{"id":303821,"date":"2024-06-13T21:11:18","date_gmt":"2024-06-13T18:11:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/?p=303821"},"modified":"2024-06-13T21:11:18","modified_gmt":"2024-06-13T18:11:18","slug":"bayramda-kirmizi-et-tuketimine-dikkat-edin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/bayramda-kirmizi-et-tuketimine-dikkat-edin\/","title":{"rendered":"Bayramda k\u0131rm\u0131z\u0131 et t\u00fcketimine dikkat edin"},"content":{"rendered":"

K\u0131rm\u0131z\u0131 et kaliteli protein i\u00e7ermektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra demir, \u00e7inko, selenyum gibi mineraller ile B6, B12 vitaminleri gibi v\u00fccudun ihtiyac\u0131 olan bir\u00e7ok besin \u00f6gesi i\u00e7eren k\u0131rm\u0131z\u0131 et ile ilgili uyar\u0131larda bulunan \u00c7akmak Erdem Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Uzman\u0131 Uzm. Dyt. Gizem Ayd\u0131n Amil, \u201c\u00d6zellikle b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 olan ve diyalize giren ki\u015filerde fazla t\u00fcketilen et, b\u00f6brek \u00fczerindeki y\u00fck\u00fcn diyaliz ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131rabilir. En \u00f6nemli tehlike besin zehirlenmesidir, bu y\u00fczden bayramda ailemizle keyifli hat\u0131ralar biriktirmek i\u00e7in sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu uyar\u0131lara dikkat etmemiz gerekmektedir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n

K\u0131rm\u0131z\u0131 et hastal\u0131klara yol a\u00e7abilir<\/strong><\/h2>\n

Uzm. Dyt. Gizem Ayd\u0131n Amil, kurban eti ile ilgili \u015fu uyar\u0131larda bulundu:<\/p>\n

\u201cG\u0131da zehirlenmelerine dikkat edilmeli: Kurban Bayram\u0131\u2019nda takibi yap\u0131lmayan hasta hayvanlar\u0131n kesilmesi, hem hayvanla temas edenleri hem de o eti t\u00fcketenleri tehlikeye atmaktad\u0131r.<\/p>\n

Etlerin hijyenik \u015fartlara uyulmadan haz\u0131rlanmas\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131: T\u00fcberk\u00fcloz, \u015farbon, kist hidatik, tenya, salmonella ve toksoplazmozis ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa davetiye \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden etler kesinlikle \u00e7i\u011f veya az pi\u015fmi\u015f olarak t\u00fcketilmemelidir.<\/p>\n

Uygun \u015fartlarda saklan\u0131lmamas\u0131: Yanl\u0131\u015f \u015fekilde t\u00fcketilmesi g\u0131da zehirlenmelerine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Eller mutlaka y\u0131kanmal\u0131: Kurban kesildikten sonra yap\u0131lan yemek haz\u0131rl\u0131klar\u0131 esnas\u0131nda \u00e7i\u011f ete dokunduktan sonra eller mutlaka y\u0131kanmal\u0131, et do\u011franan tahtada bakteri yay\u0131l\u0131m riski oldu\u011fundan sebze veya farkl\u0131 g\u0131da maddesi temas\u0131 sa\u011flanmamal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n

Kurban eti 12-24 saat bekletilmeli<\/strong><\/h3>\n

Kurban etinin kesimi ve saklama \u015fartlar\u0131 hakk\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri ise \u015f\u00f6yle s\u0131raland\u0131:<\/p>\n

Kurban eti hemen t\u00fcketilmemelidir: Yakla\u015f\u0131k 12-24 saat bekletilmesi gerekir. Hayvan kesilirken oksijen ve enerji t\u00fckendi\u011fi i\u00e7in kaslar gev\u015feyemez. Bu nedenle, kaslar\u0131n kas\u0131l\u0131 olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 \u2018\u00f6l\u00fcm kat\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019 denilen rigor mortis ger\u00e7ekle\u015febilir. Bekletilmi\u015f etlerde rigor mortis durumu ortadan kalkar ve etin sert olmamas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Kurban etinin bir s\u00fcre bekletildikten sonra t\u00fcketilmesi sindirimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve \u015fi\u015fkinli\u011fi, haz\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n

Kurban etinin dayanma s\u00fcresi: Kesim kalitesine ve par\u00e7alar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle birlikte normal buzdolab\u0131 ko\u015fullar\u0131nda (+4 derece) en fazla 3-4 g\u00fcnd\u00fcr. K\u0131ymada ise bu s\u00fcre 1-2 g\u00fcn olarak belirlenmi\u015ftir. Dondurulmu\u015f \u00fcr\u00fcnlerin saklama s\u00fcresi -2 C\u2019de birka\u00e7 hafta saklanabilir. K\u0131yma halindeki etler derin dondurucuda en fazla 3-4 ay, par\u00e7a halindeki etler -18 derecede 4 ila 6 aydan fazla olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kurban eti b\u00fcy\u00fck par\u00e7alar halinde ve \u00fcst \u00fcste koyulmamal\u0131d\u0131r: Etleri muhafaza etmek i\u00e7in temiz kaplar kullan\u0131lmal\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede buzdolab\u0131na yerle\u015ftirilmelidir. So\u011fuma esnas\u0131nda etlerin hava almas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Hen\u00fcz kesim s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndayken buzdolab\u0131 po\u015fetinde veya hava sirk\u00fclasyonunu \u00f6nleyecek \u015fekilde b\u00fcy\u00fck par\u00e7alar \u00fcst \u00fcste konulursa buzdolab\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 etin i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 so\u011futmaz. Hava almayan k\u0131s\u0131mlar\u0131nda k\u0131sa s\u00fcrede bozulma ve koku\u015fma meydana gelerek sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturur. Bu durumdaki etler kesinlikle t\u00fcketilmemelidir.<\/p>\n

Donmu\u015f kurban etlerin \u00e7\u00f6z\u00fcnme i\u015flemi: Buzdolab\u0131 ko\u015fullar\u0131nda yap\u0131ld\u0131ktan sonra hemen t\u00fcketilmeli ve tekrar dondurulmamal\u0131d\u0131r. Tekrar dondurularak \u00e7\u00f6z\u00fcnen etler mikrobiyolojik a\u00e7\u0131dan risk ta\u015f\u0131r ve istenmeyen bakteriler h\u0131zla \u00e7o\u011falarak hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7abilir. Hemen t\u00fcketilmeyecek etler kavurma yap\u0131larak da muhafaza edilebilir. Kavurma yap\u0131lacaksa \u00f6nce ya\u011f\u0131n iyice erimesi beklenmeli, et tuzland\u0131ktan sonra kendi ya\u011f\u0131nda kavrulmal\u0131 veya kavurma yap\u0131ld\u0131ktan sonra \u00fczerine tuz ilave edilmelidir. Kalp ve damar problemi ile b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar tuz eklememelidir.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

K\u0131rm\u0131z\u0131 etin y\u00fcksek ate\u015fte pi\u015fmemesi \u00f6nemli<\/strong><\/h4>\n

Uzm. Dyt. Gizem Ayd\u0131n Amil, etin pi\u015firme teknikleriyle ilgili de \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n

\u201cY\u00fcksek ate\u015f y\u00fczeydeki proteinleri birdenbire kat\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r ve etin d\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zla pi\u015firirken i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n pi\u015fmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00c7ok y\u00fcksek \u0131s\u0131, etin d\u0131\u015f y\u00fczeyinin yanmas\u0131na ve su kayb\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131na yol a\u00e7arak besin \u00f6gesi kayb\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu nedenle etin i\u00e7 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 en az 75 derece olmal\u0131d\u0131r. Etin merkezi de e\u015fit derecede pi\u015fecek \u015fekilde; kanserojen maddelerin olu\u015fumunu azaltmak i\u00e7in ya\u011fs\u0131z tavada, ha\u015flama, \u0131zgara ve f\u0131r\u0131n gibi besin pi\u015firme y\u00f6ntemleri tercih edilmelidir. K\u00f6z ile etin aras\u0131nda mutlaka 15 santimetrelik mesafe olmal\u0131 ve \u00e7ok y\u00fcksek ate\u015fte pi\u015fmemesine dikkat edilmelidir. T\u0131pk\u0131 k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f ya\u011f gibi mangal\u0131n da kanserojen etkisi bulunmaktad\u0131r. Etler kendi ya\u011f\u0131nda pi\u015firilmeli \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, etin do\u011fal lezzetini korur ve ek ya\u011f kullan\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Et pi\u015ftikten sonra k\u0131rm\u0131z\u0131 etin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ya\u011flar\u0131, yemek haz\u0131rlama a\u015famas\u0131nda ve tabakta m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n

\u201cSakatat ve ya\u011fl\u0131 etlerin t\u00fcketiminden uzak durulmas\u0131 gerekir\u201d<\/strong><\/p>\n

Sakatat ve ya\u011fl\u0131 etlerin t\u00fcketiminden uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Uzm. Dyt. Gizem Ayd\u0131n Amil, \u201cKolesterol bak\u0131m\u0131ndan zengin karaci\u011fer, beyin, b\u00f6brek, kelle pa\u00e7a, dil, y\u00fcrek, i\u015fkembe, dalak gibi sakatat ve kavurma gibi etlerin t\u00fcketimi s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ya\u011fl\u0131 etlerin i\u00e7eri\u011finde doymu\u015f ya\u011f ve kolesterol y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in kalp-damar hastal\u0131\u011f\u0131, mide rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, diyabet ve y\u00fcksek tansiyonu olan ki\u015filer, bayramda ya\u011fs\u0131z veya az ya\u011fl\u0131 etleri tercih etmeli, k\u0131s\u0131tl\u0131 miktarda t\u00fcketmeli ve a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7mamal\u0131d\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n

Kahvalt\u0131da et t\u00fcketmeyin uyar\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n

Kurban Bayram\u0131\u2019nda lezzetli, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli tabak modeli olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r diye s\u00f6zlerine devam eden \u00c7akmak Erdem Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Uzman\u0131 Uzm. Dyt. Gizem Ayd\u0131n Amil, \u201cHer sabah oldu\u011fu gibi bayram sabah\u0131nda da dengeli ve besleyici kahvalt\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Taba\u011f\u0131n\u0131z\u0131n yar\u0131s\u0131 sebzelerden gelmeli ve taba\u011f\u0131n di\u011fer yar\u0131s\u0131nda yer alan besinler peynir, yumurta, zeytin ya da ceviz-badem gibi tuzsuz ya\u011fl\u0131 tohumlar ile tam tah\u0131ll\u0131 esmer ekmek olmal\u0131d\u0131r. Kurban Bayram\u0131 nedeniyle geleneksel et ve et \u00fcr\u00fcnlerinden yap\u0131lm\u0131\u015f k\u0131zartma, kavurma gibi yiyecekler kahvalt\u0131da t\u00fcketilmemelidir. K\u0131rm\u0131z\u0131 etin yan\u0131nda rafine edilmi\u015f pilav, makarna gibi ni\u015fasta i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek karbonhidratlar yerine bulgur, tam bu\u011fday makarna, karabu\u011fday, kinoa, esmer pirin\u00e7 gibi tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketilmelidir. Orta boy taba\u011f\u0131n yar\u0131s\u0131 salata veya sebze yeme\u011fi, di\u011fer yar\u0131s\u0131 ise karbonhidrat ve ete ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u0131rm\u0131z\u0131 etin sindirimi zor oldu\u011fu i\u00e7in \u00f6zellikle \u00f6\u011flen \u00f6\u011f\u00fcn\u00fcnde t\u00fcketilmeli ve ak\u015fam yemeklerinde sebze yemeye \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. K\u0131rm\u0131z\u0131 etin yan\u0131 s\u0131ra beyaz et ve bal\u0131k t\u00fcketimine de a\u011f\u0131rl\u0131k verilmelidir. Ara \u00f6\u011f\u00fcnler meyve, s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, kuruyemi\u015fler ile desteklenmelidir. Etlerin sebzeler ile birlikte pi\u015firilmesi veya sebzeler\/salatalar\/meyveler ile birlikte t\u00fcketilmesi olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Sebze ve meyvelerde bulunan C vitamini, etin i\u00e7inde bulunan demirin v\u00fccutta emilimini art\u0131r\u0131r\u201d \u00f6nerilerinde bulundu.<\/p>\n

 <\/p>\n