{"id":42970,"date":"2010-10-18T12:01:24","date_gmt":"2010-10-18T10:01:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=42970"},"modified":"2019-03-28T11:25:08","modified_gmt":"2019-03-28T08:25:08","slug":"balonlarmutlaka-bir-zaman-gelir-patlarlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/balonlarmutlaka-bir-zaman-gelir-patlarlar\/","title":{"rendered":"Balonlar,mutlaka bir zaman gelir patlarlar"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/omer-demir-enyeni.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-39021\" title=\"\u00d6mer Demir\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/omer-demir-enyeni.jpg\" alt=\"\" width=\"88\" height=\"115\"><\/a>Iskender Pala\u2019n\u0131n Katre-i Matem roman\u0131n\u0131 okuyalar bilir kitap Patrona Halil isyan\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar\u0131 ve bir sadrazam\u0131n(Damat \u0130brahim Pa\u015fa) \u00f6l\u00fcm\u00fc ile beraber Padi\u015fah\u2019\u0131n tahttan indirilmesine varan olaylar zincirini anlat\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Kitaba ismini veren Katre-i Matem ise bir lalenin ad\u0131d\u0131r.Bir devri kapatan ve o y\u0131llarda fiyat\u0131n\u0131n binlerce alt\u0131nla \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mor renkte bir lale so\u011fan\u0131d\u0131r Katre-i Matem. Nas\u0131l olurda bir lale so\u011fan\u0131 binlerce alt\u0131n eder diye soruyor insan kitab\u0131n sonlar\u0131nda.1637 y\u0131ll\u0131nda Hollanda\u2019da ya\u015fanan Lale \u00c7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ilk kez Kanuni Sultan S\u00fcleyman zaman\u0131nda Hollanda b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi ile \u0130stanbul\u2019dan al\u0131n\u0131p Hollanda\u2019ya g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve orada yo\u011fun ra\u011fbet g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Osmanl\u0131da bir devir haline gelen bu \u00e7i\u00e7ek aileler i\u00e7in  l\u00fcks ve stat\u00fc sembol\u00fc haline gelmi\u015fti.Lale so\u011fan\u0131na gelen bu talep art\u0131\u015f\u0131 lale so\u011fan\u0131 fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na ve giderek \u00f6zel lale borsalar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.Tabi gelen bu yo\u011fun talep \u00fczerine arac\u0131lar \u00fcreticiler ile ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7tiler ve daha \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnlerini fiyatland\u0131rmaya ba\u015flad\u0131rlar, yani arac\u0131lar \u00e7ift\u00e7ilere sezonda teslim almak \u00fczere lale paralar\u0131n\u0131 pe\u015fin verdiler. T\u0131pk\u0131 \u015fu an FUTURES piyasalarda oldu\u011fu gibi. O y\u0131llarda ortalama bir lale fiyat\u0131 300 g\u00fclden olmu\u015ftu bu da bir i\u015f\u00e7inin bir y\u0131ll\u0131k eme\u011finin anca kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Yani 1 y\u0131ll\u0131k asgari \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir lale . Fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesinin temel nedeni bu t\u00fcr gelecek vadeli s\u00f6zle\u015fmelerle lale so\u011fan\u0131 talep edenlerin  bunlar\u0131 daha pahal\u0131ya satarak para kazanacaklar\u0131 inanc\u0131nda olmalar\u0131 idi. Lale fiyatlar\u0131nda balon giderek artm\u0131\u015f bir lale 400 g\u00fcldene kadar \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 hemde 1 y\u0131l sonra teslim al\u0131nmak \u00fczere.T am bir balon fiyatt\u0131. Finansal ortamda \u00e7ok iyi bilindi\u011fi gibi olu\u015fan balonlar, mutlaka bir zaman gelir patlarlar. \u00f6ylede oldu g\u00fcn\u00fcn birinde her \u015fey tersine d\u00f6n\u00fcverdi. Lale s\u00f6zle\u015fmelerinin al\u0131c\u0131s\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca s\u00f6zle\u015fme sahipleri lale \u00fcreticilerine s\u00f6zle\u015fme bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6deyemediler. \u0130\u015fte balon patlam\u0131\u015ft\u0131 art\u0131k ,o g\u00fcnden sonra spec\u00fclat\u00f6r fiyatlar yerini daha makul fiyatlara b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131 ve lale borsas\u0131 \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc.1640 y\u0131l\u0131ndan sonra ve birdaha olale fiyat\u0131 o seviyelere hi\u00e7 ula\u015fmad\u0131..<\/p>\n<p>Bu hikayeyi size neden anlatt\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc D\u00fcnyada bu balon hikayesi hep ya\u015fan\u0131yor gerek hisse senetlerinde,d\u00f6viz piyasas\u0131nda,paritelerde,alt\u0131n,gayrimenkul ve di\u011fer emtialarda.Malum son ya\u015fan\u0131lan d\u00fcnya krizi ba\u015fta ABD olmak \u00fczere gayrimenkul fiyatlar\u0131n\u0131n \u015fi\u015firilmesinden kaynaklanan bir balon nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Gelelim bug\u00fcne ;<\/p>\n<p>Bug\u00fcn T\u00fcrk Liras\u0131 de\u011fer kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in di\u011fer \u00fclkeler gibi \u00f6nlemler al\u0131nmaya ba\u015fland\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Amerikan Merkez Bankas\u0131 FED \u2018in gev\u015fek para politikas\u0131na devam edece\u011fi  izlenimi neredeyse t\u00fcm d\u00fcnya borsalar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesine neden oluyor bizim borsam\u0131z\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu geli\u015fmekte olan \u00fclkeler ba\u015fta olmak \u00fczere tarihi zirveler yaz\u0131yor. Amerikan Dolar\u0131 hari\u00e7 t\u00fcm para birimleri de\u011fer kazan\u0131yor,t\u00fcm metaller ve  bu\u011fday ,pamuk gibi yat\u0131r\u0131m yap\u0131labilinir enstr\u00fcmantaller tavan yap\u0131yor. Bunun tek nedeni var o da ABD&#8217;de deflasyon girilmesi kayg\u0131s\u0131 ile FED\u2019in  parasal geni\u015flemeye gidilece\u011fine i\u015faret etmesi. \u0130\u015fte Alt\u0131n ba\u015fta olmak \u00fczere borsalar\u0131n tarihi zirveleri g\u00f6rmesi ak\u0131llara bu fiyatlar\u0131n balon olup olmayaca\u011f\u0131 sorusunu getiriyor.<\/p>\n<p>15 Ekimde a\u00e7\u0131klanan ABD&#8217;de enflasyon  oranlar\u0131na g\u00f6re y\u0131ll\u0131k enflasyon 2009 y\u0131l\u0131na g\u00f6re % 1.1 artt\u0131. Bu oran 1960 lardan bu g\u00fcne g\u00f6r\u00fclen en d\u00fc\u015f\u00fck enflasyon oran\u0131. B\u00fcy\u00fcmedeki yava\u015flamaya ba\u011fl\u0131 olarak talebin zay\u0131f olmas\u0131 deflasyon korkusuna sebep oluyor.Ger\u00e7i FED ba\u015fkan\u0131n\u0131n ne pahas\u0131na olursa olsun deflasyonla m\u00fccadele edece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 ak\u0131llara gev\u015fek para politikas\u0131 ile beraber bu balonlar\u0131n dahada \u015fi\u015fece\u011fi yorumunu getiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc iktisatta deflasyon dedi\u011fimiz ekonomide ki durgunluk ba\u015flarsa nakit her \u015feyden de\u011ferli olur ve d\u00fcnya  harcamalar\u0131n\u0131 ertelemeye ba\u015flar kimse bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demek istemez ve yeni bir mali kriz ba\u015flar.\u0130\u015fte bu gev\u015fek para politikas\u0131 devam\u0131 beklentisinden dolay\u0131  faizler ve dolar d\u00fc\u015ferken di\u011fer para birimleri ile hisse senetleri ve emtia fiyatlar\u0131 y\u00fckseliyor. Daha ge\u00e7en aylara kadar bor\u00e7 sorunlar\u0131 ile hat\u0131rlanan Avrupa \u00fclkeleri ise y\u00fckselen borsa endekleri ile t\u00fcm derletini unuttu ,sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc sanki.<\/p>\n<p>Bundan sonra ne olur sorusunun cevab\u0131 ise yine FED\u2019de gizli. Zaten 2 dizgini olan FED \u2018in ilk iki dizgininin birincisini faiz olarak kaybetti\u011fi varsay\u0131m\u0131 alt\u0131nda (\u00e7\u00fcnk\u00fc faizin d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fi yer kalmad\u0131) di\u011fer dizgin olan para politikas\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi ayarlamak zorunda. Yoksa Finansal ortamda \u00e7ok iyi bilindi\u011fi gibi olu\u015fan balonlar,mutlaka bir zaman gelir patlarlar.<\/p>\n<p><strong>\u00d6mer Demir<\/strong><\/p>\n<span style=\"font-weight: bold; color: #f00;\">Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 83)<\/span>\n<span style=\"font-weight: bold; color: #f00;\">Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 84)<\/span>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6mer Demir: Balonlar,mutlaka bir zaman gelir patlarlar<\/p>\n","protected":false},"author":9192212,"featured_media":39021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6199,5005],"tags":[49561,10061,195988,49562,29321,12188],"class_list":["post-42970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-manset","tag-national-turk-omer-demir","tag-nationalturk","tag-omer-demir","tag-omer-demir-balon-yazisi","tag-omer-demir-kimdir","tag-omer-demir-yazilari"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192212"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42970\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}