{"id":286062,"date":"2020-02-11T10:23:58","date_gmt":"2020-02-11T07:23:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nationalturk.com\/?p=286062"},"modified":"2020-02-11T10:23:58","modified_gmt":"2020-02-11T07:23:58","slug":"iranin-siyasi-kanadindan-tarihi-secim-basarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/iranin-siyasi-kanadindan-tarihi-secim-basarisi\/","title":{"rendered":"IRA&#8217;n\u0131n siyasi kanad\u0131ndan tarihi se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<h2>\u0130rlanda&#8217;da IRA&#8217;n\u0131n siyasi kanad\u0131 Sinn Fein oylar\u0131n y\u00fczde 24,53&#8217;\u00fcn\u00fc alarak se\u00e7imi birinci s\u0131rada bitirdi ancak milletvekili say\u0131s\u0131 olarak ikinci s\u0131rada kald\u0131.<\/h2>\n<p>Cumartesi g\u00fcn\u00fc erken genel se\u00e7im i\u00e7in sand\u0131k ba\u015f\u0131na gidilen \u0130rlanda\u2019da milliyet\u00e7i Sinn Fein yar\u0131\u015f\u0131 birinci s\u0131rada bitirerek tarihi bir ba\u015far\u0131ya imza att\u0131.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 3 milyon 300 bin se\u00e7menin bulundu\u011fu \u00fclkede se\u00e7ime kat\u0131l\u0131m y\u00fczde 62,9 olarak ger\u00e7ekle\u015firken, Sinn Fein oylar\u0131n y\u00fczde 24,53\u2019\u00fcn\u00fc alarak sand\u0131ktan birinci \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Ancak 160 sandalyeli parlamento i\u00e7in 42 aday g\u00f6steren Sinn Fein\u2019in milletvekili say\u0131s\u0131 37\u2019de kald\u0131. Onu y\u00fczde 22,18 oy oran\u0131 ile takip eden merkez sa\u011f Fianna Fail 38 milletvekili \u00e7\u0131kararak parlamentoda Sinn Fein&#8217;in \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Oylar\u0131n y\u00fczde 20,86&#8217;ya gerileyen iktidardaki Fine Gael ise 35 milletvekilinde kald\u0131.<\/p>\n<p>Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc gelen merkez sa\u011f partilerle koalisyon i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeye haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 duyurdu. McDonald, iki b\u00fcy\u00fck partiyle koalisyon kurulmas\u0131 halinde ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olabilece\u011fini s\u00f6yledi. Ancak her iki parti de Sinn Fein ile h\u00fck\u00fcmet kurmayacaklar\u0131n\u0131 ilan etmi\u015f bulunuyor.<\/p>\n<p>\u0130rlanda\u2019da h\u00fck\u00fcmet kurmak i\u00e7in 80 milletvekili gerekiyor.<\/p>\n<p>Sinn Fein\u2019in daha k\u00fc\u00e7\u00fck partiler ve ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekilleri ile de koalisyon kurmas\u0131 ihtimali bulunuyor.<\/p>\n<p>Se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re parlamentoya giren 21 ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekili oylar\u0131n y\u00fczde 15,39\u2019unu ald\u0131. Ye\u015filler y\u00fczde 7,3 ile 12, \u0130\u015f\u00e7i Partisi y\u00fczde 4,38 ile 6, Sosyal Demokratlar da y\u00fczde 2,9 ile 6 ve Dayan\u0131\u015fma &#8211; Kardan \u00d6nce Halk partisi 5 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>Siyasi g\u00f6zlemciler \u0130rlanda\u2019daki se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 &#8220;tarihi&#8221; diye nitelendirirken, Sinn Fein\u2019in 2016 se\u00e7iminde ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 13,8&#8217;lik oyu neredeyse iki kat\u0131na \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n<p>\u0130rlanda Cumhuriyet Ordusunun (IRA) siyasi kanad\u0131 Sinn Fein\u2019in tarihinde ilk kez birinci parti konumuna y\u00fckseldi\u011fi se\u00e7imin, Kuzey \u0130rlanda\u2019daki \u0130ngiltere ile birlik yanl\u0131s\u0131 kesimleri kayg\u0131land\u0131raca\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n<p>Be\u015f y\u0131l i\u00e7inde iki \u0130rlanda\u2019n\u0131n birle\u015fmesi i\u00e7in bir referanduma gidilmesini isteyen Sinn Fein\u2019in, se\u00e7im zaferinin ard\u0131ndan bu s\u00fcreci. h\u0131zland\u0131racak ad\u0131mlar atmas\u0131 ihtimali bulunuyor.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere\u2019nin Avrupa Birli\u011fi ile vard\u0131\u011f\u0131 Brexit anla\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda kendisine ba\u011fl\u0131 Kuzey \u0130rlanda ile aras\u0131nda fiili bir s\u0131n\u0131r ve g\u00fcmr\u00fck duvar\u0131 girecek olmas\u0131n\u0131n da \u0130rlanda\u2019n\u0131n birli\u011fini isteyen milliyet\u00e7ilerin memnuniyetini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediliyor.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere, Galler, \u0130sko\u00e7ya ve Kuzey \u0130rlanda&#8217;dan olu\u015fan Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta 12 Aral\u0131kta yap\u0131lan erken genel se\u00e7imin Kuzey \u0130rlanda aya\u011f\u0131nda da iki \u0130rlanda&#8217;n\u0131n birle\u015fmesinden yana partilerin milletvekili say\u0131s\u0131, \u0130ngiltere ile birlik yanl\u0131lar\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fti. \u0130rlanda milliyet\u00e7isi Sinn Fein ve Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi Londra&#8217;daki merkezi parlamentoya toplamda 9 milletvekili g\u00f6nderirken, \u0130ngiltere yanl\u0131s\u0131 Demokratik Birlik Partisi (DUP) 8 milletvekilinde kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bununla birlikte Sinn Fein milletvekilleri geleneksel olarak Londra&#8217;daki parlamentoyu boykot ediyor ve sandalyelerini bo\u015f b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n<h3>D\u00fc\u015fman partiler<\/h3>\n<p>H\u00fck\u00fcmetlerin 1932&#8217;den bu yana merkez sa\u011f partiler Fine Gael ile Fianna Fail aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi \u0130rlanda&#8217;da Sinn Fein ilk kez bu iki partiyi geride b\u0131rakacak pop\u00fclerli\u011fe kavu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u0130rlanda\u2019da merkez sa\u011f partiler aras\u0131nda 1920&#8217;lerdeki \u0130rlanda i\u00e7 sava\u015f\u0131ndan bu yana devam eden d\u00fc\u015fmanl\u0131k nedeniyle koalisyon kurulam\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00dclkenin en eski siyasi hareketi Sinn Fein, \u0130rlanda\u2019n\u0131n \u0130ngiltere\u2019ye kar\u015f\u0131 verdi\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc konumundayd\u0131. 20&#8217;nci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Sinn Fein ve IRA\u2019n\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadele sonucunda, 1921\u2019de \u0130ngiltere ile \u0130rlanda\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131yan anla\u015fma imzaland\u0131.<\/p>\n<h3>\u0130ki \u0130rlanda<\/h3>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 85 bin kilometrekarelik adan\u0131n hemen hemen 6&#8217;da 1&#8217;ini olu\u015fturan ve Protestanlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu kuzeye ayr\u0131lma olana\u011f\u0131 tan\u0131yan anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131 takiben, kuzey bu hakk\u0131n\u0131 kullanarak \u0130ngiltere\u2019ye ba\u011flanma karar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n<p>Katoliklerin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu adan\u0131n g\u00fcneyinde ise anla\u015fmay\u0131 yeterli bulanlar ile yetersiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenler aras\u0131nda 1922\u2019de i\u00e7 sava\u015f patlak verdi. Bug\u00fcnk\u00fc Fine Gail anla\u015fma yanl\u0131lar\u0131n\u0131n, Fianna Fail ise anla\u015fmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n devam\u0131 konumunda. Tarihsel olarak her iki partinin k\u00f6k\u00fc de Sinn Fein\u2019e dayan\u0131yor.<\/p>\n<h3>Ter\u00f6r<\/h3>\n<p>Sinn Fein ve IRA, \u0130ngiltere\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k i\u00e7in ba\u015flatt\u0131klar\u0131 m\u00fccadeleyi 1960\u2019lardan itibaren Kuzey \u0130rlanda\u2019y\u0131 da \u0130ngiltere\u2019den ay\u0131rmaya ve nihayetinde iki \u0130rlanda\u2019y\u0131 birle\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fck bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>IRA, bu ama\u00e7la y\u0131llarca ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ter\u00f6r eylemlerine, 1998\u2019de \u0130ngiltere ile var\u0131lan ve Kuzey \u0130rlanda b\u00f6lgesel h\u00fck\u00fcmetine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yetki devrini \u00f6ng\u00f6ren &#8220;Hay\u0131rl\u0131 Cuma&#8221; (Good Friday) anla\u015fmas\u0131 ile son verdi. Adan\u0131n hem kuzeyinde hem de g\u00fcneyinde halk oyuna sunularak kabul edilen anla\u015fmaya, \u0130rlanda, \u0130ngiltere ve Kuzey \u0130rlanda&#8217;da Sinn Fein&#8217;in de aralar\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 8 siyasi parti imza koydu.<\/p>\n<p>Anla\u015fmay\u0131 takiben silah b\u0131rakan IRA ile ilgili kayg\u0131lar \u0130rlanda\u2019n\u0131n kuzeyinde ve g\u00fcneyinde zaman zaman ya\u015fanan m\u00fcnferit suikastlar nedeniyle s\u00fcrse de \u00f6rg\u00fct\u00fcn siyasi kanad\u0131 Sinn Fein, me\u015fru bir siyasi akt\u00f6r olarak adan\u0131n iki yakas\u0131nda da etkinli\u011fini art\u0131rarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130ki \u0130rlanda aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r, \u0130ngiltere\u2019nin Brexit s\u00fcrecinde de kilit \u00f6nemde bir konu olarak \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130rlanda&#8217;da IRA&#8217;n\u0131n siyasi kanad\u0131 Sinn Fein oylar\u0131n y\u00fczde 24,53&#8217;\u00fcn\u00fc alarak se\u00e7imi birinci s\u0131rada bitirdi ancak milletvekili say\u0131s\u0131 olarak ikinci s\u0131rada kald\u0131. Cumartesi g\u00fcn\u00fc erken genel se\u00e7im i\u00e7in sand\u0131k ba\u015f\u0131na gidilen \u0130rlanda\u2019da milliyet\u00e7i Sinn Fein yar\u0131\u015f\u0131 birinci s\u0131rada bitirerek tarihi bir ba\u015far\u0131ya imza att\u0131. Yakla\u015f\u0131k 3 milyon 300 bin se\u00e7menin bulundu\u011fu \u00fclkede se\u00e7ime kat\u0131l\u0131m y\u00fczde 62,9 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":286063,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6770,6155,5005,349],"tags":[],"class_list":["post-286062","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avrupa","category-gundem","category-manset","category-son-dakika"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286062"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286062\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/286063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}