{"id":286509,"date":"2020-02-24T12:15:44","date_gmt":"2020-02-24T09:15:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nationalturk.com\/?p=286509"},"modified":"2022-09-11T13:36:24","modified_gmt":"2022-09-11T10:36:24","slug":"wikileaks-kurucusu-assange-icin-iade-davasi-basliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wikileaks-kurucusu-assange-icin-iade-davasi-basliyor\/","title":{"rendered":"Wikileaks kurucusu Assange i\u00e7in iade davas\u0131 ba\u015fl\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>Tutuldu\u011fu Belmarsh Hapishanesi yak\u0131n\u0131ndaki Woolwich Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclecek duru\u015fmalar\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc 28 \u015eubat&#8217;a kadar devam edecek. Duru\u015fmalar\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131 ise 18 May\u0131s-5 Haziran&#8217;da yap\u0131lacak.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere&#8217;de mahkemenin, casuslukla su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 ABD&#8217;den gelen iade talebini kabul etmesi durumunda Assange&#8217;\u0131n davay\u0131 \u00fcst mahkemeye ve oradan da Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine ta\u015f\u0131ma imkan\u0131 bulunuyor. Uzmanlar, Assange&#8217;\u0131n iade davas\u0131n\u0131n 2 y\u0131la kadar uzayabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<h3>\u0130ade talebinin arkas\u0131ndaki kirli ger\u00e7ekler<\/h3>\n<p>Washington&#8217;\u0131n &#8220;ABD tarihindeki en b\u00fcy\u00fck gizli bilgi s\u0131zd\u0131rmalar\u0131ndan birinde rol almak&#8221; ve &#8220;casusluk&#8221;la su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 Wikileaks kurucusunun iade edilmesi durumunda 175 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 alabilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p>Ancak destek\u00e7ileri ve bas\u0131n \u00f6rg\u00fctleri, Assange&#8217;\u0131n esasen, Irak ve Afganistan&#8217;da sivillerin katlinin gizlenmesi ve mahkumlara i\u015fkence edilmesi gibi gizli bilgilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 dosyalar\u0131 yay\u0131mlayarak d\u00fcnyay\u0131 haberdar etti\u011fi i\u00e7in ABD taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lmak istendi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n<p>AA muhabirinin derledi\u011fi bilgilere g\u00f6re, bu dosyalarda ABD askerlerinin sivil ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeden hatta bazen &#8220;haz alarak&#8221; \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<h3>Irak belgeleri<\/h3>\n<p>Wikileaks&#8217;in en \u00e7ok dikkat \u00e7eken if\u015falar\u0131ndan biri, aralar\u0131nda teslim olanlar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 sivillerin katlinin gizlenmesi ve mahkumlara i\u015fkence edilmesi gibi belgelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 2010&#8217;da yay\u0131mlanan Irak dosyas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Bu dosyada, ABD ordusuna ait bir Apache helikopterden a\u00e7\u0131lan ate\u015f sonucu haber ajans\u0131 Reuters&#8217;\u0131n 2 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 dahil 15 ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Helikopterin kameras\u0131ndan \u00e7ekilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde, m\u00fcrettebat\u0131n g\u00fclerek ve k\u00fcf\u00fcrl\u00fc ifadeler kullanarak &#8220;vurmaya devam et, vurmaya devam et&#8221; dedi\u011fi duyuldu.<\/p>\n<p>ABD ordusu, askerin pusuya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmek \u00fczere oldu\u011fu bir alanda &#8220;isyanc\u0131lar ve gazeteciler&#8221; bulundu\u011funu belirterek askerlere ceza vermedi. Ayr\u0131ca &#8220;O s\u0131rada onlar\u0131n (Reuters \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131) kamera m\u0131 yoksa silah m\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ay\u0131rt edemedik.&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ancak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Reuters \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan birinin karde\u015fi, &#8220;Benim sorum, ileri teknoloji ile donat\u0131lm\u0131\u015f y\u00fcksek yetenekli Amerikal\u0131 pilotlar\u0131n, bir foto\u011fraf makinesi ile bir roketatar aras\u0131nda nas\u0131l ayr\u0131m yapamad\u0131klar\u0131.&#8221; diyerek ku\u015fkusunu dile getirdi.<\/p>\n<p>Irak dosyas\u0131nda, kontrol noktalar\u0131nda sivillerin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, teslim olmak \u00fczere bir askeri \u00fcsse gelen 2 ki\u015finin helikopterle vurulmas\u0131, ABD askerlerinin parma\u011f\u0131n\u0131 kestikleri bir mahkumu asitle yakmalar\u0131, bir mahkumun ABD askerlerinin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde Irak askeri taraf\u0131ndan infaz edilmesi gibi olaylar\u0131 g\u00f6steren belgeler de yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Koalisyon ya da i\u015fgal sonras\u0131 beraber \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Irak askerlerinin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fkencelerle ilgili yasal i\u015flem ba\u015flat\u0131lmamas\u0131na ili\u015fkin talimat, bu dosya sayesinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>ABD askerlerinin, g\u00fcvenlik \u015firketi Blackwater \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n Irak&#8217;ta bir araca ate\u015f a\u00e7\u0131p bir babay\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcp, e\u015fi ve k\u0131z\u0131n\u0131 yaralad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izledi\u011fi belirlendi.<\/p>\n<p>\u0130ngiliz g\u00fcvenlik \u015firketi Armor Group&#8217;un da \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgesinden ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fan 2 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc dosyada yer ald\u0131.<\/p>\n<h3>Afganistan belgeleri<\/h3>\n<p>Wikileaks, 2010&#8217;da Afganistan&#8217;daki sava\u015fa ili\u015fkin 90 binden fazla gizli belge ve raporu yay\u0131mlad\u0131. Afganistan&#8217;daki sava\u015f\u0131n ne kadar y\u0131k\u0131c\u0131 oldu\u011funu ortaya koyan belgelerde, ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki koalisyonun y\u00fczlerce sivili \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve bunlar\u0131 gizledi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Sivillerin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi olaylar aras\u0131nda ABD askerlerinin otob\u00fcse ate\u015f a\u00e7\u0131p 15 ki\u015fiyi katletmesi, Polonyal\u0131 askerlerin d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bas\u0131p aralar\u0131nda hamile bir kad\u0131n ve \u00e7ocu\u011funun da oldu\u011fu 5 ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrmesi g\u00f6sterildi.<\/p>\n<p>CIA \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n kendilerinden ka\u00e7an bir adam\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi ancak daha sonra bu adam\u0131n uyar\u0131lar\u0131 duymayan sa\u011f\u0131r ve dilsiz biri oldu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, 150 Taliban \u00fcyesinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iddia edilen f\u00fcze sald\u0131r\u0131s\u0131nda asl\u0131nda 300 sivilin katledilmesi, gizli bir \u00f6zel kuvvet biriminin Taliban liderlerini mahkemeye \u00e7\u0131karmadan \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in kurulmas\u0131, ABD&#8217;nin giderek daha fazla bir \u015fekilde Nevada&#8217;dan kumanda edilen S\u0130HA&#8217;lar kullanmas\u0131 ve bu sald\u0131r\u0131larda \u00e7ok say\u0131da sivilin \u00f6lmesi gibi bilgiler de yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131na i\u015f yapan firmalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n erkek \u00e7ocuklara cinsel istismarda bulundu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n<h3>Guantanamo belgeleri<\/h3>\n<p>Wikileaks 2007&#8217;de, Guantanamo&#8217;da tutulan mahkumlarla ilgilenen askerlerin el kitab\u0131 olan &#8220;Amerikan Ordusu Operasyon Prosed\u00fcr\u00fc&#8221;n\u00fc yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsan haklar\u0131 gruplar\u0131, mahkumlar\u0131n K\u0131z\u0131lha\u00e7a eri\u015fiminin 4 haftaya kadar engellenebilece\u011fini \u00f6\u011frenmelerinin ard\u0131ndan endi\u015felerini dile getirdi.<\/p>\n<p>Mahkumlar\u0131n iyi davran\u0131\u015f ve i\u015f birli\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda &#8220;\u00f6zel \u00f6d\u00fcller&#8221; kazanabilece\u011fi ve bu &#8220;\u00f6d\u00fcl\u00fcn&#8221; de bir rulo tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Mahkumlar\u0131n daha fazla i\u015f birli\u011fi yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in hangi y\u00f6ntemlerle izole edilece\u011fine dair bilgiler de yay\u0131mlanan belgede yer ald\u0131.<\/p>\n<h3>Dava s\u00fcreci<\/h3>\n<p>Wikileaks, 2010&#8217;da, aralar\u0131nda ABD&#8217;nin Irak ve Afganistan&#8217;da i\u015fledi\u011fi su\u00e7lar\u0131 da delillendiren \u00e7ok say\u0131da gizli belgeyi yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>ABD&#8217;nin casuslukla su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 ve iadesini istedi\u011fi Assange, hakk\u0131nda tecav\u00fcz ve cinsel taciz su\u00e7lamalar\u0131yla a\u00e7\u0131lan davalar i\u00e7in \u0130sve\u00e7&#8217;e iadesi g\u00fcndemdeyken, Haziran 2012&#8217;de Ekvador&#8217;un Londra B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fine s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Assange, s\u00f6z konusu b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilikten 11 Nisan 2019&#8217;da \u00e7\u0131kar\u0131larak g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve &#8220;kefaletle serbest b\u0131rak\u0131lma \u015fartlar\u0131n\u0131 ihlal etmekten&#8221; tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Mahkeme, Assange&#8217;\u0131 bu su\u00e7tan 50 hafta hapse mahkum etmi\u015fti.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tutuldu\u011fu Belmarsh Hapishanesi yak\u0131n\u0131ndaki Woolwich Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclecek duru\u015fmalar\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc 28 \u015eubat&#8217;a kadar devam edecek. Duru\u015fmalar\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131 ise 18 May\u0131s-5 Haziran&#8217;da yap\u0131lacak. \u0130ngiltere&#8217;de mahkemenin, casuslukla su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 ABD&#8217;den gelen iade talebini kabul etmesi durumunda Assange&#8217;\u0131n davay\u0131 \u00fcst mahkemeye ve oradan da Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine ta\u015f\u0131ma imkan\u0131 bulunuyor. Uzmanlar, Assange&#8217;\u0131n iade davas\u0131n\u0131n 2 y\u0131la kadar &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":277425,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6768,6769,6770,6155,5005,6772],"tags":[55757,21305,55381],"class_list":["post-286509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amerika","category-asya","category-avrupa","category-gundem","category-manset","category-ortadogu","tag-julian-assange","tag-taliban","tag-wikileaks"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286509"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286509\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/277425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}