{"id":72573,"date":"2011-06-15T23:59:06","date_gmt":"2011-06-15T20:59:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=72573"},"modified":"2012-05-05T17:03:18","modified_gmt":"2012-05-05T14:03:18","slug":"ay-tutulmasi-2011-ay-tutulmasi-72573","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/ay-tutulmasi-2011-ay-tutulmasi-72573\/","title":{"rendered":"Ay tutulmas\u0131 heyecanla izlendi \/ 2011 ay tutulmas\u0131"},"content":{"rendered":"<h1><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-72574\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/ay_tutulmasi-187x220.jpg\" alt=\"\" width=\"187\" height=\"220\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/ay_tutulmasi-187x220.jpg 187w, https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/ay_tutulmasi-341x400.jpg 341w, https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/ay_tutulmasi.jpg 427w\" sizes=\"auto, (max-width: 187px) 100vw, 187px\" \/>Ay tutulmas\u0131 heyecanla izlendi \/ 2011 ay tutulmas\u0131.Ay tutulmas\u0131 ABD ve Kanada haricinde d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde izlendi.<\/h1>\n<p>\u0130stanbul&#8217;da havan\u0131n par\u00e7al\u0131 bulutlu olmas\u0131 nedeniyle ay tutulmas\u0131 net g\u00f6r\u00fclmese de, yine vatanda\u015flar taraf\u0131ndan merakla izlendi. Ay tutulmas\u0131n\u0131 izleyen bir vatanda\u015f, &#8220;\u00c7ok do\u011fa \u00fcst\u00fc ve b\u00fcy\u00fcleyici bir olay. Evimde oldu\u011fu zaman d\u00fcrb\u00fcnle izlerim&#8221; dedi. D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6lgesinin ay\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kapatmas\u0131, 1 saat 40 dakika s\u00fcrmesi bekleniyor. Bu g\u00f6ky\u00fcz\u00fc manzaras\u0131,ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bitimine kadar Do\u011fu Afrika, Orta Asya, Ortado\u011fu ve Avustralya&#8217;n\u0131n bat\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilecek.<\/p>\n<p>Uzun s\u00fcreli tam ay tutulmas\u0131, en son Temmuz 2000&#8217;de olmu\u015ftu ve 1 saat 47 dakika s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. G\u00fcne\u015f tutulmalar\u0131ndan farkl\u0131 olarak ay tutulmalar\u0131, \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00fcvenle izlenebiliyor.<\/p>\n<p>Ay tutulmas\u0131 \u015fuanda T\u00fcrkiye\u2019de canl\u0131 olarak izlenebiliyor, ay tutulmas\u0131 T\u00fcrkiye saati ile saat 22:13\u2032te ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f tutulmas\u0131n\u0131n aksine, Ay tutulmalar\u0131 \u00e7\u0131plak g\u00f6zle izlenebiliyor.<\/p>\n<p>Ay kendi y\u00f6r\u00fcngesinde dolan\u0131rken, kimi zaman D\u00fcnya\u2019n\u0131n g\u00f6lgesine girer. Buna Ay tutulmas\u0131 denir. Ay tutulmas\u0131, dolunay zaman\u0131nda ve ay\u0131n d\u00fc\u011f\u00fcm noktalar\u0131na yak\u0131n olmas\u0131 durumunda meydana gelir. Ay\u2019\u0131n D\u00fcnya\u2019n\u0131n g\u00f6lgesine girmesi ile G\u00fcne\u015f\u2019ten ald\u0131\u011f\u0131 parlakl\u0131\u011f\u0131 kaybetmesi neticesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f kar\u015f\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131nda veya ona yak\u0131n olmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlar alt\u0131nda D\u00fcnya\u2019n\u0131n g\u00f6lgesi Ay\u2019a d\u00fc\u015fer. Bu 90.957.42.000.000.000.0 km uzanan g\u00f6lge konisi ay uzakl\u0131\u011f\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 8800 km geni\u015ftir. Ay saatte 3456 km hareket etti\u011fi i\u00e7in, ortalama Ay tutulmas\u0131n\u0131n zaman\u0131 yakla\u015f\u0131k 40 dakika ile bir saat aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Ay tutulmas\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ay\u0131n ufuk \u00e7izgisinin \u00fczerinde oldu\u011fu herhangi bir b\u00f6lgesinden g\u00f6zlenebilir. Ay\u2019a kar\u015f\u0131 olan D\u00fcnya y\u00fczeyine \u00e7arpan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 D\u00fcnya\u2019n\u0131n atmosferi taraf\u0131ndan k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Ay tutulmas\u0131nda Ay tamamen kaybolmaz.<\/p>\n<p>D\u00fcnya etraf\u0131nda k\u0131r\u0131lan \u0131\u015f\u0131klarda mavi renk yutuldu\u011fu ve k\u0131rm\u0131z\u0131 renk yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, D\u00fcnya\u2019n\u0131n g\u00f6lgesi k\u0131rm\u0131z\u0131 renkte g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu g\u00fc\u00e7s\u00fcz \u0131\u015f\u0131k kal\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc mahalli atmosferik \u015fartlara ba\u011fl\u0131 olarak Ay\u2019\u0131 tuhaf bir bak\u0131r renginde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n<p>Ay tutulmas\u0131 genellikle y\u0131lda iki kere ortaya \u00e7\u0131kar. Baz\u0131 \u00f6zel durumlarda ay tutulmas\u0131n\u0131n hi\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 veya \u00fc\u00e7 defa ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 da olabilir.<\/p>\n<p>G\u00fcm\u00fc\u015fhaneliler 2011 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk &#8216;Ay Tutulmas\u0131n\u0131&#8217; \u00e7\u0131plak g\u00f6zle izledi. Zafer meydan\u0131nda bulunan baz\u0131 vatanda\u015flar hava a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan g\u00f6ky\u00fcz\u00fc \u015f\u00f6lenini Foto\u011fraf Makineleri ve kameralarla kal\u0131c\u0131 k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve ilgiyle izledi. Tutulma 22.10 ba\u015flarken yakla\u015f\u0131k 20 dakika s\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nHavan\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131yla Ay Tutulmas\u0131&#8217;n\u0131 G\u00fcm\u00fc\u015fhane\u2019de net olarak izleyen vatanda\u015flar, olu\u015fan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn \u00e7ok g\u00fczel oldu\u011funu s\u00f6yledi. Ay tutulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ay\u0131n parlakl\u0131\u011f\u0131 dakikalar ge\u00e7tik\u00e7e yerine karanl\u0131\u011fa b\u0131rakt\u0131. Teleskopu olmayan vatanda\u015flar\u0131n kendi cep telefonlar\u0131yla \u00e7ekti\u011fi tutulman\u0131 an\u0131 ise dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>AY TUTULMASI<br \/>\nAy tutulmas\u0131, D\u00fcnya&#8217;n\u0131n G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n eri\u015fmesini engelledi\u011fi b\u00f6lgeye Ay\u2019\u0131n girmesi sonucu olu\u015fuyor. Ay, karanl\u0131k b\u00f6lgede ilerledik\u00e7e, rengi g\u00fcm\u00fc\u015ften turuncuya ve sonras\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131ya d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130ki karadelik g\u00f6zlemlendi<\/p>\n<p>Amerikan Ulusal Havac\u0131l\u0131k ve Uzay Dairesi (NASA) uydular\u0131, 425 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki bir galakside, devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckte iki karadelik g\u00f6zlemledi. Karadeliklerin uydu foto\u011fraflar\u0131, \u2018g\u00fcl\u00fcmseyen\u2019 bir y\u00fcze olan benzerli\u011fiyle dikkat \u00e7ekiyor.<br \/>\nNASA\u2019n\u0131n Swift ve Chandra uydular\u0131, \u2018Markarian 739\u2019 (NGC 3758 ad\u0131yla da bilinen) galaksinin merkezinde, iki s\u00fcper k\u00fctleli karadelik ke\u015ffetti. Birbirlerine sadece 11 bin \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta bulunan ikiz karadelikleri s\u0131cak ve hareketli gaz bulutlar\u0131 ay\u0131r\u0131yor. Karadeliklerden birisini Swift, di\u011ferini ise Chandra uydusu tespit etti.<br \/>\nNASA\u2019ya ba\u011fl\u0131 Goddard Uzay U\u00e7u\u015f Merkezi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten bilim adam\u0131 Michael Koss, \u201cKendi galaksimiz Samanyolu\u2019nun da i\u00e7inde bulundu\u011fu b\u00fcy\u00fck galaksilerin merkezlerinde, G\u00fcne\u015f\u2019ten milyonlarca kez b\u00fcy\u00fck k\u00fctleli devasa karadelikler uzan\u0131yor. Bunlardan baz\u0131lar\u0131, G\u00fcne\u015f\u2019ten milyarlarca kat daha fazla enerji yayar\u201d dedi.<br \/>\nBilim insanlar\u0131, yo\u011fun madde \u00e7\u0131karan aktif galaksi \u00e7ekirdeklerini g\u00f6zlemlemek i\u00e7in bu galaksilerin merkezlerini inceliyor. Markarian 739\u2019da oldu\u011fu gibi merkezinde iki dev karadelik bulunan galaksilere ise \u015fu ana kadar \u00e7ok az rastland\u0131. S\u00fcper karadeliklerin, galaksilerdeki sarmal yap\u0131n\u0131n olu\u015fumunu sa\u011flayabildi\u011fi ve y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 gaz ile tozu galaksi merkezi etraf\u0131nda tutabildi\u011fi san\u0131l\u0131yor.<br \/>\nMichael Koss ve ekibinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, The Astrophysical Journal Letters\u2019da yay\u0131nlanacak.<\/p>\n<p>NASA: G\u00fcne\u015f&#8217;in faaliyetleri ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 yava\u015flad\u0131<\/p>\n<p>ABD\u2019li g\u00f6k bilimciler, G\u00fcne\u015f\u2019in faaliyetlerinde ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir yava\u015flama tespit ettiklerini ve bu durumun on y\u0131llarca s\u00fcrebilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Uzmanlar bu geli\u015fmelerin d\u00fcnyay\u0131 bekleyen olas\u0131 bir tehdide i\u015faret edebilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>ABD\u2019li g\u00f6k bilimcileri harekete ge\u00e7iren geli\u015fme, G\u00fcne\u015f\u2019in faaliyetlerini izlemeye yarayan G\u00fcne\u015f lekelerinin azalmas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f lekeleri, g\u00fc\u00e7l\u00fc manyetik kuvvetler \u0131s\u0131 yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 engelledi\u011fi i\u00e7in G\u00fcne\u015f\u2019in i\u00e7 b\u00f6lgesindeki \u0131s\u0131dan mahrum kalan ve ancak yo\u011fun manyetik etkinli\u011fin bulundu\u011fu b\u00f6lgelere deniyor. G\u00fcne\u015f d\u00f6ng\u00fcs\u00fc denilen 11 y\u0131ll\u0131k periyotlarda kara lekelerin say\u0131lar\u0131nda ve b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerinde de\u011fi\u015fiklikler ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n<p>Ancak, ABD\u2019li bilim insanlar\u0131n\u0131n G\u00fcne\u015f\u2019in i\u00e7 k\u0131sm\u0131, y\u00fczeyi ve atmosferi \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rma, D\u00fcnya\u2019n\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi hakk\u0131nda korkutucu bir olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. G\u00f6k bilimciler, \u201cG\u00fcne\u015f\u2019te ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 geli\u015fmeler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, 2020 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesi beklenen bir sonraki G\u00fcne\u015f d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn olmas\u0131 gerekenden daha gen\u00e7 ya\u015fanabilece\u011fi&#8221; uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Bu durum k\u0131saca, G\u00fcne\u015f\u2019in belirsiz bir s\u00fcre i\u00e7in \u201ck\u0131\u015f uykusuna yatmas\u0131\u201d anlam\u0131na geliyor. Bu &#8220;k\u0131\u015f uykusu&#8221; yeni bir buzul \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131na neden olabilir. Tarihe \u201cMaunder Minimum\u201d olarak ge\u00e7en benzer bir olayda, 1645 ve 1715 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bir nevi \u201cMini Buz \u00c7a\u011f\u0131\u201d ya\u015fanm\u0131\u015f ve Avrupa\u2019daki su kanallar\u0131 buz kesmi\u015f, Alplerdeki buzullar, da\u011f yama\u00e7lar\u0131ndaki k\u00f6ylere kadar uzanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay tutulmas\u0131 heyecanla izlendi \/ 2011 ay tutulmas\u0131.Ay tutulmas\u0131 ABD ve Kanada haricinde d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde izlendi. <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":72574,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5005,6662],"tags":[72957,72955,72956,72960,72958,72959],"class_list":["post-72573","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-yasam","tag-2011-ay-tutulmasi","tag-ay-tutulmasi","tag-ay-tutulmasi-2011","tag-ay-tutulmasi-istanbul","tag-istanbul-ay-tutulmasi","tag-turkiye-ay-tutulmasi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72573"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72573\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}