{"id":298341,"date":"2023-03-05T11:14:47","date_gmt":"2023-03-05T08:14:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/298341-2\/"},"modified":"2023-03-05T11:27:43","modified_gmt":"2023-03-05T08:27:43","slug":"nevzat-tarhan-deprem-sonrasi-298341-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/nevzat-tarhan-deprem-sonrasi-298341-2\/","title":{"rendered":"Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan: Deprem sonras\u0131na bizi neler bekliyor"},"content":{"rendered":"

Deprem gibi do\u011fal afetler sonras\u0131 en \u00f6nemli noktan\u0131n temel ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u201c\u00d6ncelikle yemek, i\u00e7mek ve bar\u0131nma gibi temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131ndan sonra bu travma sonras\u0131 iyile\u015fme, normale d\u00f6n\u00fc\u015f daha kolay oluyor. Bu nedenle temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131land\u0131ysa travma sonras\u0131 iyile\u015fmeyi ve normale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc konu\u015fmak gerekiyor.\u201d dedi.<\/span><\/p>\n

\n

Afet y\u00f6netimi planlamas\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n

Afet \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerle ilgili bir afet y\u00f6netimi planlamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u201cAfetlerle ilgili literat\u00fcrlerde afet y\u00f6netimi, afet \u00f6ncesinde, afet s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere ili\u015fkin planlar bulunmaktad\u0131r. \u0130lgili kurumlar taraf\u0131ndan bu planlamalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve sonras\u0131nda da a\u015fama a\u015fama bu planlar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi \u00f6nemlidir. Bu plana g\u00f6re, afet m\u00fcdahale plan\u0131, afetten sonra ikinci a\u015famada iyile\u015ftirme plan\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famada ise yeniden in\u015fa plan\u0131 olmas\u0131 gerekir.\u201d dedi.<\/p>\n

Dersler \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6rd\u00fck<\/strong><\/p>\n

T\u00fcm \u00fclkeyi yasa bo\u011fan Kahramanmara\u015f merkezli depremler sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7la ilgili gerekli dersler \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini de vurgulayan Tarhan, \u201cB\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6rd\u00fck, birtak\u0131m dersler \u00e7\u0131karmam\u0131z gerekiyor. Deprem \u00f6ncesinde bir standart, bir politika olu\u015fturulmas\u0131 gerekir. Bununla ilgili eksiklikler tamamlanmal\u0131. Eksikliklerin d\u00fczeltilece\u011fi ile ilgili bir g\u00fcven olursa ki\u015filerin afetten sonra kendilerini toparlamalar\u0131 kolay oluyor. Bu felaketten sonra g\u00fcn\u00fcbirlik, ani karar verme, bize bir \u015fey olmaz duygusunu ve bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz gerekiyor.\u201d dedi.<\/p>\n

\u00d6zellikle beklenen \u0130stanbul depremi i\u00e7in sadece y\u00f6neticilere de\u011fil, topluma da g\u00f6revler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydeden Tarhan, \u201cKurumlar taraf\u0131ndan \u00f6ncelikli olarak plan yap\u0131lmas\u0131, bu plan\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 insanlarda temel g\u00fcven duygusunu olu\u015fturuyor. Bu plan\u0131n uygulamas\u0131 i\u00e7in toplumun kabul etmesi gerekiyor. Toplumun da bu konuda geri bildirim vermesi gerekiyor. Sadece y\u00f6neticilerden de beklemeyelim, hepimiz bu konuda duyarl\u0131 olmam\u0131z laz\u0131m.\u201d dedi.<\/p>\n

Herkesin ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6ntemi farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor<\/strong><\/p>\n

Afetler, travmatik ve \u015fok ya\u015fant\u0131lardan sonra ki\u015filik yap\u0131s\u0131na g\u00f6re, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlere g\u00f6re, yerel k\u00fclt\u00fcre g\u00f6re herkesin bir ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6ntemi oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u201cBat\u0131 toplumlar\u0131nda, \u00f6zellikle ABD\u2019de bu sava\u015f travmas\u0131 ile gelen gaziler aras\u0131nda en \u00e7ok travma sonras\u0131 gelen vakalar alkol ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 oluyorlar. Yani bu askerler aras\u0131nda \u00fc\u00e7te bir oran\u0131nda alkol ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor yani alkol kullan\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6ntemi olarak kullan\u0131l\u0131yor. Bizde bu o kadar yayg\u0131n de\u011fil. Di\u011fer ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6ntemi ise ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015f\u0131. Yani depremle ilgili konular\u0131 hi\u00e7 konu\u015fmama, hi\u00e7 bu konulara girmeme yani bir nevi g\u00f6rmezden gelme. Bu da ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. \u00d6n\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman, akl\u0131na geldi\u011fi zaman ya da \u00e7ocu\u011fu sordu\u011fu zaman hayat\u0131n ger\u00e7eklerinden ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015f\u0131 da \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil.\u201d dedi.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6ntemi zihinsel s\u0131\u011f\u0131nak\u2026<\/strong><\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6nteminin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc nesil psikoterapiler oldu\u011funu belirten Tarhan, bunun toplumumuzda da \u00e7ok yayg\u0131n olan dini ba\u015fa \u00e7\u0131kma y\u00f6ntemi oldu\u011funu s\u00f6yledi. Do\u011fal afetler gibi insan\u0131n kontrol edemedi\u011fi, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi durumlarda ki\u015finin inan\u00e7lara ve y\u00fcksek de\u011ferlere s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Tarhan, \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015fak psikoterapilerin 12 ad\u0131m\u0131 var. Bunlardan biri de ki\u015finin kontrol edemeyece\u011fi, de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fi durumlarda y\u00fcksek bir g\u00fcce, y\u00fcksek bir iradeye s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131. Yani zihinsel s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131\u2026 Bir olay ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Bu sadece deprem gibi bir afet de\u011fil, trafik kazas\u0131 gibi beklenmeyen olaylarda da m\u00fcthi\u015f bir \u00f6fke ve intikam duygusu olu\u015fuyor. O kin, \u00f6fke, intikam duygusu \u00f6m\u00fcr boyu ta\u015f\u0131nacak bir \u015fey de\u011fil. Ki\u015finin bunu kabullenip y\u00f6netmesi gerekiyor. \u2018Benim bunu ya\u015famam gerekiyormu\u015f, demek ki hayat \u00e7izgimde bu \u00f6n\u00fcme \u00e7\u0131kacakm\u0131\u015f\u2019 tarz\u0131nda kabullenip bunu nas\u0131l y\u00f6netece\u011fine odaklanmas\u0131 laz\u0131m. Yani ki\u015finin en k\u00f6t\u00fc senaryoya haz\u0131rl\u0131k yapmas\u0131 ve en iyi senaryoyu beklemesi gerekiyor. Mindfulness bunu \u00f6neriyor: En k\u00f6t\u00fc senaryoya g\u00f6re tedbirini al, haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap ama en iyi senaryoyu bekle. Ayn\u0131 \u015fey bir daha \u00f6n\u00fcme \u00e7\u0131karsa ne yapaca\u011f\u0131na dair zihinsel plan\u0131n, senaryon olsun. Ondan sonra iyiyi bekle k\u00f6t\u00fc senaryoyu bekleme. Tedbirini al, k\u0131\u015fa haz\u0131rlan, yaz\u0131 bekle tarz\u0131nda\u2026 Bunlar Anadolu irfan\u0131n\u0131n \u00e7ok g\u00fczel \u00f6\u011fretileridir. Mindfulness\u2019ta ki\u015fiye bununla ilgili teknikleri \u00f6\u011fretiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n

Problem \u00e7\u00f6zme becerisi kazan\u0131lmal\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n

Ki\u015finin problem \u00e7\u00f6zme becerisi kazanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u201c\u00d6nce problemi tan\u0131mlamak \u00f6nemli, tan\u0131mlad\u0131ktan sonra ikinci olarak muhtemel \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 belirlemek. Sonras\u0131nda karar vermek ve o \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunda ilerlemek gerekiyor. Tekrar tekrar ba\u015fa d\u00f6nmemek laz\u0131m. Ki\u015fi bunu yapt\u0131\u011f\u0131 zaman ne oluyor? Problem \u00e7\u00f6zme becerisi oluyor. Herhangi bir hayat olay\u0131nda, travmada, \u015fok ya\u015fant\u0131da, s\u0131navda zay\u0131f ald\u0131\u011f\u0131 zaman ger\u00e7ekten uygulanabilecek bir \u015fey bu\u2026 Mahvoldum, \u00f6ld\u00fcm, bittim demek yerine\u2026 Zaten ac\u0131lar, zorluklar, s\u0131k\u0131nt\u0131lar b\u00fcy\u00fcmenin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n sonunda zaten b\u00fcy\u00fcme ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Onun i\u00e7in burada en k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015fman karamsar olmakt\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n

Gelece\u011fe odaklanmak gerekiyor<\/strong><\/p>\n

Travma gibi durumlarda karamsar olunmamas\u0131n\u0131, mutlaka ders \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u201cBu t\u00fcr olaylarda \u2018Neden?\u2019 demek yerine \u2018Bundan sonra ne yapmal\u0131y\u0131m? Tekrar ayn\u0131 \u015fey olmamas\u0131 i\u00e7in ne yapmal\u0131y\u0131m? Hayatta kalanlarla, sevdiklerimle beraber nas\u0131l bir yol \u00e7izmeliyim?\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp bunlara odaklanmak gerekiyor. Ki\u015finin k\u00f6t\u00fc senaryoya kar\u015f\u0131 tedbirini al\u0131p iyi senaryo yazmas\u0131, o y\u00f6nde ilerlemesi ve kendine hedef koymas\u0131 laz\u0131m. Aksi halde 60 dakikan\u0131n 50 dakikas\u0131 bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmekle ge\u00e7er. Buna hi\u00e7bir sinir sistemi ve hi\u00e7bir ruh uzun s\u00fcre dayanmaz.\u201ddedi.<\/p>\n

Bu zor d\u00f6nemi de a\u015faca\u011f\u0131z<\/strong><\/p>\n

Deprem sonras\u0131 d\u00f6nemin mutlaka hayat\u0131n en zor d\u00f6nemlerinden biri oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u201cBu hayat\u0131m\u0131z\u0131n zor bir d\u00f6nemi. \u0130nsan hayat\u0131nda nas\u0131l sonbahar, k\u0131\u015f, ilkbahar, yaz varsa insan hayat\u0131nda da b\u00f6yle d\u00f6nemler vard\u0131r. Bu zor d\u00f6nemi bir \u015fekilde a\u015faca\u011f\u0131z. Nas\u0131l k\u0131\u015fa girerken haz\u0131rl\u0131k yap\u0131yoruz ve k\u0131\u015f\u0131 rahat a\u015f\u0131yoruz. Bu d\u00f6nemleri de b\u00f6yle a\u015faca\u011f\u0131z ama haz\u0131rl\u0131k gerekiyor. K\u0131\u015f gelirken haz\u0131rl\u0131k yapmaz ve \u00f6nlemini almazsan nas\u0131l ki zorluk \u00e7ekersin hayatta da b\u00f6yledir. Bu hayatta da b\u00f6yle zor d\u00f6nemler vard\u0131r. Bu d\u00f6nemleri bir \u015fekilde a\u015fabilmek gerekiyor.\u201ddedi.<\/p>\n

\u0130yile\u015fme d\u00f6neminde sosyal destek \u00e7ok \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u00e7ocuklarda \u00fcmit ve g\u00fcven duygusunun y\u00fcksek tutulmas\u0131 halinde toparlaman\u0131n kolayca olaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek yeti\u015fkinlerde de travma sonras\u0131 iyile\u015fme d\u00f6nemi oldu\u011funu, bu iyile\u015fme d\u00f6neminde sosyal deste\u011fin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Deprem gibi do\u011fal afetler sonras\u0131 en \u00f6nemli noktan\u0131n temel ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u201c\u00d6ncelikle yemek, i\u00e7mek ve bar\u0131nma gibi temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131ndan sonra bu travma sonras\u0131 iyile\u015fme, normale d\u00f6n\u00fc\u015f daha kolay oluyor. Bu nedenle temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131land\u0131ysa travma sonras\u0131 iyile\u015fmeyi ve normale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc konu\u015fmak gerekiyor.\u201d dedi. Afet y\u00f6netimi …<\/p>\n","protected":false},"author":9192198,"featured_media":298342,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6669],"tags":[47885],"class_list":["post-298341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-nevzat-tarhan"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192198"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298341\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}