![\"\"](\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/vendetta3-280x178.jpg\" "\\"\\"")
Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesininin ilk alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Montesquieu olmu\u015ftur. Buna g\u00f6re yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 erklerinin herbirinin ba\u011f\u0131ms\u0131z alanlar\u0131 ve sorumluklular\u0131 vard\u0131r.<\/h1>\nHepsi kendi iktidar alanlar\u0131 nispetinde di\u011ferlerinin alanlar\u0131na etki edebilirler. Ancak birinin di\u011feri \u00fcst\u00fcnde hiyerar\u015fik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bulunmamaktad\u0131r. Bunlar hukuk devletinin, hesap verilebilirli\u011fin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir demokrasinin olmazsa olmaz ilkeleridir. Parlamenter demokrasinin temelini bu ilke olu\u015fturur. Bu g\u00fc\u00e7ler dengesidir ki parlamenter demokrasiyi \u00e7o\u011funlu\u011fun tahakk\u00fcm\u00fcnden ay\u0131r\u0131r. Bir ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fc ortaya koyar ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc herkes i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 k\u0131lar.<\/p>\n
Ancak \u00f6zellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131 bilinci geli\u015fmemi\u015f, demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00e7ok eskiye dayanmayan, e\u011fitim ve gelir seviyesi g\u00f6receli olarak d\u00fc\u015f\u00fck olan kimi toplumlarda iktidar, buldu\u011fu her f\u0131rsatta kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesini tavsatmaya, yasama ve yarg\u0131 erklerinin etki alanlar\u0131n\u0131 daraltmaya ve kendi kudretini artt\u0131rmaya giri\u015fir. Bunun sonucu zamanla, s\u0131ras\u0131yla ve etki alanlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne g\u00f6re demokrasi, totaliter demokrasi, otokrasi ve diktat\u00f6rl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n
\u0130ktidar erki ak\u0131ll\u0131 olmak, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn kendinde topland\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131rmak zorundad\u0131r ki, y\u00f6netti\u011fi toplumun g\u00f6z\u00fcnde me\u015fruiyetini kaybetmesin ve g\u00f6nl\u00fcnce iktidar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00fcrmeye devam etsin. \u00c7ok kere asl\u0131nda bu iktidar sahipleri k\u00f6t\u00fc niyetli olarak da yola \u00e7\u0131kmazlar. Asl\u0131nda kendi paradigmalar\u0131 etraf\u0131nda do\u011fruyu yapt\u0131klar\u0131na, toplumlar\u0131na hizmet ettiklerine, karanl\u0131k yanlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131m ettiklerine inan\u0131rlar. Ancak iktidar g\u00fcc\u00fc, zamanla paradigman\u0131n kaymas\u0131na, g\u00fc\u00e7 yan\u0131lmas\u0131na, iktidar erkine sahip olan\u0131n kendini vazge\u00e7ilmez g\u00f6rmesine, ben merkezci bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131 olu\u015fturmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Yine kat\u0131l\u0131mc\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve birey anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok geli\u015fmemi\u015f toplumlarda iktidar sahibinin etraf\u0131 \u00e7abuk dolmaktad\u0131r. G\u00fc\u00e7 bir tek merkezin hatta bir tek ki\u015finin elindedir. O ki\u015fiye yak\u0131n olanlar bu g\u00fc\u00e7ten en iyi yararlanacak olanlard\u0131r. \u0130ktidar sahibi bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc i\u00e7erisinde etraf\u0131ndakilerin de doldurmas\u0131 ile her ge\u00e7en g\u00fcn daha da alternatifsiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flar ve kendisi ile ilgili mitler \u00fcretmeye koyulur.<\/p>\n
\u015eimdi yak\u0131n \u00e7evremize bakal\u0131m. \u00dclkemize bu \u00e7er\u00e7eveden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z su g\u00f6t\u00fcrmez. Yasama ve y\u00fcr\u00fctme erklerinin birbirlerinden ayr\u0131 alanlara sahip olabilmesi sa\u011flam hukuki temellere ve geleneklere dayanan siyasal partilere ve adil, e\u015fitlik\u00e7i bir temsil sistemine dayan\u0131r. Maalesef \u00fclkemizde hemen bir \u00e7ok parti lider merkezli. \u00d6rne\u011fin ABD y\u00f6netim sisteminde sadece iki parti bulunmas\u0131na ra\u011fmen, partiler i\u00e7inde \u00e7ok \u00e7e\u015fitli etki odaklar\u0131 ve g\u00fc\u00e7 merkezleri bulunmakta. Ancak \u00fclkemizde partiler lider ve onun etraf\u0131ndaki destek\u00e7ilerinden olu\u015fmakta. Hatta aksi bir durum toplum taraf\u0131ndan zaafiyet olarak okunmakta.<\/p>\n
\u00dclkemizde d\u2019Hondt se\u00e7im sistemi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bel\u00e7ikal\u0131 bir avukat olan Victor D\u2019Hondt\u2019un geli\u015ftirdi\u011fi bu sistem 1960\u2019dan beri \u00fclkemizde de tercih ediliyor. Bir anlamda siyasal istikrar sa\u011flamaya dayal\u0131 bir sistem olan d\u2019Hondt sisteminin, bir askeri darbeden sonra uygulanmaya ba\u015flamas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir. D\u2019Hondt sistemi ile kabaca al\u0131nan oy oranlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k elde edilen temsil imkan\u0131n\u0131n \u201cK\u00fcp Kanunu\u201d\u2019na dayand\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Bir modelleme yaparsak %60 ve %40 oy alan iki partinin oy oranlar\u0131 3\/2 iken temsil oranlar\u0131 27\/8 gibi bir oran olacakt\u0131r. Bunun \u00fczerine bir de ba\u015fka hi\u00e7 bir \u00fclkede e\u015fi benzeri olmayan %10\u2019luk se\u00e7im baraj\u0131n\u0131 koydu\u011fumuzda yasama erkinin y\u00fcr\u00fctme erkinden \u00e7ok ayr\u0131 olabilece\u011fini s\u00f6ylemek imkans\u0131zla\u015fmaktad\u0131r. \u00dcstelikte muhalefet partilerinin bir etki olarak yasa d\u00fczenlemelerine kar\u015f\u0131 ba\u015fvurabildi\u011fi y\u00fcksek mahkemenin (\u00fclkemizde Anayasa Mahkemesi) siyasal etkiye a\u00e7\u0131k bir hale getirildi\u011fi bir durum(ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z son referandumdan sonra y\u00fcksek mahkemenin yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir) demokrasiden otokrasiye do\u011fru giden trenin ilk duraklar\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu noktada yarg\u0131 m\u00fcdahalesi ile i\u015flemez hale gelen bir iktidar erkinden bahsederek antitez ileri s\u00fcrmek, dayana\u011f\u0131 olmayan, hukuk devleti ilkesi ile ba\u011fda\u015fmayacak hatta iyi niyetten uzak bir \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fen \u015fekillerde ve gittik\u00e7e artan etki alanlar\u0131na kavu\u015fmas\u0131 ile insanlar\u0131n ifade kabiliyeti geri d\u00f6n\u00fclemez bi\u00e7imde artm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu noktada sosyal medyan\u0131n son ya\u015fanan geli\u015fmelerde halk\u0131 alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek ifade etmek isterim y\u00f6nlendirmek i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131nda nas\u0131l etkili oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc belirtmemiz gerekir. Bu durum iktidar erki i\u00e7in me\u015fruiyet sorununu derinle\u015ftirmi\u015ftir. Bunun i\u00e7in, g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131 t\u00f6rp\u00fclemek daha dolamba\u00e7l\u0131 yollar gerektirmektedir.<\/p>\n
\u0130ktidar g\u00fcc\u00fcn\u00fc elinde bulunduranlar\u0131n kendilerine kar\u015f\u0131 olu\u015fan herhangi bir g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131n\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in art\u0131k daha da fazla kendi etkilerine a\u00e7\u0131k olan yarg\u0131 erkini bilerek veya bilmeyerek kullanmalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 bu ileti\u015fim devrimidir. Bug\u00fcn bir siyasal g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn bir zihniyetin tamam\u0131n\u0131n ayn\u0131 su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye oldu\u011fu ima edilmektedir.Yar\u0131n bu iddialar daha y\u00fcksek sesle dillendirilebilir.<\/p>\n
\u0130\u00e7eri\u011fi her ne olursa olsun sadece kitap yazmak nas\u0131l \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi anlam\u0131na gelebilir. Tutuklulukla sonu\u00e7lanan ifade alma s\u00fcre\u00e7leri nas\u0131l sadece yaz\u0131lan kitaplara ve kesik kesik ilgisiz bir kronolojik s\u0131ralama izlemeyen telefon dinlemelerine dayand\u0131r\u0131labilir. Biraz hukuk bilgisine daha da \u00f6tesi biraz vicdana sahip y\u00fcrek ve ak\u0131llar\u0131n bunu kabul edebilmesi ac\u0131 vericidir.<\/p>\n
Erdem ASYALI \/ NationalTurk<\/strong><\/p>\n Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 64)<\/span><\/strong><\/p>\n Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 69)<\/span>\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesininin ilk alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Montesquieu olmu\u015ftur. Buna g\u00f6re yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 erklerinin herbirinin ba\u011f\u0131ms\u0131z alanlar\u0131 ve sorumluklular\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":63626,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6202,6805],"tags":[65060,65419,34923,64000],"class_list":["post-63625","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-politika","category-turkiye","tag-demokrasi","tag-kuvvetler-ayriligi","tag-secim-baraji","tag-yargi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63625\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}