KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Mustafa Ak\u0131nc\u0131\u2019n\u0131n gazeteci Luke Harding\u2019in sorular\u0131na verdi\u011fi yan\u0131tlar \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
Luke Harding: Hem se\u00e7ilmeniz hem de kaybetmeniz durumunda ne olaca\u011f\u0131 konusundaki vizyonunuzu merak ediyorum. Daha \u00f6nce de K\u0131br\u0131s\u2019ta bulundum ancak benim esas konum Rusya\u2019d\u0131r. Herkes K\u0131r\u0131m\u2019da olanlar\u0131n bir benzer senaryosunun K\u0131br\u0131s\u2019ta da meydana gelebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Belki d\u0131\u015ftan m\u00fcdahale ile d\u00fczenlenen bir referandum olabilir ve benzer \u015feyler meydana gelebilir. Belki o kadar \u00e7ok askerle de\u011fil ama ne dedi\u011fimi anl\u0131yorsunuz. Sizce kaybederseniz bu m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n Mustafa Ak\u0131nc\u0131: \u015eunu s\u00f6ylemeliyim ki bu hepimizin ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereken bir durumdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz sadece her iki toplum i\u00e7in de\u011fil, ayr\u0131ca t\u00fcm b\u00f6lgemizde bar\u0131\u015f ve istikrar sa\u011flamak i\u00e7in bu adada birlikte bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde var olma \u015fartlar\u0131n\u0131 yaratma yollar\u0131 ar\u0131yoruz. Bu son derece olumsuz bir geli\u015fme olur.<\/p>\n Teorik olarak t\u00fcm adan\u0131n AB\u2019ye ait oldu\u011fu bir yerden bahsediyoruz. Ger\u00e7ekte ve fiziksel olarak yar\u0131s\u0131 \u00f6yle, ama bizim vizyonumuz federal \u00e7at\u0131 alt\u0131nda yeniden birle\u015fme ve K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak AB\u2019de olmas\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131 olacak her \u015fey bizim vizyonumuza terstir. Ve bizim ana \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131za da terstir.<\/p>\n K\u0131r\u0131m\u2019a benzer bir senaryonun T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00e7\u0131kar\u0131na olacak bir senaryo oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye ne kadar Bat\u0131\u2019ya yak\u0131n olursa, kendisi i\u00e7in daha iyi olacakt\u0131r. Yunanistan ile ne kadar iyi kom\u015fu olursa ve AB\u2019nin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ve AB \u00fcyesi \u00fclkelerle ayr\u0131 ayr\u0131 yak\u0131n ili\u015fkileri olursa, bu T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131na en iyi \u015fekilde hizmet edecektir.<\/p>\n \u0130kinci bir Tayfur S\u00f6kmen olmayaca\u011f\u0131m \u015feklindeki s\u00f6ylemim kay\u0131tlardad\u0131r. Tayfur S\u00f6kmen, Hatay\u2019\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye ba\u011flayan ki\u015fidir. Bu benim vizyonuma tamamen terstir. Fakat kesin olan bir \u015fey var ki bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131na geldik. Bu kadar y\u0131ldan sonra belirleyici bir anday\u0131z diyebilirim. Ya federal bir yap\u0131 alt\u0131nda yeniden birle\u015fme olacak \u2013 \u00e7\u00fcnk\u00fc her iki taraf\u0131n da kabul edece\u011fi ve uluslararas\u0131 deste\u011fi alabilece\u011fimiz ba\u015fka bir se\u00e7enek g\u00f6rm\u00fcyorum \u2013 ya da T\u00fcrkiye\u2019ye daha \u00e7ok ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelece\u011fiz.<\/p>\n Bu K\u0131r\u0131m \u00f6rne\u011finden farkl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin resmi olarak bir ili olabilece\u011fimizi s\u00f6ylemiyorum. Fakat ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z daha da fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olacak. Ekonomik alanda hemen hemen t\u00fcm yat\u0131r\u0131mlar\u0131m\u0131z T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan finanse ediliyor. \u00d6zel ili\u015fkilerimiz var, bizi tan\u0131yan ve K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkleri destekleyen tek \u00fclkenin T\u00fcrkiye oldu\u011funu s\u00f6ylememe bile gerek yoktur san\u0131r\u0131m. Mustafa Ak\u0131nc\u0131 olarak ben \u2013 ve inan\u0131yorum K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin de \u00e7o\u011funlu\u011fu \u2013 T\u00fcrkiye ile e\u015fitlik\u00e7i ili\u015fkiler istiyoruz. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revime ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda da T\u00fcrkiye ile ana-yavru de\u011fil, karde\u015f ili\u015fkileri istedi\u011fimi dile getirmi\u015ftim.<\/p>\n Say\u0131n Erdo\u011fan ana-yavru ili\u015fkileri istiyor ve size yerinizi bilin diyor. Az \u00e7ok s\u00f6yledi\u011fi budur san\u0131r\u0131m.<\/strong><\/p>\n Ben bu d\u00f6nemde kendi s\u00f6yledi\u011fimi, inand\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve izledi\u011fim yolu bilirim. T\u00fcrkiye ile daha e\u015fitlik\u00e7i ve daha ba\u011f\u0131ms\u0131z ili\u015fkilerin olmas\u0131 fikri, i\u00e7tenlikle inan\u0131yorum ki hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin hem de T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131na en uygun oland\u0131r. Bu topraklarda T\u00fcrkiye\u2019ye daha ba\u011f\u0131ml\u0131 bir toplum olmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131na da hizmet etmiyor. Ben durumu b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n Madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde ise, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler olarak daha iyi ekonomimiz olmas\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131ya daha az ba\u011f\u0131ml\u0131 olmam\u0131z i\u00e7in \u00f6devlerimizi yapmal\u0131y\u0131z. Burada ger\u00e7ek bir engelimiz var. \u0130zolasyonlardan ve K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlardan dolay\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklere tek kalan ba\u011flant\u0131 T\u00fcrkiye\u2019dir.<\/p>\n Size bir \u00f6rnek vereyim. M\u00fczakerelerin ba\u015f\u0131nda, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk kurumlar\u0131n\u0131n standartlar\u0131n\u0131 Rum taraf\u0131 gibi AB standartlar\u0131na y\u00fckseltmek i\u00e7in iki toplumlu bir ad-hoc komite kurduk. Crans Montana\u2019dan sonra ans\u0131z\u0131n bu yard\u0131m\u0131 vermekten vazge\u00e7tiler. AB ve Rum y\u00f6netimi taraf\u0131ndan yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir hatad\u0131r bu. Buna ek olarak, do\u011frudan u\u00e7u\u015f yapamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyorsunuz. Uluslararas\u0131 toplumla spor faaliyetleri yapamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da biliyorsunuz. T\u00fcm bu bask\u0131lar \u00fczerimizdedir. \u0130zolasyonlar\u0131n etkisi \u00e7ok belirgindir ve daha \u00f6nce belirtti\u011fim gibi tek kalan kanal\u0131m\u0131z T\u00fcrkiye\u2019dir.<\/p>\n Di\u011fer tarafta Say\u0131n Anastasiadis diyor ki \u201cG\u00f6bek ba\u011f\u0131n\u0131 kes ve \u00f6yle gel, birlikte bir gelecek in\u015fa edelim.\u201d Tabii ki biz de kendi kendimize yetmeyi istiyoruz. Fakat zamana ihtiyac\u0131m\u0131z var ki bu noktaya standartlar\u0131m\u0131z\u0131 y\u00fckseltebilelim. Fakat uluslararas\u0131 toplumdaki t\u00fcm kanallar\u0131m\u0131z\u0131 kapat\u0131rsan\u0131z ve bizi bir tek se\u00e7enek ile b\u0131rak\u0131rsan\u0131z, g\u00f6bek ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l kesmemizi beklersiniz? Bizi \u00f6lmeye b\u0131rak\u0131rs\u0131n\u0131z demek olur.<\/p>\n Crans Montana\u2019dan sonra raydan \u00e7\u0131kan tren, Genel Sekreter ve Anastasiadis ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Berlin g\u00f6r\u00fc\u015fmesiyle yeniden ray\u0131na oturtuldu. Treni yeniden ray\u0131na koyarak, ger\u00e7ek\u00e7i ve her iki taraf\u0131n da onaylayabilece\u011fi bir yola koyduk. Crans Montana\u2019dan sonra olu\u015fan bulan\u0131k tablo \u2013 federasyon d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir \u015fey ama\u00e7lay\u0131p ama\u00e7lamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6n\u00fcnde \u2013 b\u00f6ylece d\u00fczeltildi ve net bir resmimiz oldu.<\/p>\n Her iki taraf da siyasi e\u015fitli\u011fe dayal\u0131 iki kesimli, iki toplumlu federasyon istiyor. Berlin\u2019de Genel Sekreter\u2019in a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, her iki taraf\u0131n da siyasi e\u015fitli\u011fini \u00f6ng\u00f6ren BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin 716 say\u0131l\u0131 karar\u0131na \u00f6nemli bir at\u0131fta bulunuldu. Ayr\u0131ca OP4 paragraf\u0131ndaki kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 konusunda etkin kat\u0131l\u0131ma vurgu yap\u0131ld\u0131. Bu, en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan ve Say\u0131n Anastasiadis\u2019in kabul etmekte pek istekli olmad\u0131\u011f\u0131 konulardan biriydi. Ge\u00e7mi\u015f yak\u0131nla\u015fmalara da yeniden vurgu yap\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n Guterres\u2019in 30 Haziran 2017 tarihli alt\u0131 maddelik \u00e7er\u00e7evesi ayr\u0131ca vurguland\u0131. Say\u0131n Anastasiadis, Guterres \u00e7er\u00e7evesinin tarihinin ne oldu\u011funu iki y\u0131l boyunca tart\u0131\u015fma konusu yapm\u0131\u015ft\u0131, bu da bu a\u00e7\u0131klamayla netle\u015fti. Stratejik anla\u015fma ihtiyac\u0131 bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n \u00f6nemli bir unsuru oldu. Yeni prosed\u00fcr\u00fcn eskisinin ayn\u0131s\u0131 olmayaca\u011f\u0131, sonu\u00e7 odakl\u0131 olaca\u011f\u0131 ve ivedilik hissine sahip, a\u00e7\u0131k u\u00e7lu bir s\u00fcre\u00e7 olmayaca\u011f\u0131 vurgusu yap\u0131ld\u0131. K\u0131sa bir a\u00e7\u0131klamayd\u0131 ancak se\u00e7imlerden sonra faydalanabilece\u011fimiz \u00f6nemli unsurlara de\u011finildi.<\/p>\n Bir \u00f6nemli nokta daha vard\u0131. Genel Sekreter\u2019in s\u00fcrece dahil olmas\u0131. Say\u0131n Guterres bu s\u00fcrece yard\u0131mc\u0131 olmak konusundaki iste\u011fini ortaya koydu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki muhtemel tehlikelerin bilincindedir. O da 5 taraf+BM format\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc\u015fme konusunda uygun bir zamanda inisiyatif almay\u0131 kabul etti. Uygun zaman derken, iki olay var; birincisi Brexit\u2019in ger\u00e7ekle\u015fmesini beklemek ve ikincisi de Kuzey\u2019deki se\u00e7imlerin ge\u00e7mesi.<\/p>\n Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, ilhak durumuyla ilgili bir soru daha sormak istiyorum. \u0130lhak konusunda uluslararas\u0131 durum 5-10 y\u0131l \u00f6nceye g\u00f6re de\u011fi\u015fti, kurallar \u00f6tesi bir d\u00f6nemde oldu\u011fumuz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. K\u0131r\u0131m\u2019daki gibi, bir topra\u011f\u0131 askeri g\u00fc\u00e7le alma ve bundan zarar g\u00f6rmeme gibi\u2026 \u0130ngiltere\u2019de Brexit var. Amerika\u2019da Trump var. Erdo\u011fan\u2019\u0131n tek tarafl\u0131 olarak burada bir noktada olan\u0131 de\u011fi\u015ftirmek istemesi bana imkans\u0131z g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Rusya\u2019n\u0131n deste\u011fiyle ve uluslararas\u0131 toplumu kar\u015f\u0131s\u0131na alarak Ankara\u2019n\u0131n tek tarafl\u0131 bir ad\u0131m atmas\u0131 sizi korkutuyor mu? Bu sizce ger\u00e7ek\u00e7i bir senaryo mu? Diyelim ki b\u00fcy\u00fck bir farkla se\u00e7imi kazand\u0131n\u0131z. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 5-10 y\u0131lda b\u00f6yle bir sonucu istemedi\u011fine karar verir ve bir \u015feyler olur\u2026 B\u00f6yle bir durumu \u00f6ng\u00f6r\u00fcr m\u00fcs\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n Umar\u0131m b\u00f6yle bir \u015fey kimsenin akl\u0131nda yoktur. Bu korkun\u00e7 bir senaryo. Hi\u00e7bir K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk b\u00f6yle bir senaryodan mutlu olmayacakt\u0131r. Bu senaryoyu bir kenara koyarsak, burada esas alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istedi\u011fim mesele, bu kadar y\u0131ld\u0131r olan geli\u015fmeler kal\u0131c\u0131 b\u00f6l\u00fcnme ko\u015fullar\u0131na neden oluyor. B\u00f6l\u00fcnme her y\u0131l daha konsolide hale geliyor. Fiziksel olarak, demografik olarak, ekonomik olarak\u2026 Ger\u00e7ek olan budur.<\/p>\n Zihinsel b\u00f6l\u00fcnme?<\/strong><\/p>\n Zihinsel b\u00f6l\u00fcnme de vard\u0131r. Bu da \u00e7o\u011funlukla gen\u00e7lerin zihinlerinde g\u00fc\u00e7lenmektedir. Bir \u00f6rnek vereyim. Ben de e\u015fim de g\u00fcneyde do\u011fduk. 1974\u2019ten \u00f6nce kuzeye yerle\u015fmi\u015f olsak da bizim \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z 74\u2019ten sonra burada kuzeyde do\u011fdular. Adan\u0131n g\u00fcneyi onlar i\u00e7in tamamen yabanc\u0131d\u0131r. Bizim hislerimizin ayn\u0131s\u0131n\u0131 payla\u015famazlar. 46 y\u0131ll\u0131k bir zaman\u0131n ge\u00e7mesinden bahsediyoruz.<\/p>\n \u0130ki toplumun b\u00f6l\u00fcnmesi sadece 74 sonras\u0131 olmad\u0131. 1950\u2019ler ve ortakl\u0131k devletinin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc 1963 y\u0131l\u0131 da var. K\u0131br\u0131s Rum liderli\u011fi de ge\u00e7en zaman\u0131n fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131r ve ge\u00e7en zaman\u0131n sadece b\u00f6l\u00fcnmenin g\u00fc\u00e7lenmesine hizmet etti\u011fini bilmelidir.<\/p>\n 2004 y\u0131l\u0131nda, y\u00fczde 65 evet oyu kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ancak Rumlar\u0131n y\u00fczde 75 hay\u0131r oyu kulland\u0131\u011f\u0131 Annan Plan\u0131\u2019n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorsunuzdur. Crans Montana\u2019da Genel Sekreter\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla yine \u00e7\u00f6z\u00fcme \u00e7ok yak\u0131nd\u0131k. Tarihi bir f\u0131rsat yine orada ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. S\u00f6ylemeliyim ki o konferansta biz K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131 olarak ve ayn\u0131 zamanda Ankara da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kabul edilebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in \u00e7ok u\u011fra\u015f verdik. Fakat ger\u00e7ekle\u015fmedi.<\/p>\n Kuzey\u2019in T\u00fcrkiye\u2019ye resmi olarak ilhak fikrini benimseyecekler vard\u0131r. Ancak bu hepimizin ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gereken bir durum. Bu senaryo, t\u00fcm K\u0131br\u0131sl\u0131lara ve t\u00fcm b\u00f6lgeye bar\u0131\u015f, mutluluk ve istikrar getirmeyecektir. Ancak acele etmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc resmi olmasa da gayri resmi bir \u015fekilde kal\u0131c\u0131 b\u00f6l\u00fcnmenin temeli daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geliyor. S\u00f6ylediklerimin net oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Mustafa Ak\u0131nc\u0131’n\u0131n T\u00fcrkiye’deki siyasilerin tepkisini \u00e7eken r\u00f6portaj\u0131n\u0131n tam metni ve ses kayd\u0131 yay\u0131nland\u0131. Ak\u0131nc\u0131, r\u00f6portaj\u0131 The Guardian gazetesinden Luke Harding’le yapm\u0131\u015ft\u0131. KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Mustafa Ak\u0131nc\u0131\u2019n\u0131n gazeteci Luke Harding\u2019in sorular\u0131na verdi\u011fi yan\u0131tlar \u015f\u00f6yle: Luke Harding: Hem se\u00e7ilmeniz hem de kaybetmeniz durumunda ne olaca\u011f\u0131 konusundaki vizyonunuzu merak ediyorum. Daha \u00f6nce de K\u0131br\u0131s\u2019ta bulundum ancak benim …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":286079,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6202],"tags":[],"class_list":["post-286078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-politika"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286078"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286078\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/286079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}