\u201c\u0130leti\u015fim Tarihi\u201d adl\u0131 kitap, \u00e7a\u011fda\u015f kuramc\u0131lardan Marshall Tillbrook Poe\u2019nin yazd\u0131\u011f\u0131 ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma. Daha \u00f6nceki ileti\u015fim kuramc\u0131lar\u0131n\u0131 analiz ederek, kendi kuram\u0131n\u0131 ortaya koyan yazar, ileriye d\u00f6n\u00fck bir vizyona ve yenilik\u00e7i bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda sahip.<\/p>\n
Poe\u2019nun \u201c\u0130leti\u015fim Tarihi\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, son derece detay bilgiler ve bilimsel bulgulardan yola \u00e7\u0131k\u0131larak olu\u015fturulmu\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma ve bu yaz\u0131, s\u00f6z konusu de\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n k\u0131sa bir analizini i\u00e7eriyor:<\/p>\n \u0130lk bask\u0131s\u0131 2010 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f olan \u00ab\u0130leti\u015fim Tarihi – Konu\u015fman\u0131n Evriminden \u0130nternete Medya ve Toplum\u00bb adl\u0131 kitap, Albert Lord (1912-1991), Milman Parry (1902-1925), Harold Innis (1894-1952) ve Marshall McLuhan (1911-1982) gibi tarihsel medya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapm\u0131\u015f olan \u00f6nc\u00fcl yazarlardan ilham al\u0131narak yaz\u0131lm\u0131\u015f, medya gelene\u011fini devam ettirmeyi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uyarlamay\u0131 ama\u00e7layan bir \u00e7al\u0131\u015fma.<\/p>\n Kitapta \u00f6ncelikle temel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 konu ediliyor: \u0130lk olarak konu\u015fma, ard\u0131ndan yaz\u0131, sonras\u0131nda matbaa ve ard\u0131ndan gelen g\u00f6rsel-i\u015fitsel cihazlar ve son olarak da internet, tarihsel ba\u011flam\u0131 ve etkileri alt\u0131nda inceleniyor. Kitap, s\u0131ras\u0131yla konu\u015fma, yazma, matbaa bask\u0131s\u0131, g\u00f6rsel-i\u015fitsel cihazlar ve ard\u0131ndan internetle devam eden ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 toplumlara belli etkileri oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden yola \u00e7\u0131karak, onlar\u0131n bize ge\u00e7mi\u015fte ne yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 ve \u015fimdi ne yap\u0131yor olduklar\u0131n\u0131 sorar. \u00c7a\u011fda\u015f medyay\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ge\u00e7mi\u015fin ne kadar iyi bir rehber olabilece\u011fini hat\u0131rlatan Poe, bu sorular\u0131 yeni bir kuram geli\u015ftirerek cevaplar.<\/p>\n Yazar, bu b\u00f6l\u00fcmde medya kuramc\u0131lar\u0131ndan \u00f6rneklerle konuya giri\u015f yap\u0131yor. Medya nedenleri ve etkileri hakk\u0131nda Harold Adams Innis d\u0131\u015f\u0131ndaki medya kuramc\u0131lar\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Marshall McLuhan ile ba\u015flayan ele\u015ftirisine MacLuhan\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc \u00abara\u00e7 mesajd\u0131r \/ medium is the message\u00bb ifadesinden yola \u00e7\u0131karak, bunun anlams\u0131z oldu\u011funu belirtiyor. Aslen iktisat tarih\u00e7isi olan Harold Adams Innis, McLuhan\u2019\u0131n da \u00f6\u011frenci oldu\u011fu d\u00f6nemlerde Toronto \u00dcniversitesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n Ekonomi politikas\u0131 \u00fczerine \u00e7ok\u00e7a yaz\u0131 ve kitab\u0131 bulunuyordu ve daha sonra ileti\u015fim bilimlerine y\u00f6nelmi\u015fti. Son y\u0131llar\u0131nda, ileti\u015fim teknolojilerinin i\u00e7eri\u011fi \u015fekillendirmekle kalmay\u0131p kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 toplumu da bi\u00e7imlendiriyor olabilece\u011fi hipotezi \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve \u015fu iki soruya cevap aram\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n \u2022 Poe\u2019dan al\u0131nt\u0131yla; Innis, hipotezinde, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yayg\u0131n kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda yatan arz taraf\u0131ndan \u2018itilmelerinin\u2019 de\u011fil, artan talep yoluyla \u2018\u00e7ekilmelerinin\u2019 yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6neriyordu. \u00d6nce talep geliyordu, arz ise onu takip ediyordu. Bu kuram, daha genel olarak teknolojik bulu\u015f, benimsenme ve yay\u0131lma s\u00fcre\u00e7lerini inceleyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan da teyit edilmi\u015ftir. Poe\u2019ya g\u00f6re yeni ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m \u015fu yedi kural\u0131 takip eder:<\/p>\n \u2022 1- Mucit gruplar\u0131 yeni teknolojiler ke\u015ffederler. 2- Mucitler sadece kendi teknomlar\u0131n\u0131n i\u00e7indeki teknolojileri ke\u015ffedebilirler. 3- Teknolojik arz, teknolojik talep \u00fcretmez. 4- E\u011fer teknolojik talebin oda\u011f\u0131 yoksa teknolojik arz yaratmaz. 5- Sadece te\u015fkilatl\u0131 \u00e7\u0131karlar yeni bir teknolojiyi kitlesel kullan\u0131ma \u2018\u00e7ekmek\u2019 i\u00e7in gereken talebi yaratabilirler. 6- Teknolojinin benimsenmesi s\u00f6z konusu oldu\u011funda te\u015fkilatl\u0131 \u00e7\u0131karlar proaktif de\u011fil reaktiflerdir. 7- Te\u015fkilatl\u0131 \u00e7\u0131karlar k\u00f6kten yeni ekonomik ko\u015fullara yan\u0131t olarak yeni aletleri benimserler.<\/p>\n \u2022 Bu yedi kural, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n benimsenmesine dair \u015fu \u2018\u00e7ekim\u2019 kuram\u0131n\u0131 beraberinde getirir: \u00abYeni Ekonomik Ko\u015fullar \u2013 Teknik Yetersizlik \u2013 Te\u015fkilatl\u0131 \u00c7\u0131karlar\u0131n Artan Talebi \u2013 Yeni Medya Teknolojileri. Ancak burada t\u00fcm bunlar\u0131n benimsenme s\u00fcrecini etkileyen iki fakt\u00f6r\u00fc g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor: Benimsemenin zamanlanmas\u0131 ve benimsenen teknolojinin do\u011fas\u0131. Zamanlama s\u00f6z konusu oldu\u011funda en az\u0131ndan son 40.000 y\u0131ld\u0131r benimseme h\u0131z\u0131n\u0131n s\u00fcratle artt\u0131\u011f\u0131 kesindir.<\/p>\n \u2022 Yine Poe\u2019dan al\u0131nt\u0131yla, Innis, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n fiziksel \u00f6zelliklerinin toplumlar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yeni istikametlere do\u011fru \u2018itti\u011fini\u2019 iddia etmi\u015fti. Poe, bu iddiay\u0131 \u015fu \u015fekilde yeniden form\u00fcle eder: \u0130leti\u015fim Arac\u0131 \u00d6zellikleri \u2013 A\u011f \u00d6zellikleri- Toplumsal Pratikler ve De\u011ferler. Poe\u2019ya g\u00f6re b\u00fct\u00fcn ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n, a\u011flar\u0131n\u0131n ve k\u00fclt\u00fcrlerin kendilerine has \u00f6zellikleri vard\u0131r ve bu \u00f6zellikler nedensel olarak birbirlerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sonras\u0131nda t\u00fcm bu ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ve \u00f6zelliklerini detayl\u0131ca a\u00e7\u0131mlar. T\u00fcm bunlar\u0131n sonunda \u00abMedya Etkilerine Dair \u2018\u0130tme\u2019 Kuram\u0131\u2019n\u0131 (kitapta Tablo1 olarak verilmi\u015ftir) ortaya koyar.<\/p>\n \u2022 Medyay\u0131 anlamak konusunda ciddiysek, ger\u00e7ek kuramlar olu\u015fturmak zorunday\u0131z, diyor Poe. Ve bu t\u00fcrden iki kuram ortaya at\u0131yor: Birinci kuram; baz\u0131 ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n belli zamanlarda ve yerlerde benimsendiklerini a\u00e7\u0131klama amac\u0131 ta\u015f\u0131yor; ikincisi ise ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bizim ya\u015fama bi\u00e7imlerimize ve inan\u00e7lar\u0131m\u0131za ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n Be\u015f Tarihsel \u0130leti\u015fim Arac\u0131<\/strong><\/p>\n (Konu\u015fma, Yaz\u0131, Matbaa, G\u00f6rsel-\u0130\u015fitsel \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131 ve \u0130nternet) Poe\u2019ya g\u00f6re; ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131, insanl\u0131k tarihinin be\u015f geli\u015fim a\u015famas\u0131 ile paralel geli\u015fir. Homo sapiens yani insan\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 300-350 bin y\u0131l \u00f6nce Afrika\u2019da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve yakla\u015f\u0131k 150 bin y\u0131l \u00f6nce konu\u015fma yetilerini geli\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Ancak bildi\u011fimiz anlam\u0131yla geli\u015fkin dil becerileri g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 50.000 y\u0131l \u00f6nce yerle\u015fti. Poe \u00f6ncelikle, genel olarak Homo sapiens olarak adland\u0131r\u0131lan insanlardan, konu\u015fabilen ve birbirleri ile ileti\u015fim kurabilen ilk insanlar olarak tan\u0131mlanan Homo loguens\u2019leri mercek alt\u0131na al\u0131yor. Konu\u015fma Ne Yapt\u0131? (M\u00d6 50.000-Devam ediyor)<\/strong><\/p>\n Bu b\u00f6l\u00fcmde Poe, konu\u015fman\u0131n etkilerini; Poe, bu tabloya, konu\u015fma ve belle\u011fin \u00e7a\u011fda\u015f samimi topluluklar \u00fczerindeki etkisini irdeleyerek vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. T\u00fcm bu \u00f6zellikleri hem g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7a\u011fda\u015f insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, hem de ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme yoluyla avc\u0131-toplay\u0131c\u0131lar\u0131n o d\u00f6nemde nas\u0131l davranm\u0131\u015f olabilece\u011fi \u00fczerine oturtuyor. Bildi\u011fimiz en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en etken medya k\u00fclt\u00fcr\u00fc olan konu\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k 175 bin y\u0131l boyunca bu \u015fekilde temelde de\u011fi\u015fmeden kald\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediyor ve Homo sapiens\u2019in yerk\u00fcrenin tamam\u0131na isk\u00e2n etmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Ancak hi\u00e7bir \u015feyin sonsuza kadar s\u00fcr\u00fcp gitmeyece\u011finden hareketle (kitab\u0131n devam\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcmlerde g\u00f6rece\u011fimiz), baz\u0131 yayg\u0131n ko\u015fullar\u0131n, konu\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcne -en az\u0131ndan tek ba\u015f\u0131na alt\u0131ndan kalkamayaca\u011f\u0131- talepler yaratt\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyor. Sonu\u00e7 olarak yeni bir ileti\u015fim arac\u0131n\u0131n yani konu\u015fma ile birlikte \u00abelyazmas\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u00bbn\u00fcn do\u011fu\u015funu bize m\u00fcjdeliyor.<\/p>\n Homo Scriptor (Yazan \u0130nsan)<\/strong> Elyazmalar\u0131 Ne Yapm\u0131\u015flard\u0131?<\/p>\n (M\u00d6 3500-MS 1450)<\/p>\n Yaz\u0131n\u0131n Etkileri tablosu, elyazmas\u0131 yaz\u0131m\u0131na dair Poe\u2019nun kuram\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc \u00f6zetliyor. Bu b\u00f6l\u00fcmde yazar, yaz\u0131n\u0131n di\u011fer insanlara bir \u015feyler yapmak i\u00e7in \u2013sadece bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmasa da- toplumsal ili\u015fkileri yap\u0131land\u0131rmak ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 baz\u0131 \u015feylerin iyi veya do\u011fru oldu\u011funa ikna etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir ara\u00e7 oldu\u011funa dikkati \u00e7ekiyor. Ne var ki (Poe\u2019dan al\u0131nt\u0131yla) 4000 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre boyunca yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131na hakim olan Elyazmas\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn okuma yazma bilen se\u00e7kin ki\u015filerin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini aktarmaya yarad\u0131\u011f\u0131 da bir ger\u00e7ektir. \u00d6rne\u011fin; h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n ve rahiplerin okuma yazmaya eri\u015fimi varken neredeyse ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin yoktu (onlar da zaten bunu istememi\u015flerdi). Se\u00e7kinler yaz\u0131 \u00fcst\u00fcndeki egemenliklerini sek\u00fcler ve kutsal olan\u0131 \u00f6zelle\u015ftirmek i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131 ve herkes de bunun do\u011fru ve hakl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fler ancak hi\u00e7bir \u015fekilde cevap verememi\u015flerdi. Bu da yaz\u0131n\u0131n bir ileti\u015fim arac\u0131 olarak tek tarafl\u0131 negatif \u00f6zelli\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n Homo Lector (Okuyan \u0130nsan)<\/strong><\/p>\n Poe, bu b\u00f6l\u00fcmde, konu\u015fan insan b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde oldu\u011fu gibi: (MS 1450- Devam ediyor)<\/p>\n Matbaa, Gutenberg\u2019\u00fc izleyen y\u0131llarda pek devrimci bir bulu\u015f olarak g\u00f6r\u00fclmemi\u015f, tam tersine son derece muhafazak\u00e2r bir bulu\u015f olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Katolik Kilisesi \u00f6rne\u011fin, inanc\u0131 yayma arac\u0131 olarak ona kucak a\u00e7an kesimin ba\u015f\u0131ndayd\u0131. Te\u015fkilatl\u0131 \u00e7\u0131karlar (eskiden kilise-h\u00fck\u00fcmdar sonradan devletler-partiler-\u015firketler) matbaay\u0131 y\u00fczy\u0131llar boyunca dizginleri alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Ama\u00e7lar\u0131 dindarl\u0131k ve dinsizlik\/demokrasi ve tiranl\u0131k\/liberalizm ve muhafazak\u00e2rl\u0131k\/kom\u00fcnizm ve kapitalizm idi ancak Poe\u2019ya g\u00f6re hi\u00e7bir yerde ger\u00e7ek anlamda ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015flard\u0131r. Bug\u00fcn ise hepsinin tipik bir bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fck ve \u00e7e\u015fitlilik bar\u0131nd\u0131ran bas\u0131n end\u00fcstrileri bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn modern toplumlar\u0131n liderleri okuryazarl\u0131\u011f\u0131n bir gereklilik, okuman\u0131n ise erdemli bir eylem oldu\u011fu konusunda hemfikirdir. Matbaa k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile toplumlar daha geli\u015fmi\u015f, daha iyi y\u00f6netilmi\u015f ve daha insani hale gelmi\u015ftir. \u00abGelgelelim saltanat\u0131 sadece 450 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.\u00bb \u015eeklinde konu\u015fan Poe, Matbaa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn matbaan\u0131n yapamayaca\u011f\u0131 bir \u015feyi yaparak \u00abdeneyime\u00bb g\u00f6t\u00fcr\u00fc\u015fte do\u011frudan eri\u015fim sunan bir ileti\u015fim ara\u00e7 taraf\u0131ndan yerinden edilmi\u015ftir: Kitle \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131.<\/p>\n Homo Videns (\u0130zleyen \u0130nsan)<\/strong><\/p>\n Poe, bu b\u00f6l\u00fcmde, \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerde oldu\u011fu gibi yine (MS 1850- Devam ediyor)<\/p>\n G\u00f6rsel-\u0130\u015fitsel \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131n\u0131n Etkileri<\/p>\n Yazara g\u00f6re, g\u00f6rsel-i\u015fitsel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131, yaz\u0131ya ve okumaya g\u00f6re psikolojik olarak son derece \u00e7ekici bir bile\u015fene sahiptir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde medya se\u00e7imleri konusunda bireyler olduk\u00e7a \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr ve konu\u015fma ya da okumaktan \u00e7ok daha s\u0131k bir \u015fekilde daha uzun s\u00fcrelerle ve daha fazla keyifle izleyip, dinleriz. Ger\u00e7ekten de iyi bir kitap okumakla, k\u00f6t\u00fc bir tv show\u2019u izlemek aras\u0131nda bir se\u00e7imle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131nda \u00e7o\u011fu insan tv izlemeyi se\u00e7er. B\u00fct\u00fcn ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131nda oldu\u011fu gibi g\u00f6rsel-i\u015fitsel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 da belli t\u00fcrden toplumsal pratikler ve de\u011ferler \u00fcreten, belirli t\u00fcrden a\u011flar yaratan fiziksel \u00f6zelliklere sahiplerdir. Yukar\u0131daki tablo, bu s\u00fcreci \u00f6zetler niteliktedir. \u00c7ok eski olmay\u0131p hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek zordur. Ne var ki yazara g\u00f6re \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u00e7ok uzun s\u00fcrmeyecek olma ihtimali y\u00fcksektir (sonraki b\u00f6l\u00fcme bak\u0131n\u0131z). Uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan konu\u015fma\/yaz\u0131\/matbaa k\u00fclt\u00fcr\u00fcne k\u0131yasla ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011fa yararl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir sorudur. G\u00f6rsel-i\u015fitsel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 kolektif giri\u015fimimize kayda de\u011fer ve kal\u0131c\u0131 herhangi bir katk\u0131 yapm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? \u00c7ok say\u0131da ele\u015ftirmen bunu sorgulamaktad\u0131r. Bu ara\u00e7lar, do\u011fal olarak bizim geli\u015fim ihtiyac\u0131m\u0131zdan ziyade e\u011flenme arzumuza hitap eder g\u00f6r\u00fcnmektedir. Belki de bunu asla \u00f6\u011frenemeyece\u011fiz \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rsel-i\u015fitsel \u00e7a\u011f sonunu ya\u015famakta ve daha da belirsiz bir ileti\u015fim arac\u0131 taraf\u0131ndan geri plana at\u0131lmaktad\u0131r: \u0130nternet.<\/p>\n Homo Somnians (D\u00fc\u015f G\u00f6ren \u0130nsan)<\/strong><\/p>\n Poe, bu b\u00f6l\u00fcmde, \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerde oldu\u011fu gibi yine (MS 1969- Devam ediyor)<\/p>\n \u0130nternetin Etkileri<\/p>\n Yazara g\u00f6re internet, bilgiye ula\u015fma ba\u011flam\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede aranabilir bir ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Mesela \u0130ngiliz Milli K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nden farkl\u0131 olarak kap\u0131lar\u0131 herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r ve son derece ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir dizini vard\u0131r. \u00abDaha 15 y\u0131l \u00f6nce uzmanl\u0131k gerektiren belirli bir bilgiyi \u00f6\u011frenmemiz olduk\u00e7a zordu. (\u2026) Arad\u0131klar\u0131n\u0131 bir kitapta veya makalede bulsalar bile onlar\u0131 \u00f6zel bir izin olmadan muhtemelen edinemezlerdi.\u00bb diyor yazar. Burada Google kitaplar \u00f6rne\u011fini vermi\u015f. Bu projeye kat\u0131lan \u00fcniversitelerin durumunda oldu\u011fu gibi bazen bilgi depolar\u0131n\u0131 kontrol eden kurumlar\u0131n kendileri de s\u00f6z konusu demokratikle\u015fme s\u00fcrecine yard\u0131mc\u0131 oluyorlar. \u00c7ok say\u0131da akademik yay\u0131nevinin durumunda oldu\u011fu gibi bazen kimileri bu s\u00fcrece diren\u00e7 g\u00f6steriyorsa da sonu\u00e7 olarak bir \u015fey fark etmeyecektir diyor Poe. Zira \u00abenformasyon bu kaynaklardan \u00e7ok say\u0131da kanal yard\u0131m\u0131yla s\u0131zacakt\u0131r\u00bb \u015feklinde devam ediyor. \u00d6te yandan internetin bilgi edinimi d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011finden bahsediyor. Net sayfalar\u0131nda yabanc\u0131larla sohbet edebilir, fl\u00f6rt edebilir, film izleyebilir, oyun oynayabilir, yabanc\u0131 \u00fclkeleri gezebilir, m\u00fcze ziyaret edebilirsiniz. Okula gidebilir, i\u015f yapabilir, para kazanabilirsiniz. Profes\u00f6r, avukat ya da doktor olabilir, onlar\u0131n hi\u00e7 bilmediklerini \u00f6\u011frenebilirsiniz. \u00dcstelik t\u00fcm bunlar\u0131 bilgisayar koltu\u011funuzdan hi\u00e7 kalkmadan yapabilirsiniz. Ne var ki do\u011fal olarak t\u00fcm bunlar bir yan\u0131lsamad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7birisi varl\u0131klar\u0131n \u00f6z\u00fcne ula\u015fmaz, hi\u00e7birisi ger\u00e7ek de\u011fildir. Ger\u00e7ek olmamas\u0131na ra\u011fmen yukar\u0131daki tabloda irdelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan t\u00fcrden bir\u00e7ok ger\u00e7ek etkisi vard\u0131r. \u0130nternet, herkese ula\u015fana dek, herkes ona sahip olunmas\u0131 gerekti\u011fine inanana kadar yay\u0131lacakt\u0131r. Daha \u00f6nce hayal edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan diyaloglar yaratacak, her \u015feyin genel olarak demokratikle\u015fmesine (her zaman \u00f6vg\u00fcye de\u011fer olamasa da) yol a\u00e7acakt\u0131r. Herkesi ve her yeri kapsayana dek b\u00fcy\u00fcyecek, engelleri yerle bir edecektir. Saltanat\u0131n\u0131n ne kadar s\u00fcrece\u011fi ve insanl\u0131\u011fa ne kadar faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Bir sonraki ve sonuncu b\u00f6l\u00fcmde bu sorular\u0131 irdeleyece\u011fiz, diyerek b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamaml\u0131yor Poe.<\/p>\n Medya ve \u0130nsan Mutlulu\u011fu<\/strong><\/p>\n Kitab\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yazar, Marx\u2019\u0131n 19.y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda var olan d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f\u0131ndan s\u00f6z ediyor. Kapitalistlerin insan hayat\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici teknolojik makineleri hemcinslerini zincirlemek i\u00e7in kullanmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden bahsediyor. \u015e\u00f6yle yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor: \u00ab\u0130nsanl\u0131k do\u011fa \u00fczerinde hakimiyet kurarken sanki ayn\u0131 h\u0131zla insanlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n k\u00f6lelerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorlar.\u00bb Poe\u2019ya g\u00f6re, sorun ara\u00e7lar de\u011fildi \u015f\u00fcphesiz. Sorun bizim yani insanl\u0131\u011f\u0131n o ara\u00e7lar\u0131 nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Poe, Marx\u2019\u0131n \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerinin durdurulamaz y\u00fckseli\u015fini tarif ederken teknolojik bir ilerleme \u00f6yk\u00fcs\u00fc anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin ise bu kitapta ayn\u0131 \u015fekilde ileti\u015fim g\u00fc\u00e7lerinin y\u00fckseli\u015fini anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Ne var ki \u00abMarx, teknolojik ilerlemeyi, ahlaki ilerlemeden ay\u0131rmaya dikkat etmi\u015fti ve biz de bu ayr\u0131m\u0131 yapmazsak hataya d\u00fc\u015feriz, diye ekleme yap\u0131yor. Yaz\u0131, matbaa, g\u00f6rsel-i\u015fitsel cihazlar ve internetin her birinin bir \u00f6ncekinden daha iyi oldu\u011funu kabul edebiliriz ancak ahlaki a\u00e7\u0131dan durumun belirsiz oldu\u011funu kabul etmeliyiz, diyor. Bu noktada, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131na dair incelemesini, onlar\u0131n insan esenli\u011fini artt\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sorunsal\u0131na y\u00f6nelterek buna dair cevaplar ar\u0131yor. Bu a\u015famada, \u00f6ncelikle \u00abMedya ve Maddi Mutluluk\u00bb konusuna e\u011filiyor. Bir\u00e7ok \u00f6rnek ve bilimsel kan\u0131t \u00fczerinden ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n maddi mutlulu\u011funu artt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu sonucuna var\u0131yor. Daha sonra \u00abMedya ve Duyusal Mutluluk\u00bb konusuna giriyor. Duyusal mutlulu\u011fu \u00f6l\u00e7mek zor olsa da zengin \u00f6rneklemelerle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n insano\u011flunun duyusal mutlulu\u011funu artt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu sonucuna var\u0131yor. Son olarak \u00abMedya ve Ruhani Mutluluk\u00bb konusuna geliyor. Ve bu konuda ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n insano\u011flunun ruhani mutlulu\u011funu artt\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131yor. Yazara g\u00f6re; ruhani mutluluk a\u015fk\u0131n bir \u015feyle ilgili ve bu t\u00fcrden ili\u015fkilerde do\u011fruyu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n Oysaki ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 bizi yanl\u0131\u015f \u015feyler yapmaya te\u015fvik ediyor ve modern medya bizi daha da yanl\u0131\u015f yapmaya te\u015fvik ediyor. Duyusal mutlulukta oldu\u011fu gibi ruhani mutlulu\u011fun da \u00f6l\u00e7\u00fclmesi zordur. Fakat ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi te\u015fvik ederken, ruhani sorular\u0131 ihmal etmemize do\u011frudan neden olmu\u015flard\u0131r. Bu nedenledir ki, modern d\u00f6nem \u00f6ncesinde ya\u015fayan insanlar bu t\u00fcrden b\u00fcy\u00fck sorulara b\u00f6ylesine odaklanm\u0131\u015flard\u0131r. Neden buraday\u0131m? Ya\u015fam\u0131n amac\u0131 nedir? Gibi sorulara bu d\u00fcnyada cevap bulamam\u0131\u015flar, onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnmeyen \u00f6teki d\u00fcnyalarda aram\u0131\u015flard\u0131r. K\u0131smen ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve onlar\u0131n kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ekonomik patlamalar nedeniyle art\u0131k ruhani meselelere s\u00fcrekli (hatta hi\u00e7) odaklanmay\u0131 gerektirmeyen maddi ko\u015fullarda ya\u015f\u0131yoruz. Ve daha \u00e7ok nas\u0131l \u00fcniversiteye girerim, nas\u0131l do\u011fru ki\u015fiyle evlenirim, istedi\u011fim say\u0131da \u00e7ocu\u011fum olacak m\u0131, emeklilik i\u00e7in do\u011fru yeri se\u00e7tik mi gibi d\u00fcnyevi sorunlarla i\u00e7 i\u00e7e oldu\u011fumuzu, ancak genellikle ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru bunun fark\u0131na vararak bu sorular\u0131 kendimize sordu\u011fumuzu s\u00f6yl\u00fcyor. \u0130kinci olarak ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bizi yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk etti\u011finden bahsediyor. Ruhani mutluluk i\u00e7in do\u011fru \u015feyleri yapmak da yetmez. Do\u011fru \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz gerekir ayr\u0131ca\u2026 Psikolojik ara\u015ft\u0131rmalar bunu do\u011frular. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ger\u00e7ekten de yeni bir nesneler d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015f\u0131yoruz. Marx\u2019\u0131n nesnelerden olu\u015fan yenid\u00fcnyas\u0131 \u00fcretmek ve t\u00fcketmekle ilgiliyken, bizlerin g\u00f6stergelerden olu\u015fan yenid\u00fcnyas\u0131 kodlamayla ve kod a\u00e7mayla ilgilidir. Aristoteles\u2019in dedi\u011fi gibi ya\u015fam\u0131n amac\u0131 mutlu olmakt\u0131r. Bu y\u00fczden i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6stergeler d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bizi mutlu edip etmedi\u011fini sorgulamak tamamen hakk\u0131m\u0131zd\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6stergelerin yenid\u00fcnyas\u0131 bizi ele ge\u00e7irmi\u015ftir. Marx\u2019\u0131n diliyle s\u00f6ylersek, g\u00f6stergeler bize hizmet edece\u011fine biz g\u00f6stergelere hizmet ediyoruz. Bu durumun fark\u0131na var\u0131p varmayaca\u011f\u0131m\u0131z, var\u0131rsak da \u00f6zg\u00fcrle\u015fmek i\u00e7in bir \u015fey yap\u0131p yapmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 zaman g\u00f6sterecek.<\/p>\n Marshall T. Poe (Alabama, 1961)<\/strong><\/p>\n Amerikal\u0131 tarih\u00e7i ve yazar. Tarih lisans\u0131n\u0131 ve doktoras\u0131n\u0131 Berkeley \u00dcniversitesi\u2019nde tamamlad\u0131. Berkeley ve son olarak Lowa \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olarak g\u00f6rev yapt\u0131.<\/p>\n Detayl\u0131 bilgi ve \u00f6zge\u00e7mi\u015f i\u00e7in: https:\/\/independent.academia.edu\/MarshallPoe\/CurriculumVitae<\/p>\n K\u0131sa bir sunumunu izlemek i\u00e7in: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WKcxGLCS29o<\/p>\n \u00d6te yandan Poe, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck podcast sitelerinden birini olu\u015fturarak \u00fccretsiz bilgi ak\u0131\u015f\u0131na 92 ayr\u0131 disiplinde yaz\u0131lm\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 7.000 kaynak kitapla (kurgusal olmayan) ilgili bilgiye Meral BOSTANCI Amerikal\u0131 tarih\u00e7i ve yazar Marshall Tillbrook Poe\u2019nin \u0130leti\u015fim Tarihi adl\u0131 kitab\u0131 yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren ilgiyle takip ediliyor. Sanat direkt\u00f6r\u00fc ve yazar Meral Bostanc\u0131, ger\u00e7ek bir ba\u015fucu kitab\u0131 olarak niteledi\u011fi Marshall Tillbrook Poe\u2019nin “\u0130leti\u015fim Tarihi” kitab\u0131n\u0131 inceleyip d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kaleme ald\u0131. Meral Bostanc\u0131’n\u0131n kaleminden Marshall Tillbrook Poe ve \u0130leti\u015fim Tarihi; \u201c\u0130leti\u015fim Tarihi\u201d adl\u0131 kitap, \u00e7a\u011fda\u015f kuramc\u0131lardan Marshall …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":285542,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6221,6670],"tags":[120863],"class_list":["post-285506","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur","category-sanat","tag-meral-bostanci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285506"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285506\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/iletisim-tarihi-493x768.png\" "\\"\\"")
\nYazar, \u00f6ns\u00f6zde belirtti\u011fi gibi, Marshall MacLuhan ve di\u011fer ilk medya kuramc\u0131lar\u0131n\u0131n interneti anlamak i\u00e7in yeterli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. Yeni medya kuramc\u0131lar\u0131n\u0131n ise interneti yeni bir olgu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve yeni bir olgu olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc eski kuramlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda anla\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fcklerinden bahsediyor. Poe\u2019nun \u00f6nerisi ise interneti tamamen yeni bir \u015fey gibi de\u011fil de yeni bir ileti\u015fim arac\u0131n\u0131n do\u011fu\u015fu olarak ve \u00e7ok eski bir olay\u0131n tekerr\u00fcr\u00fc olarak alg\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi\u2026 \u00ab\u0130lk ba\u015fta konu\u015fmu\u015ftuk. Ard\u0131ndan s\u0131ras\u0131yla yazm\u0131\u015f, matbaayla bask\u0131 yapm\u0131\u015f, radyo dinlemi\u015f ve televizyon izlemi\u015ftik. \u015eimdiyse internette s\u00f6rf yap\u0131yoruz.\u00bb \u015eeklinde konu\u015fan yazar, internetin b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yeni bir \u015fey olmaktan ziyade \u00e7ok eski bir teman\u0131n \u00e7e\u015fitlemesiymi\u015f gibi g\u00f6r\u00fclmesi gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Marshall-MacLuhan.png\" "\\"\\"")
![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Harold-Adam-Innis-506x768.jpg\" "\\"\\"")
1- \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131 Neden Ortaya \u00c7\u0131k\u0131yor?<\/h3>\n
2- \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131 Ne Yaparlar?<\/h4>\n
\n1- Konu\u015fma \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130nsanl\u0131k: Homo Loquens
\n2- Elyazmalar\u0131 \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130nsanl\u0131k (Homo Scriptur)
\n3- Matbaa \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130nsanl\u0131k (Homo Lectur)
\n4- G\u00f6rsel \u0130\u015fitsel \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131 \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130nsanl\u0131k ( Homo Videns)
\n5- \u0130nternet \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130nsanl\u0131k ( Homo Somnians)<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/konusan-insan.jpg\" "\\"\\"")
\nPoe, \u00ab\u2026do\u011fa Homo sapiens\u2019i diyalojik (diyalektikten \u00e7\u0131karsamayla) etkile\u015fime son derece yatk\u0131n ve hevesli bir canl\u0131 olarak \u015fekillendirmi\u015fti.\u00bb der. \u00ab\u0130stedi\u011fimiz i\u00e7in de\u011fil, zorunda oldu\u011fumuz i\u00e7in konu\u015furuz.\u00bb diyerek devam eder. Ard\u0131ndan \u00abNeden Konu\u015furuz?\u00bb u \u00e7ok farkl\u0131 kaynaklar ve \u00f6rnekler e\u015fli\u011finde Platon\u2019dan \u00e7a\u011fda\u015f bilimsel kuramc\u0131lara, farkl\u0131 perspektiflerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda inceler. Bir ileti\u015fim arac\u0131 olarak konu\u015fman\u0131n, di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak bize do\u011fal olarak geldi\u011fini, di\u011fer ileti\u015fim bi\u00e7imlerinde oldu\u011fu gibi onu bizim icat etmedi\u011fimizi s\u00f6yler. Fakat konu\u015fman\u0131n, bir i\u015f birli\u011fi bi\u00e7iminden ziyade dinleyicilerin takdirini kazanmaya y\u00f6nelik bir yar\u0131\u015f oldu\u011funu da s\u00f6zlerine ekler. \u00ab\u2026\u00e7\u00fcnk\u00fc \u2013fark\u0131nda olsan\u0131z da olmasan\u0131z da- bunun sizin i\u00e7in bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yani stat\u00fc ve se\u00e7ilim de\u011feri vard\u0131r\u00bb \u015feklinde devam eden Poe, insanlar aras\u0131nda alakal\u0131 ve etkili konu\u015fanlar\u0131n dinleyiciler aras\u0131nda takdir g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret eder.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/konusma-ne-yapti.png\" "\\"\\"")
<\/p>\n
\nGizlilik\/\u00d6zellik
\nSadakat
\nHacim
\nH\u0131z
\nMenzil
\nDayan\u0131kl\u0131l\u0131k
\nAranabilirlik
\nDe\u011ferleri \u00fczerinden detayl\u0131ca ele al\u0131yor ve \u015fu tabloda yer alan sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131yor:<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/tablo-800x320.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/yazan-insan.png\" "\\"\\"")
\nPoe, bu b\u00f6l\u00fcmde, konu\u015fan insan b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde oldu\u011fu gibi:
\n-Neden Yazar\u0131z?
\n-Elyazmalar\u0131 Ne Yapm\u0131\u015flard\u0131?
\nSorular\u0131na yan\u0131t arar ve bilimsel \u00f6rnekler sunar. Yine eri\u015filebilirlik\/gizlilik-\u00f6zellik\/ sadakat\/hacim\/h\u0131z\/menzil\/dayan\u0131kl\u0131l\u0131k\/aranabilirlik de\u011ferleri \u00fczerinden el yazmalar\u0131n\u0131 irdeler. Yazar t\u00fcm b\u00f6l\u00fcmlere oldu\u011fu gibi bu b\u00f6l\u00fcme de Platon\u2019dan \u00f6rnekler vererek ba\u015flar. Platon\u2019un Yunanistan\u2019da M\u00d6 400 civar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f bir filozof oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde yaz\u0131 2500 y\u0131ld\u0131r kullan\u0131lageliyor idi. (G\u00fcney Mezopotamya\/S\u00fcmerler\/M\u00d6 3000-3500 civar\u0131\/\u00e7ivi yaz\u0131lar\u0131-tabletler) Ancak Platon, hakikate ula\u015fmak ad\u0131na diyalo\u011fun gerekli oldu\u011funu ve \u2018yaz\u0131\u2019n\u0131n diyalo\u011fa uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve bu yeni ileti\u015fim arac\u0131na olumsuz bak\u0131yordu. \u0130\u015fte bu sebeptendir ki Platon her t\u00fcr monolo\u011fun entelekt\u00fcel geli\u015fime engel oldu\u011fu inanc\u0131na uygun bi\u00e7imde sadece diyaloglar yazd\u0131.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/yazinin-etkileri.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/okuyan-insan.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
\n-Neden Bask\u0131 Yapar\u0131z?
\n-Elyazmalar\u0131 Ne Yapm\u0131\u015flard\u0131?
\nSorular\u0131na yan\u0131t arar ve bilimsel \u00f6rnekler sunar. Yine eri\u015filebilirlik\/gizlilik-\u00f6zellik\/ sadakat\/hacim\/h\u0131z\/menzil\/dayan\u0131kl\u0131l\u0131k\/aranabilirlik de\u011ferleri \u00fczerinden el yazmalar\u0131n\u0131 irdeler.
\nAyr\u0131 harflerle uygulanan matbaay\u0131 bulan ki\u015fi Bi Sheng isimli \u00c7inli bir mucittir. Bi Sheng 1040\u2019l\u0131 y\u0131llarda bu tekni\u011fi geli\u015ftirmi\u015ftir. Modern matbaa makinesini icat eden ise 1430\u2019lu y\u0131llardan itibaren bas\u0131m teknikleriyle ilgilenmeye ba\u015flayan Johannes Gutenberg\u2019d\u00fcr. Matbaa devrimi (1450), b\u00fcy\u00fck bir toplumsal de\u011fi\u015fimle birlikte var olan ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 (konu\u015fma ve yaz\u0131) te\u015fkilatl\u0131 grubun yani se\u00e7kinler grubunun ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in yetersiz hale geldi\u011fi ve tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc yeni bir ileti\u015fim arac\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011fu bir d\u00f6neme paralel ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\nMatbaa Ne Yapm\u0131\u015ft\u0131?<\/h4>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/matbaa-ne-yapmisti.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/izleyen-insan.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
\n-Neden \u0130zler ve Dinleriz?
\n-G\u00f6rsel ve \u0130\u015fitsel \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131 Ne Yapm\u0131\u015flard\u0131?
\nSorular\u0131na yan\u0131t arar ve bilimsel \u00f6rnekler sunar. Yine eri\u015filebilirlik\/gizlilik-\u00f6zellik\/ sadakat\/hacim\/h\u0131z\/menzil\/dayan\u0131kl\u0131l\u0131k\/aranabilirlik de\u011ferleri \u00fczerinden el yazmalar\u0131n\u0131 irdeler. Matbaa \u00e7a\u011f\u0131ndan geriye kalanlara oranla, telgraf, telefon, foto\u011fraf, kay\u0131tl\u0131 ses, radyo, sinema ve televizyon gibi g\u00f6rsel-i\u015fitsel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131na dair elimizde bolca kaynak bulunmaktad\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 150 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olmas\u0131na ra\u011fmen bu ara\u00e7lar\u0131n (bazen matbaa da bunlara d\u00e2hil edilir) bir enformasyon \u00e7a\u011f\u0131na (bazen enformasyon devrimi de denir) yol a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Ses kayd\u0131 yapabilen ilk arac\u0131n Edouard Leon Scott\u2019un 1857 tarihli fonotograf\u0131 idi ve 1896\u2019larda radyo teknolojileri sat\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131 (bildi\u011fimiz anlamda ticari radyo istasyonlar\u0131n\u0131n kurulu\u015fu ise 1920\u2019lere rastlar). Gramofon ve plaklar 1920\u2019lerden itibaren orta s\u0131n\u0131f hanelerin al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k e\u015fyalar\u0131 haline gelmi\u015fti. Sineman\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc de az \u00e7ok benzerdir: \u00d6rne\u011fin 1930 y\u0131l\u0131nda Amerika\u2019da toplam n\u00fcfusun y\u00fczde 65\u2019i d\u00fczenli olarak haftada bir kez sinemaya gidiyordu. \u0130lk ticari televizyonlar\u0131n yay\u0131nlar\u0131 1930\u2019lara kadar ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f, yayg\u0131n olarak benimsenmeleri ise 1950\u2019leri bulmu\u015ftu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde geli\u015fmi\u015f d\u00fcnyan\u0131n neredeyse her hanesinde en az bir radyo ve televizyon bulunmaktad\u0131r.<\/p>\nG\u00f6rsel-\u0130\u015fitsel \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131 Ne Yapm\u0131\u015ft\u0131?<\/h5>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/gorsel-isitsel.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/dus-goren-insan.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
\n-Neden \u0130nternette S\u00f6rf Yapar\u0131z?
\n-\u0130nternet Ne Yapm\u0131\u015ft\u0131? Ve Ne Yapmaktad\u0131r?
\nSorular\u0131na yan\u0131t arar ve bilimsel \u00f6rnekler sunar. Yine eri\u015filebilirlik\/gizlilik-\u00f6zellik\/ sadakat\/hacim\/h\u0131z\/menzil\/dayan\u0131kl\u0131l\u0131k\/aranabilirlik de\u011ferleri \u00fczerinden el yazmalar\u0131n\u0131 irdeler. \u00ab\u0130nsanlar y\u0131llard\u0131r sanal ger\u00e7ekli\u011fi bekliyorlar. Art\u0131k beklemeye gerek yok \u00e7\u00fcnk\u00fc o burada.\u00bb Poe\u2019ya g\u00f6re, i\u00e7inde kendimizi kaybedece\u011fimizden ziyade \u00abya\u015fayabilece\u011fimiz\u00bb bir dizi web sayfas\u0131ndan olu\u015fuyor s\u00f6z konusu durum. Bir\u00e7ok \u015feyi yapabiliriz bu sayfalarda, okula bile gidebiliriz mesela, \u00fcstelik bilgisayar koltu\u011fumuzdan hi\u00e7 kalkmadan. Ne var ki yazara g\u00f6re t\u00fcm bunlar bir yan\u0131lsamad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7biri varl\u0131klar\u0131n \u00f6z\u00fcne ula\u015fmaz, hi\u00e7birisi ger\u00e7ek de\u011fildir. Buna ra\u011fmen internetin bir\u00e7ok t\u00fcrden \u00e7ok say\u0131da ger\u00e7ek etkisi vard\u0131r.<\/p>\n\u0130nternet Ne Yapm\u0131\u015ft\u0131? Ve Ne Yapmaktad\u0131r?<\/h6>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/internetin-etkileri.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nYazar Hakk\u0131nda<\/h6>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/marshall-t-poe.png\" "\\"\\"")
<\/p>\n
\nolanak sa\u011fl\u0131yor: https:\/\/newbooksnetwork.com\/<\/p>\n
\nula\u015fabilece\u011finiz site, katk\u0131da bulunmak isteyen herkese a\u00e7\u0131k bir proje olarak tasarlanm\u0131\u015f.<\/p>\n
\n\u0130stanbul \u00dcniversitesi
\n\u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi\/Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"