{"id":37272,"date":"2010-08-26T10:38:14","date_gmt":"2010-08-26T08:38:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=37272"},"modified":"2010-08-26T10:38:14","modified_gmt":"2010-08-26T08:38:14","slug":"yavru-caretta-carettalar-4879849","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/yavru-caretta-carettalar-4879849\/","title":{"rendered":"Yavru caretta carettalar do\u011fa ile bulu\u015fuyor"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/08\/caretta-caretta-kaplumbagalar-nationalturk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-37273\" title=\"Yavru caretta carettalar do\u011fa ile bulu\u015fuyor \" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/08\/caretta-caretta-kaplumbagalar-nationalturk-280x185.jpg\" alt=\"\" width=\"280\" height=\"185\" srcset=\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/08\/caretta-caretta-kaplumbagalar-nationalturk-280x185.jpg 280w, https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/08\/caretta-caretta-kaplumbagalar-nationalturk.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 280px) 100vw, 280px\" \/><\/a>D\u00fcnyan\u0131n en ya\u015fl\u0131 canl\u0131lar\u0131ndan kabul edilen ve nesli t\u00fckenme tehlikesi alt\u0131nda bulunan Akdeniz kaplumba\u011falar\u0131, koruma alt\u0131ndaki Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti sahillerinde g\u00fcvenli bir ortamda yumurtlayarak nesillerini devam ettiriyorlar. <\/strong><\/p>\n<p>Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti kumsallar\u0131n\u0131 yumurtlama alan\u0131 olarak kullanan Akdeniz kaplumba\u011falar\u0131, 200 milyon y\u0131ldan bu yana nesillerini s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015faran d\u00fcnyadaki en eski canl\u0131 t\u00fcr\u00fc olarak biliniyor.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada yer alan yedi t\u00fcr deniz kaplumba\u011fas\u0131ndan iki tanesi olan Caretta Caretta ve ye\u015fil kaplumba\u011fa, Akdeniz&#8217;de nesillerini s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Caretta carettalar (sini kaplumba\u011fa) ve ye\u015fil kaplumba\u011falar (chelonia mydas) yumurtlamak i\u00e7in May\u0131s ve A\u011fustos aylar\u0131 aras\u0131nda K\u0131br\u0131s&#8217;\u0131n kumsallar\u0131na geliyor. Caretta caretta ve ye\u015fil kaplumba\u011fa t\u00fcr\u00fc deniz kaplumba\u011falar\u0131 binlerce kilometrelik Akdeniz&#8217;de nesillerinin t\u00fckenmemesi i\u00e7in yumurtlayacaklar\u0131 sahillerin \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti k\u0131y\u0131lar\u0131ndan se\u00e7iyorlar.<\/p>\n<p>On sekiz y\u0131ld\u0131r koruma alt\u0131nda olan Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8217;nin \u00f6nemli sahillerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re KKTC, deniz kaplumba\u011falar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Akdeniz&#8217;de en \u00f6nemli yumurtlama alanlar\u0131na sahip durumda bulunuyor.<\/p>\n<p>Nesli t\u00fckenme tehlikesi alt\u0131nda olan caretta caretta ve chelonia mydas t\u00fcr\u00fc deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n KKTC kumsallar\u0131na gelerek yumurtalar\u0131n\u0131 b\u0131rakmas\u0131, KKTC sahillerinin \u00e7ok temiz ve halen bakir oldu\u011funun en iyi g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendiriliyor. KKTC&#8217;nin \u00f6nemli kumsallar\u0131ndan olan Alagadi, Karpaz, Alt\u0131nkum ve Kuzey Karpaz sahilleri, kaplumba\u011falar\u0131n yumurtlama alan\u0131 se\u00e7tikleri ba\u015fl\u0131ca b\u00f6lgeler olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p><strong>ARA\u015eTIRMACILAR T\u00dcM S\u00dcREC\u0130 YER\u0130NDE TAK\u0130P ED\u0130YOR<\/strong><\/p>\n<p>Girne&#8217;de bulunan Alagadi b\u00f6lgesinin &#8216;\u00d6zel \u00c7evre Koruma B\u00f6lgesi&#8217; olarak ilan edilip projelendirilmesiyle \u00f6zellikle yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kaplumba\u011falar\u0131n yumurtlad\u0131klar\u0131 tarihten, yumurtalardan kaplumba\u011falar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131p do\u011fal hayata kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ana kadar takip ediyorlar. Anne kaplumba\u011fan\u0131n yumurtlad\u0131\u011f\u0131 yeri \u00f6zel olarak koruma alt\u0131na alan g\u00f6n\u00fcll\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yumurtadan \u00e7\u0131kma tarihi geldi\u011fi halde a\u00e7\u0131lmayan yumurtalar\u0131 ve kumdan \u00e7\u0131kamam\u0131\u015f olan yavru kaplumba\u011falar\u0131 do\u011fayla bulu\u015fturuyorlar.<\/p>\n<p>Caretta carettalar\u0131n 40-50 g\u00fcn i\u00e7inde yuvalar\u0131ndan \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fi i\u00e7in, bu tarih ge\u00e7ti\u011fi zaman g\u00f6revliler koruma alt\u0131ndaki yuvay\u0131 a\u00e7arak \u00e7\u0131kan yumurtalar\u0131 ve kaplumba\u011falar\u0131 inceleyip ard\u0131ndan do\u011faya sal\u0131veriyorlar. Ye\u015fil kaplum\u011falar\u0131n yumurtadan \u00e7\u0131kma s\u00fcresi olan 60-70 g\u00fcn i\u00e7inde \u00e7\u0131kmamas\u0131 halinde ise ayn\u0131 i\u015flem uygulan\u0131yor. A\u00e7\u0131lan yuvadan canl\u0131 \u00e7\u0131kan kaplumba\u011falar\u0131n cinsiyetleri ve t\u00fcrleri hakk\u0131ndaki bilgiler kaydedilirken, yumurtadan \u00e7\u0131kamam\u0131\u015f ya da yumurtada hi\u00e7 olu\u015famam\u0131\u015f kaplumba\u011falar da kayda ge\u00e7iriliyor. Yuvadan \u00e7\u0131kar\u0131lan kaplumba\u011falar gece uygun saatte g\u00f6n\u00fcll\u00fcler ve turistler taraf\u0131ndan denize b\u0131rak\u0131l\u0131yor. A\u00e7\u0131lmas\u0131 beklenen yuvalardan her yirmi dakika boyunca haber alan g\u00f6n\u00fcll\u00fcler bunu g\u00fcn boyu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Chelonia mydas t\u00fcr\u00fc deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 25&#8217;i, caretta caretta t\u00fcr\u00fc deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n ise yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10&#8217;u yumurta b\u0131rakmak i\u00e7in Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti sahillerini se\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Marine Turtle Conservation Project (Deniz Kaplumba\u011falar\u0131n\u0131 Koruma Projesi) g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri, 1992 y\u0131l\u0131ndan beri Kuzey K\u0131br\u0131s&#8217;ta Kuzey K\u0131br\u0131s Kaplumba\u011falar\u0131 Koruma Derne\u011fi (KKKKD) ile i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor. \u0130ngiltere&#8217;deki \u00e7e\u015fitli \u00fcniversitelerde okuyan \u0130ngiliz ve yabanc\u0131 uyruklu \u00f6\u011frencileri yan\u0131nda T\u00fcrkiyeli ve K\u0131br\u0131sl\u0131 \u00f6\u011frencilerin olu\u015fturdu\u011fu grup, bu y\u0131l yine merkezleri durumundaki Alagadi&#8217;de deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde yo\u011fun ve \u00f6zverili bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7e\u015fitli \u00fclkelerden gelip tek bir ama\u00e7 i\u00e7in Kuzey K\u0131br\u0131s&#8217;ta bulu\u015fan g\u00f6n\u00fcll\u00fc gen\u00e7ler Cihan&#8217;a yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamada, kaplumba\u011falar\u0131n sorunsuz bir \u015fekilde yumurtlamas\u0131 ve yumurtalar\u0131n sorunsuz bir \u015fekilde denize ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ettiklerini belirtiyorlar. Eren Alt\u0131parmak adl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc, yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmaya dikkat \u00e7ekerek yuvas\u0131ndan \u00e7\u0131kamayan kaplumba\u011falar\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde yuvadan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p kayda ge\u00e7irildikten sonra denize b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor.<\/p>\n<p>Mehmet Acar isimli g\u00f6n\u00fcll\u00fc ise \u00f6zellikle yabanc\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu otuz k\u0131rk ki\u015filik bir ekiple kaplumba\u011fa projesinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7evre Koruma Dairesi ise kaplumba\u011falar\u0131n rahats\u0131z olmadan yumurtlamas\u0131 i\u00e7in ak\u015fam yedi sabah sekiz saatlerinde yumurtlama alanlar\u0131na insan giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yasakl\u0131yor. Kaplumba\u011falar\u0131n yumurtlama s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in g\u00fcne\u015fin bat\u0131p havan\u0131n kararmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Kabuklar\u0131 100 cm&#8217;den fazla olan yeti\u015fkin di\u015fi kaplumba\u011falar kumsalda yumurtlamaya uygun bir yer ar\u0131yor. Ard\u0131ndan t\u00fcrlerine ba\u011fl\u0131 olarak 65 ila 110 adet aras\u0131nda yumurta b\u0131rak\u0131yor. Her bir kaplumba\u011fa 10-15 g\u00fcn arayla be\u015f-alt\u0131 kez yumurtluyor. Yumurtlama tamamland\u0131\u011f\u0131nda yorgun d\u00fc\u015fen di\u015fi kaplumba\u011fa denize geri d\u00f6n\u00fcyor. Tekrar yumurtlama yapmak i\u00e7in ayn\u0131 plaja iki y\u0131l sonra yeniden geliyor.<\/p>\n<p>Yerli ve yabanc\u0131 ekolojistler ve \u00f6\u011frenciler, nesli t\u00fckenme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na yard\u0131m etmek amac\u0131yla yumurtlama alanlar\u0131nda g\u00f6zlemlerde bulunuyor. Ziyaret\u00e7iler ve do\u011fa tutkunlar\u0131, bu do\u011fa olay\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemeyi heyecan verici bir deneyim olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yavru caretta carettalar do\u011fa ile bulu\u015fuyor <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":190205,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6662],"tags":[41886,41880,41882,41885,2533,41884,41881,41883,41879,41878],"class_list":["post-37272","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-altinkum","tag-caretta-caretta","tag-deniz-kaplumbagalarini-koruma-projesi","tag-karpaz","tag-kuzey-kibris-turk-cumhuriyeti","tag-lagadi","tag-marine-turtle-conservation-project","tag-ozel-cevre-koruma-bolgesi","tag-yavru-caretta-caretta","tag-yavru-caretta-carettalar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37272\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/190205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}