BBC T\u00fcrk\u00e7e’nin aktard\u0131\u011f\u0131 haber;<\/p>\n
\u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti ise salg\u0131n\u0131n art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fclen ilerleyi\u015fini yava\u015flatmay\u0131 ve kontrol alt\u0131nda tutmay\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n yava\u015flamas\u0131 sayesinde sa\u011fl\u0131k sisteminin kapasitesini zorlamadan riskli gruplar\u0131 daha etkili bir \u015fekilde korumay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
Bu ama\u00e7la \u015fu anda hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lan ki\u015filerin kendilerini 7 g\u00fcn evde tecrit etmesi ve genel olarak halk\u0131n hijyen \u00f6nlemlerini art\u0131rmas\u0131 yeterli say\u0131l\u0131yor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda hastal\u0131k \u015f\u00fcphesi olsun olmas\u0131n b\u00fct\u00fcn ya\u015fl\u0131lar\u0131n ve hastalar\u0131n evden \u00e7\u0131kmamas\u0131 tavsiye edilebilecek.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmetin politikalar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendiren bilim insanlar\u0131 yakla\u015f\u0131mdaki de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: “Radikal ad\u0131mlar ancak do\u011fru zamanda at\u0131l\u0131rsa do\u011fru sonu\u00e7 verir. Amac\u0131m\u0131z yava\u015flatmak, kontrol etmek. Bu plan ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, hastal\u0131\u011f\u0131n yava\u015flat\u0131lmas\u0131 sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin riskli gruplara yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011flayacak.”<\/p>\n
Art\u0131k n\u00fcfusun \u00e7ok \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn salg\u0131ndan etkilenmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu kabul eden h\u00fck\u00fcmetin bilim dan\u0131\u015fmanlar\u0131 “Ama bunun bir avantaj\u0131 var, bu ayn\u0131 zamanda n\u00fcfusun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn art\u0131k Koronavir\u00fcs’e kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanmas\u0131 demek” diyorlar.<\/p>\n
Fakat \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmetinin ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler ve salg\u0131nla m\u00fccadelede benimsedi\u011fi y\u00f6ntemi yetersiz bulanlar ve \u00c7in, G\u00fcney Kore gibi ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rneklerle, \u0130rlanda, Fransa, \u0130talya gibi \u00fclkelerde al\u0131nan radikal \u00f6nlemlerle k\u0131yaslayanlar da var ve hangi y\u00f6ntemin daha etkili olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 bilim insanlar\u0131 aras\u0131nda da devam ediyor.<\/p>\n
Profes\u00f6r Graham Medley, h\u00fck\u00fcmetin dan\u0131\u015fma kurulunda. Uzmanl\u0131\u011f\u0131, grip salg\u0131nlar\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131 kontrol modelleri haz\u0131rlamak. Modellerin ki\u015filere g\u00f6re de\u011fil, toplumsal sonu\u00e7lar g\u00f6zetilerek haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor ve \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmetinin yakla\u015f\u0131m\u0131na esas al\u0131nan ‘S\u00fcr\u00fc Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131’ kavram\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n
“Bu vir\u00fcs uzun bir s\u00fcre bizimle olacak. Bir epidemik (salg\u0131n hastal\u0131k) ya\u015fayaca\u011f\u0131z. Bu zamanla endemik (salg\u0131n olmayan hastal\u0131k) haline gelecek. Daha \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve hep varolan ama fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Koronavir\u00fcs \u00e7e\u015fitlerine bu da kat\u0131lacak. Burada ‘S\u00fcr\u00fc Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131’ dedi\u011fimiz durumu yaratmam\u0131z gerekiyor. Bu, n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun enfeksiyona ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k geli\u015ftirmesi demek. A\u015f\u0131n\u0131n yoklu\u011funda bunu yaratabilmenin tek yolu, n\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011funun hastal\u0131\u011fa yakalanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
“Asl\u0131nda elimden gelse, ideal olan, hastal\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda daha zay\u0131f olan ya\u015fl\u0131 ve hastalar\u0131 \u0130sko\u00e7ya’n\u0131n en kuzeyine g\u00f6nderir, kalanlar\u0131 da en g\u00fcneyde toplar\u0131m. \u015e\u00f6yle esasl\u0131 bir epidemik ya\u015far\u0131z. B\u00f6ylece herkes ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanm\u0131\u015f olur ve hayat normale d\u00f6nebilir. Tabi bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. O zaman yapmam\u0131z gereken kontroll\u00fc bir \u015fekilde “S\u00fcr\u00fc Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131”n\u0131 olu\u015fturmak ve bunu yaparken n\u00fcfusun k\u0131r\u0131lgan olan kesimini korumak olmal\u0131.<\/p>\n
Okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 B\u00fcy\u00fck Britanya’n\u0131n kara s\u0131n\u0131r\u0131 olan \u0130rlanda Cumhuriyeti ve en \u00e7ok ili\u015fkili oldu\u011fu kom\u015fular\u0131ndan Fransa’da uygulamaya konuldu, Britanya i\u00e7inde \u0130sko\u00e7ya b\u00f6lgesinde de uygulanaca\u011f\u0131 belli oldu.<\/p>\n
Bu durumda \u0130ngiltere’nin okullar\u0131 kapatmamas\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir? Profes\u00f6r Graham Medley okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n zincirleme bir \u00e7ok etkisi olaca\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n iyi hesaplanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n
“Okul kapatmalar ilgin\u00e7, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkisi \u00e7ocuklar\u0131n okula gitmediklerinde ne yapacaklar\u0131na ba\u011fl\u0131. \u00c7ocuklar okula gitmedikleri zaman birilerinin onlara bakmas\u0131 gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla ya insanlar i\u015fe gitmeyerek \u00e7ocuklar\u0131na bakacak, ya da onlara bakacak ba\u015fka birilerini bulacak. Bir \u00e7ok durumda ba\u015fvurulan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm b\u00fcy\u00fckanne ve b\u00fcy\u00fckbabalara b\u0131rakmak. Bu ise asl\u0131nda b\u00f6yle bir durumda yanyana gelmesini asla istemeyece\u011fimiz iki grubun biraraya gelmesine yol a\u00e7m\u0131\u015f oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla okullar\u0131 kapatmak, vir\u00fcsten ciddi etkilenmedi\u011fi bilinen \u00e7ocuklar aras\u0131nda vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilir, ama hastal\u0131ktan en a\u011f\u0131r etkilenen ya\u015f grup a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlikeyi art\u0131rabilir. Bu nedenle okullar\u0131 kapatma karar\u0131 al\u0131rken \u00e7ok dikkatli olmak laz\u0131m.”<\/p>\n
Bu konuda Londra \u00dcniversitesi Davran\u0131\u015f Bilimleri Merkezi Ba\u015fkan\u0131 Profes\u00f6r Susan Michie de benzer bir g\u00f6r\u00fc\u015fte.<\/p>\n
“E\u011fer bug\u00fcn okullar\u0131 kapatsak ve toplu faaliyetleri iptal etsek ne olacak? Binlerce insan a\u00e7\u0131k havada ma\u00e7 izlemek yerine publara gidecek. Vir\u00fcs\u00fcn en sevdi\u011fi kalabal\u0131k ve s\u0131cak ortam. Asl\u0131nda do\u011fru cevap kimsede yok. Ama t\u0131p, davran\u0131\u015f bilimleri bir \u00e7ok daldan uzmanlar biraraya gelip, olas\u0131l\u0131klara g\u00f6re de\u011ferlendirme yap\u0131yor. Ve h\u00fck\u00fcmet buna g\u00f6re politika belirliyor. Bu uzmanlara g\u00fcvenmemiz laz\u0131m.”<\/p>\n
Ak\u0131llardaki \u00f6nemli sorulardan biri, bu sa\u011fl\u0131k krizinin daha ne kadar s\u00fcrece\u011fi. Profes\u00f6r Graham Medley \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n
“Tuhaf gelebilir ama ne kadar uzun s\u00fcrerse o kadar iyi kontrol ediyoruz demektir. En k\u00f6t\u00fc senaryo salg\u0131n\u0131n kontrols\u00fcz ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ya\u015fan\u0131p bitmesi olur. B\u00f6yle bir durumda 15 hafta kadar sonra kriz sona erer. Bizim tercihimiz hastal\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00e7ok daha yava\u015f bir \u015fekilde ilerlemesi ve uzun bir zamana yay\u0131lmas\u0131. Her iki durumda da toplumun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazan\u0131r ama uzamas\u0131n\u0131, daha yava\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece daha iyi ba\u015f ederiz.”<\/p>\n
Profes\u00f6r Medley bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in bireylerin de zihinlerinde hastal\u0131\u011fa yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmelerini tavsiye ediyor.<\/p>\n
“Bir \u00e7ok insan, hastal\u0131\u011fa yakalanmamak \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Onun yerine farzedin ki vir\u00fcs\u00fc ta\u015f\u0131yorsunuz ve bunu yaymaktan ka\u00e7\u0131nacaks\u0131n\u0131z. Hastal\u0131\u011fa yakalanmamaya y\u00f6nelik \u00f6nlemler almak yerine, hasta oldu\u011funuzu varsay\u0131p ba\u015fkas\u0131na ge\u00e7irmemeye y\u00f6nelik ad\u0131mlar at\u0131n.”<\/p>\n
\u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti, \u0130talya’daki krizin 4 hafta gerisinde oldu\u011funu ve bunun gereken \u00f6nlemleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir avantaj oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Ama bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc payla\u015fmayan uzmanlar da var.<\/p>\n
D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO) Anne ve \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerini iki y\u0131l \u00f6ncesine kadar y\u00f6netmi\u015f \u00f6nde gelen halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzman\u0131 olan Anthony Costello, “Ba\u015fka hesaplamalara g\u00f6re \u0130talya’n\u0131n 13 g\u00fcn gerisinde olabiliriz” diyor ve h\u00fck\u00fcmetin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemlerin yetersiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Twitter’da “\u015eu an gerekli ad\u0131mlar\u0131 atm\u0131yoruz. Toplant\u0131lar\u0131 yasaklamal\u0131, parlamentoyu kapatmal\u0131, b\u00fct\u00fcn sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 koruyucu ekipman ve hijyen konusunda alarma ge\u00e7irmeli, okullar\u0131 ve \u00fcniversiteleri kapatmal\u0131, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca evden \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 te\u015fvik etmeli, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ekonomik olarak korumal\u0131y\u0131z. Her bir g\u00fcnl\u00fck gecikme bir \u00e7ok \u00f6l\u00fcm demek” mesaj\u0131n\u0131 atan Anthony Costello, ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rnek olarak \u00c7in’e bakmak gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
“13 g\u00fcn \u00f6nce \u0130talya’daki vaka say\u0131s\u0131 bug\u00fcn \u0130ngiltere’de a\u00e7\u0131klanan vaka say\u0131s\u0131yla ayn\u0131yd\u0131. (12 Mart itibariyle 600) \u0130talya’da bug\u00fcn (12 Mart) 15 bin vaka var ve 1500 ki\u015fi yo\u011fun bak\u0131mda. Ve bug\u00fcn Lancet dergisinde yay\u0131nlanan bir makaleye g\u00f6re, iki g\u00fcn sonra \u0130talya’n\u0131n yo\u011fun bak\u0131m \u00fcniteleri tam kapasiteye ula\u015fm\u0131\u015f olacak. Bu k\u00f6t\u00fc haber ama iyi yan\u0131 \u015fu. Daha \u00f6nce vir\u00fcsle m\u00fccadelede etkili olabilmi\u015f \u00fclkeleri \u00f6rnek almal\u0131y\u0131z. Ben bilhassa \u00c7in \u00f6rne\u011fine bakmam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.”<\/p>\n
Costello, h\u00fck\u00fcmetin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 planda ulusal bir hareketlenme de\u011fil tavsiyeler bulunmas\u0131ndan \u015fikayet\u00e7i.<\/p>\n
“\u00c7in y\u00f6netimi Vuhan’da bir felaketle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131n\u0131 anlad\u0131klar\u0131 anda Vuhan’\u0131 tecrit etti. Ama di\u011fer b\u00f6lgelerde farkl\u0131 davrand\u0131lar. B\u00f6lge y\u00f6netimlerine yetki verdiler. Koronavir\u00fcs testi birimleri kurdular, test s\u00fcresini 4 saate kadar indirdiler. Burada sonucu 4 g\u00fcn sonra al\u0131yorsunuz. Her yere akci\u011fer tomografisi, tarama \u00fcniteleri yerle\u015ftirdiler. Evlerinde oturan insanlar\u0131n kap\u0131lar\u0131na kadar yemek g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. H\u00fck\u00fcmetten beklentim bu t\u00fcr bir ulusal teyakkuz yaratmas\u0131. Yoksullar\u0131 ve onlar\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc koruyucu \u00f6nlemler almas\u0131.”<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BBC T\u00fcrk\u00e7e’nin aktard\u0131\u011f\u0131 haber; \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti ise salg\u0131n\u0131n art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fclen ilerleyi\u015fini yava\u015flatmay\u0131 ve kontrol alt\u0131nda tutmay\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n yava\u015flamas\u0131 sayesinde sa\u011fl\u0131k sisteminin kapasitesini zorlamadan riskli gruplar\u0131 daha etkili bir \u015fekilde korumay\u0131 hedefliyor. Bu ama\u00e7la \u015fu anda hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lan ki\u015filerin kendilerini 7 g\u00fcn evde tecrit etmesi ve genel olarak halk\u0131n hijyen \u00f6nlemlerini art\u0131rmas\u0131 yeterli say\u0131l\u0131yor. …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":287310,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6770,6155,5005,349],"tags":[1874,10,220418],"class_list":["post-287309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avrupa","category-gundem","category-manset","category-son-dakika","tag-ingiltere","tag-italya","tag-koronavirus"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=287309"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287309\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/287310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=287309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=287309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=287309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}