{"id":50038,"date":"2010-12-04T10:38:48","date_gmt":"2010-12-04T08:38:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=50038"},"modified":"2022-09-11T15:40:23","modified_gmt":"2022-09-11T12:40:23","slug":"cin-wikileaks-belgeleri-sacma-041210","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/cin-wikileaks-belgeleri-sacma-041210\/","title":{"rendered":"\u00c7in WikiLeaks belgelerini &#8220;sa\u00e7ma&#8221; olarak nitelendirdi"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/wikileaks-nationalturk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-50039\" title=\"\u00c7in WikiLeaks belgelerini &quot;sa\u00e7ma&quot; olarak nitelendirdi\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/wikileaks-nationalturk-280x176.jpg\" alt=\"\" width=\"280\" height=\"176\" srcset=\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/wikileaks-nationalturk-280x176.jpg 280w, https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/wikileaks-nationalturk.jpg 414w\" sizes=\"auto, (max-width: 280px) 100vw, 280px\" \/><\/a>D\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemine bomba gibi d\u00fc\u015fen Wikileaks belgeleri i\u00e7in &#8216;sa\u00e7ma&#8217; diyen \u00c7in&#8217;in, &#8221;utand\u0131r\u0131c\u0131 ve zorda b\u0131rak\u0131c\u0131&#8221; bilgiler nedeniyle Wikileaks ile ilgili haberleri bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/strong><\/p>\n<p>Washington Post&#8217;ta yer alan haber g\u00f6re, \u00c7in&#8217;in &#8216;Great Firewall&#8217; adl\u0131 internet filtre kalkan\u0131n\u0131n, internette bulunan Wikileaks ile ilgili bir\u00e7ok bilgileri engelledi\u011fi ve \u00c7in&#8217;in, bilgilerin bulundu\u011fu Google arama motoru sitesini hackleme gayretleri i\u00e7inde oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130nternette \u00c7ince konuyla ilgili arama sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131lmazken, devletin kontrol\u00fcndeki \u00c7in medyas\u0131 da, k\u0131s\u0131tl\u0131 olarak sadece Wikileaks sitesinin sahibi Julian Assange hakk\u0131nda Interpol&#8217;\u00fcn yakalama emri \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 ve Wikileaks&#8217;in yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 gizli belgelere dikkat \u00e7ekti. \u00c7in anakaras\u0131ndaki haberlerde \u00c7in b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile ilgili belgelere ise hi\u00e7 de\u011finilmedi.<\/p>\n<p>\u00c7\u0130N MEDYASI&#8217;NIN WIKILEAKS&#8217;A BAKI\u015eI<\/p>\n<p>\u00c7in radyosunun internet sayfas\u0131nda yer alan ve bat\u0131 medyas\u0131na dayand\u0131r\u0131lan bir haberde, Wikileaks adl\u0131 sitenin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 belgelerden sonra Almanya&#8217;da g\u00f6rev yapan \u00fcst d\u00fczey bir yetkilinin ajan oldu\u011fu ve kritik bilgileri Amerika&#8217;ya aktard\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. Haberde, Wikileaks&#8217;in kurucusunun devlet s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktan dolay\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekler listesine eklendi\u011fi iddialar\u0131na da yer verildi.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan baz\u0131 Amerikal\u0131 hukuk uzmanlar\u0131n\u0131n bu olayda belki Amerika&#8217;n\u0131n anayasas\u0131 ile ilgili sorunlar oldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve fikirleri a\u00e7\u0131klama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kanununda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131labilece\u011fi yorumlar\u0131na da de\u011finildi.<\/p>\n<p>Bu arada Tayvan&#8217;da yay\u0131nlanan Sabah (Zaobao) gazetesinde yer alan bir haberde de Wikileaks&#8217;in bundan sonraki d\u00f6nemde Tayvan ve Amerika aras\u0131ndaki gizli yaz\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kartabilece\u011fi tahmininde bulunuldu. Ba\u015fka bir haberde de belgelerde \u00c7in&#8217;in, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin geni\u015flemesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131na yer verilerek, \u00c7in&#8217;in &#8216;geni\u015fleme iste\u011finde abartmaya gerek yok&#8217; ve &#8216;geni\u015fleme be\u015f \u00fclkeden olu\u015fan g\u00fcc\u00fc suland\u0131r\u0131r&#8217; d\u00fc\u015f\u00fcncelerine yer verildi.<\/p>\n<p>Yay\u0131nlanan gizli yaz\u0131\u015fmada, ABD&#8217;nin Pekin B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi&#8217;nde g\u00f6rev yapan \u00fcst d\u00fczey bir yetkilinin \u00c7inli yetkililer ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrken, \u00c7in taraf\u0131n\u0131n &#8216;5 g\u00fc\u00e7 suland\u0131r\u0131lmamal\u0131, e\u011fer 10&#8217;a \u00e7\u0131karsa bu Amerika ve \u00c7in i\u00e7in sorun olu\u015fturur&#8217; s\u00f6zlerine yer verildi. \u00c7in \u015fimdiye kadar yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda geni\u015flemeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yordu.<\/p>\n<p>Yine Zaobao&#8217;da, Washington Post&#8217;a dayand\u0131r\u0131larak verilen bir haberde, Tayvan&#8217;\u0131n Amerika&#8217;daki temsilcili\u011finde \u00e7al\u0131\u015fan ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n, 10 g\u00fcn \u00f6nceden Amerika&#8217;n\u0131n kendilerine Wikileaks adl\u0131 sitenin Amerika ve Tayvan aras\u0131ndaki gizli yaz\u0131\u015fmalar\u0131 yay\u0131nlayaca\u011f\u0131 ve Tayvan&#8217;\u0131n haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131da bulundu\u011fu a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verildi.<\/p>\n<p>\u00c7in ile alakal\u0131 olarak Wikileaks&#8217;te yay\u0131nlanan belgelerde ayr\u0131ca \u00c7in&#8217;in G\u00fcney Kore taraf\u0131ndan y\u00f6netilecek birle\u015fik bir Kore&#8217;yi kabul etti\u011fi ve Kuzey&#8217;in &#8216;g\u00fcvenilir bir m\u00fcttefik&#8217; olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131na da yer verildi. China.com adl\u0131 internet sitesinde baz\u0131 uzmanlara dayand\u0131r\u0131larak yap\u0131lan yorumlarda ise bunun yalan oldu\u011fu, Japonya ve G\u00fcney Kore ile \u00e7evrili bir durumda, \u00c7in&#8217;in Kuzey Kore&#8217;yi b\u0131rakamayaca\u011f\u0131 yorumlar\u0131 yer ald\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7\u0130N, WIKILEAKS \u0130\u00c7\u0130N SA\u00c7MA DED\u0130<\/p>\n<p>\u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Jiang Yu, ABD&#8217;ye ait gizli yaz\u0131\u015fmalar\u0131 yay\u0131nlayarak d\u00fcnya g\u00fcndeminde bomba etkisine neden olan WikiLeaks&#8217;in \u00c7in&#8217;le alakal\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinin sorulmas\u0131 \u00fczerine, &#8216;\u00c7in, onlar\u0131n internet sitesinin &#8216;sa\u00e7ma i\u00e7eri\u011fi&#8217; hakk\u0131nda yorum yapmay\u0131 reddetti&#8217; diyerek, ba\u015fka ayr\u0131nt\u0131 vermemi\u015fti.<\/p>\n<p>\u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fclerinden Hong Lei ise, ABD&#8217;yi s\u00f6z konusu mesele hakk\u0131nda ad\u0131m atmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Belgelerin baz\u0131lar\u0131nda \u00c7in&#8217;in ad\u0131 da ge\u00e7iyor. Wikileaks&#8217;te a\u00e7\u0131klanan belgelerden birinde, \u00c7in&#8217;in Kuzey Kore f\u00fczelerinin \u0130ran&#8217;a naklinde topraklar\u0131n\u0131 kulland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddia ediliyor. \u00c7in&#8217;de internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n siteye giremedi\u011fi belirtiliyor. Ayr\u0131ca, \u00c7in&#8217;in &#8221;Kore yar\u0131madas\u0131n\u0131n G\u00fcney&#8217;in kontrol\u00fc alt\u0131nda birle\u015fmesine itiraz etmeyece\u011fi&#8221; \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, \u00c7in&#8217;in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 He Yafei&#8217;in, Kuzey Kore&#8217;yi &#8220;\u015f\u0131mar\u0131k bir \u00e7ocuk&#8221; olarak niteledi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>WIKILEAKS, ARAP \u00dcLKELER\u0130NDE DE SANS\u00dcRLEND\u0130<\/p>\n<p>Washington Post&#8217;un haberinde ayr\u0131ca, Arap liderlerinin, \u0130slam dininde yasak olmas\u0131na ra\u011fmen i\u00e7ki i\u00e7ti\u011fi ve \u0130srail&#8217;in g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc gibi ABD&#8217;nin \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer tesislerini bombalamas\u0131na destek verdi\u011fi iddia edildi.<\/p>\n<p>Gazeteye g\u00f6re ayr\u0131ca, \u00e7o\u011funlu\u011fu devlete ait b\u00f6lgedeki b\u00fcy\u00fck haber kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu haberlerle ilgili yar\u0131m yamalak bilgiler verdi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n<p>M\u0131s\u0131r&#8217;daki ba\u011f\u0131ms\u0131z gazete edit\u00f6r\u00fc Hi\u015fam Kas\u0131m, &#8221;Hala konuyu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ve kesin sans\u00fcr ve oto sans\u00fcr var.&#8221; ifadelerini kulland\u0131. Haberde, b\u00f6lgede halen \u00e7o\u011fu insan\u0131n internet eri\u015fimine sahip olmad\u0131\u011f\u0131, ancak baz\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu belgeleri takip ve tart\u0131\u015fmaya devam etti\u011fi de dile getirildi.<\/p>\n<p>Yay\u0131nlanan belgelerde ABD D\u0131\u015fi\u015fleri&#8217;nin 2004-2010 Mart ay\u0131na kadarki 250 bin diplomatik gizli yaz\u0131\u015fmas\u0131 yer al\u0131yor.<\/p>\n<span style=\"font-weight: bold; color: #f00;\">Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 81)<\/span>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in WikiLeaks belgelerini &#8220;sa\u00e7ma&#8221; olarak nitelendirdi<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":50039,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6769,6665,6155,5005,220816],"tags":[711,55807,55806,55809,863,55383,55810],"class_list":["post-50038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya","category-dunya","category-gundem","category-manset","category-uzak-dogu","tag-cin","tag-cin-wikileaks","tag-cin-wikileaks-belgeleri","tag-great-firewall","tag-japonya","tag-wikileaks-gizli-belgeler","tag-zaobao"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50038"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50038\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}