&#8217;nin zaferle sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, yeni T\u00fcrk devletinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma ve demokrasiye \u00e7evirdi.<\/p>\n<p>Ankara&#8217;n\u0131n T\u00fcrkiye devletinin h\u00fck\u00fcmet merkezi olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan mevcut rejimin isminin de b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla konulmas\u0131, yeni devletin ba\u015fkan\u0131n\u0131n da se\u00e7ilmesi gerekiyordu. O g\u00fcne kadar devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revi, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) Ba\u015fkan\u0131 olarak Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Baz\u0131 yabanc\u0131 \u00fclkeler de Lozan Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n onay\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye&#8217;deki yeni devlet rejiminin daha a\u00e7\u0131k \u015fekilde belirlenmesini istiyorlard\u0131. Bu s\u0131ralarda \u0130cra Vekilleri Heyeti&#8217;nin istifas\u0131 ve Meclisin g\u00fcvenini kazanacak bir kabine listesinin olu\u015fturulamamas\u0131 da bu soruna acil \u00e7\u00f6z\u00fcm gerektirdi.<\/p>\n<p>25 Ekim 1923&#8217;te ise h\u00fck\u00fcmetin istifas\u0131yla bir bunal\u0131m ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu olay Atat\u00fcrk&#8217;e, cumhuriyeti ilan etmek i\u00e7in bekledi\u011fi f\u0131rsat\u0131 verdi. 28 Ekim 1923 ak\u015fam\u0131na kadar h\u00fck\u00fcmetin kurulamamas\u0131 \u00fczerine Mustafa Kemal Pa\u015fa, \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc&#8217;nde arkada\u015flar\u0131na &#8220;Yar\u0131n cumhuriyeti ilan edece\u011fiz.&#8221; diyerek fikrini a\u00e7\u0131klad\u0131.  <\/p>\n<p>Atat\u00fcrk o gece, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ile 1921 Anayasas\u0131&#8217;n\u0131n baz\u0131 maddelerini de\u011fi\u015ftiren kanun tasar\u0131s\u0131n\u0131 da haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n<p>29 Ekim 1923&#8217;te parti grubunda g\u00f6r\u00fc\u015fe sunulan tasar\u0131da yer alan baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler \u015funlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;T\u00fcrkiye Devleti&#8217;nin h\u00fck\u00fcmet \u015fekli cumhuriyettir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;T\u00fcrkiye Devleti, y\u00f6netim birimlerini Bakanlar Kurulu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6netir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan kendi \u00fcyeleri aras\u0131ndan bir se\u00e7im d\u00f6nemi i\u00e7in se\u00e7ilir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Cumhurba\u015fkan\u0131, devletin ba\u015fkan\u0131d\u0131r. Bu s\u0131fatla gerekli g\u00f6rd\u00fck\u00e7e Meclis ve Bakanlar Kuruluna ba\u015fkanl\u0131k eder.&#8221;<\/p>\n<p>Ayn\u0131 g\u00fcn Mecliste g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen tasar\u0131, yap\u0131lan konu\u015fmalardan sonra saat 20.30&#8217;da oturuma kat\u0131lan 158 \u00fcyenin tamam\u0131n\u0131n oyuyla kabul edildi. Cumhuriyetin ilan\u0131 &#8220;Ya\u015fas\u0131n cumhuriyet&#8221; sesleri ve alk\u0131\u015flarla kar\u015f\u0131land\u0131. <\/p>\n<p>Bundan sonra cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imine ge\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamam\u0131n\u0131n oyunu alan Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, TBMM taraf\u0131ndan yeni T\u00fcrk devletinin ilk cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi. Bunun \u00fczerine k\u00fcrs\u00fcye gelen Mustafa Kemal, konu\u015fmas\u0131n\u0131 &#8220;T\u00fcrkiye Cumhuriyeti mesut, ba\u015far\u0131l\u0131 ve muzaffer olacakt\u0131r.&#8221; s\u00f6z\u00fcyle tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece devletin ad\u0131 ve rejimiyle ilgili tart\u0131\u015fmalara son verildi ve devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 konusu \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015ftu. H\u00fck\u00fcmetin kurulma \u015fekli yeniden d\u00fczenlendi.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re; Cumhurba\u015fkan\u0131 ba\u015fbakan\u0131 atayacak, ba\u015fbakan da bakanlar\u0131n\u0131 se\u00e7ip cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n onay\u0131na sunacakt\u0131. Bu uygulamayla, Meclis H\u00fck\u00fcmeti Sistemi yerine parlamenter rejime ge\u00e7ilmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>\u0130lk h\u00fck\u00fcmeti kurmakla \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc g\u00f6revlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrk halk\u0131, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim g\u00fcn\u00fc cumhuriyetin ilan\u0131n\u0131 kutlad\u0131. 26 Ekim 1924&#8217;te yay\u0131mlanan kararname ile cumhuriyetin ilan\u0131n\u0131n 101 pare top at\u0131\u015f\u0131 ve d\u00fczenlenecek etkinliklerle kutlanmas\u0131na karar verildi. Karar do\u011frultusunda 29 Ekim 1924&#8217;teki etkinlikler, kutlamalar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Hariciye Vekaleti, 2 \u015eubat 1925&#8217;te bir kanun teklifiyle 29 Ekim&#8217;in bayram olmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu taraf\u0131ndan incelendi ve 18 Nisan&#8217;da karara ba\u011fland\u0131. TBMM&#8217;de teklifin 19 Nisan&#8217;da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 y\u0131l\u0131ndan bu yana &#8221;Milli Bayram&#8221; olarak kutlanmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye&#8217;de &#8220;Egemenlik kay\u0131ts\u0131z, \u015farts\u0131z milletindir.&#8221; kural\u0131n\u0131 devlet y\u00f6netimine yerle\u015ftiren, demokrasiyi ta\u00e7land\u0131ran cumhuriyetin ilan\u0131n\u0131n \u00fczerinden 96 y\u0131l ge\u00e7ti. Milli M\u00fccadele&#8217;nin zaferle sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, yeni T\u00fcrk devletinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma ve demokrasiye \u00e7evirdi. Ankara&#8217;n\u0131n T\u00fcrkiye devletinin h\u00fck\u00fcmet merkezi olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan mevcut rejimin isminin de b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla konulmas\u0131, yeni devletin ba\u015fkan\u0131n\u0131n da se\u00e7ilmesi gerekiyordu. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":283030,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,763,5005,349,6805],"tags":[7580,7358,8620],"class_list":["post-283029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-gunun-olayi","category-manset","category-son-dakika","category-turkiye","tag-29-ekim","tag-cumhuriyet-bayrami","tag-mustafa-kemal-ataturk"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283029\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}