Sistem kelimesinin anlam\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, \u2018Bir sonucu elde etmeye yarayan y\u00f6ntemler d\u00fczeni\u2019 olarak, tan\u0131mlanabilir.<\/p>\n
Futbol i\u00e7in sistemin tan\u0131mlarsak, topa sahip olundu\u011fu veya kaybedildi\u011fi zaman dilimleri i\u00e7erisinde, savunma ve h\u00fccum prensipleri \u00fczerinden metodolojik olarak kurgulanan sonuca y\u00f6nelik taktiksel b\u00fct\u00fcnl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n
Antren\u00f6r baz\u0131nda sistemi ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, subjektif bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla savunma ve h\u00fccum prensipleri \u00fczerinden olu\u015fturulan oyun felsefesi demek san\u0131r\u0131m do\u011fru olur.<\/p>\n
Antren\u00f6rl\u00fck ve oyun felsefisini yan yana getirip bir anlam b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak; bu i\u015fin piri Cruyff\u2019a kulak vermemiz zorunluluk olur. Onun anlatacaklar\u0131n\u0131n i\u00e7indeki farkl\u0131l\u0131klar, futbol ad\u0131na ger\u00e7ekten olmas\u0131 gerekenler \u00fczerine ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 vermektedir:<\/p>\n
“Mesele ko\u015fturmak de\u011fil, g\u00f6zleri a\u00e7\u0131k tutup oynamakt\u0131r; bunda ustala\u015f\u0131rsan\u0131z \u2018Total Futbol\u2019un \u00f6z\u00fcn\u00fc kapm\u0131\u015f olursunuz…”<\/p>\n
\u201cTak\u0131m\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na en b\u00fcy\u00fck hizmet, \u00f6ylesi yetenekli bir oyuncuyu en uygun, en iyi \u015fekliyle kullanmakt\u0131r ve zirvenin esas numaras\u0131, elinizdeki t\u00fcm yetenekleri en avantajl\u0131 \u015fekilde kullan\u0131rken bir yandan da iyi tak\u0131m kurabilmektir.\u201d<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de teknik direkt\u00f6rlerin donan\u0131mlar\u0131na ger\u00e7ek\u00e7i bir yakla\u015f\u0131mla bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131 zaman, nitelik de\u011ferlendirmesi i\u00e7indeki mesleki fig\u00fcrleri bak\u0131m\u0131ndan hepsi \u2018k\u00fcresel akt\u00f6r\u2019 \u00f6zelliklerini reddederek birer \u2018y\u00f6resel fig\u00fcr\u2019 olarak \u00f6nlerine hedefler koymaktad\u0131rlar.<\/p>\n
B\u00f6yle bir izah\u0131 yapmamdaki \u00f6nemli gerek\u00e7eler ise, futbola kar\u015f\u0131 beklentilerin \u2018rant\u2019 kurgusu \u00fczerinden skora endeksli olmas\u0131 ve bu gerek\u00e7enin vermi\u015f oldu\u011fu kolayl\u0131k (!) y\u00fcz\u00fcnden, sistem ve ayr\u0131nt\u0131lar \u00fczerinden b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flamak yerine, oyuncular \u00fczerinden sonuca gitme kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan iste\u011fin olu\u015fmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, hem y\u00f6netici bak\u0131ndan hem de antren\u00f6r bak\u0131m\u0131ndan futbol b\u00f6ylece daha kolay y\u00f6netilmektedir.<\/p>\n
Derwal, Milne ve Piontek\u2019ten sonra, benzer antren\u00f6rl\u00fck anlay\u0131\u015f\u0131nda Jesus\u2019un gelip Fenerbah\u00e7e\u2019ye antren\u00f6r olmas\u0131yla birlikte birtak\u0131m tart\u0131\u015fmalar\u0131 da beraberinde getirdi. \u0130\u015fin i\u00e7ine \u00e7omak soktu gibi bir \u015fey oldu\u2026<\/p>\n
\u2018Sistem\u2019, \u2018taktiksel b\u00fct\u00fcnl\u00fck\u2019, \u2018kadro derinli\u011fi\u2019 ve \u2018taktiksel rotasyon\u2019 \u00fczerinden tart\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaya ba\u015flan\u0131nca, yorumcular ve futbol kamuoyu bir \u015feylerin kendileri ad\u0131na yanl\u0131\u015f gitti\u011fine dair, ya da bir \u015feylerle y\u00fczle\u015fmenin vermi\u015f oldu\u011fu kayg\u0131 ile yeni kelimeler ile yeni c\u00fcmleler kurmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n
Oysaki, \u2018kadroyla bu kadar oynanmaz\u2019 ve \u2018b\u00f6yle offside takti\u011fi ile sorun ya\u015fan\u0131r\u2019 gibi, bize ait olan y\u00f6resel c\u00fcmleler \u00fczerinden ele\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
\u00d6zellikle Sivas ma\u00e7\u0131 sonras\u0131 bu konu\u015fmalar iyice de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Neden?..<\/p>\n
Fenerbah\u00e7e 10 ki\u015fi kalmas\u0131na ra\u011fmen taktiksel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn temelini olu\u015fturan \u00f6n bask\u0131 ve 2. b\u00f6lgedeki set oyunundan taviz vermeden devam etmesi ve futbolda olmas\u0131 gereken ama biz de olmayan bir kurguyu deneyip ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 bizim hi\u00e7 al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feydi\u2026<\/p>\n
Jesus i\u00e7in kolay bizim i\u00e7in zor olan bu hamlenin herkes taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f (!) olmas\u0131, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde onu kutsal bir mertebeye getirdi.<\/p>\n
Halbuki, geldi\u011fi g\u00fcnden itibaren, kendi ad\u0131na olu\u015fturdu\u011fu t\u00fcm prensipleri \u00fczerinden bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olu\u015fturarak t\u00fcm tak\u0131m\u0131 bunun \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Mesle\u011fi buydu, bunun i\u00e7in para al\u0131yordu.<\/p>\n
Buradaki ayr\u0131nt\u0131, mesle\u011fin t\u00fcm etik ve ahlaki de\u011ferlerine \u00f6nem vererek donan\u0131mlar\u0131 konusunda tak\u0131m oyuncular\u0131n ikna etmesiydi. \u0130kna olman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 etki de futbolcular\u0131n hocalar\u0131na kar\u015f\u0131 ciddi sayg\u0131 duymalar\u0131 neticesinde, oyun baz\u0131nda istikrar\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcrebilecek ba\u015far\u0131y\u0131 yakalayabileceklerine olan g\u00fcvenlerinin artmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n
Bir antren\u00f6r futbolcular\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iki \u015fekilde kazan\u0131r. Birincisi; yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 antrenmanlar\u0131n t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n ortak bir ama\u00e7 etraf\u0131nda b\u00fct\u00fcnle\u015ferek t\u00fcm futbolcular\u0131n performanslar\u0131n\u0131n y\u00fckselece\u011fine olan inan\u00e7lar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131, \u0130kinci olarak da ma\u00e7 esnas\u0131nda saha kenar\u0131ndaki antren\u00f6r\u00fcn yapaca\u011f\u0131 hamlelerin ve s\u00f6ylemlerinin ma\u00e7\u0131 kazanmak i\u00e7in do\u011fru ve yeterli olaca\u011f\u0131 konusunda ikna olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bizim i\u00e7in bu s\u00fcre\u00e7 zordur, me\u015fakkatlidir, ayr\u0131nt\u0131d\u0131r, zamand\u0131r, emektir\u2026<\/p>\n
Bunun i\u00e7indir ki; oyuncu \u00fczerinden sonuca gitme iste\u011fi bir antren\u00f6rl\u00fck prensibiymi\u015f gibi bir hale getirilerek uygulanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kolay\u2026<\/p>\n
Bize ait olan \u2018y\u00f6resel\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131n-yani oyuncu \u00fczerinden sonu\u00e7 elde etme plan\u0131na sahip en yetkili teknik direkt\u00f6rler Fatih Terim, \u015eenol G\u00fcne\u015f ve Abdullah Avc\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u2018K\u00fcresel\u2019 futbol \u00f6l\u00e7e\u011finde hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan bu anlay\u0131\u015f\u0131n, \u00fclkede kabul edilmesinin ve futbolun sadece b\u00f6yle oynand\u0131\u011f\u0131na dair ikna edici anlat\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, her \u00fc\u00e7 antren\u00f6rde verdiklerinden \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 futboldan almalar\u0131na ra\u011fmen, \u00fclke ad\u0131na yaratt\u0131klar\u0131 bir de\u011fer olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcne\u015f\u2019in Be\u015fikta\u015f\u2019a gelir gelmez-bu kadar borca ve sezon ba\u015f\u0131nda yap\u0131lan transferlere birlikte, hala transfer istemesinin alt\u0131nda yatan temel gerek\u00e7e, kendine alternatifli oyuncu havuzu yaratmakt\u0131r. Her ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kta, futbolcu harcamak ve futbolcu transferi istemek hem kolay hem de menajerler ve y\u00f6netim i\u00e7in beklenen bir taleptir.<\/p>\n
Halbuki, \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in ve bir \u015feyleri d\u00fczeltmek i\u00e7in \u00e7ok iyi bir zaman dilimine sahip olmas\u0131na ra\u011fmen, sistem \u00fczerinden bir beklentisi olmad\u0131\u011f\u0131ndan maalesef transfer istemektedir.<\/p>\n
Jesus\u2019un tak\u0131m i\u00e7inde yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu ba\u015far\u0131 odakl\u0131 rekabet ortam\u0131 ile, \u00f6zellikle Arda G\u00fcler ile \u0130smail Y\u00fcksek \u00fczerinden t\u00fcm tak\u0131m performans\u0131n\u0131n en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmas\u0131, Fenerbah\u00e7e\u2019ye ekonomik ve sportif verimlilik bak\u0131m\u0131ndan ciddi de\u011fer katacakt\u0131r.<\/p>\n
Teknik direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kul\u00fcbe tek a\u00e7\u0131dan girdi sa\u011flamamaktad\u0131r. Bu de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc olu\u015fturmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli etkisi, mesleki donan\u0131mlar\u0131 yan\u0131nda entelekt\u00fcel bir birikimin olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de bir \u00e7ok antren\u00f6rde b\u00f6yle bir donan\u0131m sorunu ya\u015fanmas\u0131na ra\u011fmen, Sergen Yal\u00e7\u0131n\u2019dan sonra, \u0130lhan Palut ve \u00c7a\u011fda\u015f Atan\u2019\u0131n ortaya koyduklar\u0131 performans-i\u00e7inde bir\u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 bar\u0131nd\u0131rsa da-uzun vadeli olumlu bir beklentiyi futbol kamuoyunda uyand\u0131rmaktad\u0131r. Var olan futbol sistemi i\u00e7inde, ranta dayal\u0131 kurguya alet olmadan ve de\u011fi\u015fiklik yaratarak bir de\u011fer yaratmalar\u0131 \u00e7ok anlaml\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Her iki antren\u00f6r i\u00e7in Jesus ile ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bir \u015fanst\u0131r. Rol model almalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan konu\u015fmuyorum. Terim, G\u00fcne\u015f ve Avc\u0131 ile bir rekabet ya\u015fayacaklar\u0131na, Jesus ile b\u00f6yle bir rekabet ya\u015famalar\u0131 her bak\u0131mdan \u00e7ok daha anlaml\u0131 olacakt\u0131r. Bu konu sadece \u0130lhan Palut, \u00c7a\u011fda\u015f Atan, Konya veya Kayseri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli de\u011fil, bu konu do\u011frular\u0131 \u2018k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte\u2019 bir k\u0131yaslamak yapmak bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Sistem, 1872\u2019de \u0130ngiltere \u0130sko\u00e7ya aras\u0131nda oynanan ilk futbol m\u00fcsabakas\u0131ndan beri futbolda olmazsa olmaz bir kurgu olmu\u015ftur. 2022\u2019de bizim bunu tart\u0131\u015f\u0131yor olmam\u0131z ve bunu ba\u015far\u0131yla uygulayan ki\u015fiyi kutsamam\u0131z, tamamen bizi ba\u011flayan bir sorunu tespit etmektir.<\/p>\n