![\"\"](\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/Dolar_Resimleri-280x210.jpg\" "\\"Dolar\\"")
Uzun s\u00fcredir T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck ekonomik sorunu \u00e7ok y\u00fcksek olan cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131.\u00a0Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu bir kez daha tekrar ederek, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde T\u00fcrk ekonomisinin nas\u0131l bir seyir izleyebilece\u011fi \u00fczerinde bir tahmin y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/h1>\n\u00dclkelerin di\u011fer \u00fclkelerle ekonomik ili\u015fkileri \u00f6demeler dengesi adl\u0131 bilan\u00e7o ile izlenmektedir. \u00d6demeler dengesi \u00fczerinde, di\u011fer \u00fclkelerden elde edilen her t\u00fcrl\u00fc d\u00f6viz gelirleri ile di\u011fer \u00fclkelerle olan ili\u015fkilerden do\u011fan her t\u00fcrl\u00fc d\u00f6viz giderini takip etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6demeler dengesinin i\u00e7inde d\u00f6rt farkl\u0131 temel kalem vard\u0131r. Mal hesab\u0131 do\u011frudan ithalat ihracat fark\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Hizmetler hesab\u0131 di\u011fer \u00fclkeler ve \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 ile yap\u0131lan turizm, sigorta, nakliye vb. ili\u015fkileri sonucu olu\u015fan fark\u0131 g\u00f6sterir. Yat\u0131r\u0131m gelirleri hesab\u0131, yurtd\u0131\u015f\u0131na yap\u0131lan kar transferlerinden, yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelen kar transferleri rakam\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan ibarettir. Cari transferler de di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc para hareketini g\u00f6sterir. \u00d6demeler dengesi verilerine ili\u015fkin detayl\u0131 bilgilere Merkez Bankas\u0131 web sitesinin veriler alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan ula\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
2011 Ocak-Nisan ay\u0131 verilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda toplam ithalat\u0131m\u0131z\u0131n bu d\u00f6nemde 74 milyar dolar civar\u0131nda toplam ihracat\u0131m\u0131z\u0131n ise 45 milyar dolar civar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sadece ithalat ve ihracat temelinde bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda toplam 29 milyar dolarl\u0131k bir a\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Burada bir parantez a\u00e7arak belirtmek gerekir ki, ihracat rakam\u0131m\u0131z olarak g\u00f6r\u00fclen 45 milyar dolar\u0131n tamam\u0131 yerli katma de\u011feri ifade etmemektedir. \u0130hra\u00e7 \u00fcr\u00fcnlerimiz genellikle ithal hammadde veya ara mallar\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok az katma de\u011fer yaratan basit i\u015flemlerden ibarettir.<\/p>\n
\u015eu \u00f6rnek bu izah edilen durumu daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lacakt\u0131r. Birim fiyat\u0131 100 dolar olan TV ihra\u00e7 ediyoruz diyelim. Bu televizyonun 45 dolar olan t\u00fcp\u00fc \u00c7in\u2019den getirilmektedir.Televizyonun i\u00e7inde ayr\u0131ca en az 20 dolarl\u0131k daha ithal malzeme bulunmaktad\u0131r. Buradan hareketle 100-65= 35 dolarl\u0131k bir katma de\u011fer yarat\u0131lmaktad\u0131r. Yani bu \u00fcr\u00fcn i\u00e7in asl\u0131nda 35 dolar kazan\u0131lmaktayken bu kay\u0131tlara 100 dolar olarak yans\u0131maktad\u0131r. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla 45 milyar dolar olan toplam ihra\u00e7 rakam\u0131m\u0131z\u0131 net olarak 20 milyar dolarlar seviyesinde de\u011ferlendirmek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir veri olacakt\u0131r. Bu durum ekonomik k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok artt\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca hizmetler hesab\u0131 alt\u0131nda incelenen kalemlerden turizmden ilk 4 ayl\u0131k s\u00fcre\u00e7te 2 milyar dolar civar\u0131nda bir gelir elde edilmi\u015ftir. \u00c7ok \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnden de ba\u015fta Rusya ve Libya\u2019daki projelerden elde edilen gelirler olmak \u00fczere toplam 0.1 milyar dolarl\u0131k bir katk\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2011 Turizm sezonu i\u00e7in M\u0131s\u0131r ve Kuzey Afrika\u2019n\u0131n di\u011fer \u00fclkelerinde ya\u015fanan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019yi \u00e7ok olumlu etkileyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak T\u00fcrk turizmcilerinin y\u00fcksek fiyat politikas\u0131 nedeniyle bu y\u0131l i\u00e7in beklenenden daha az bir gelir d\u00fczeyine ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Turistler her sene daha ucuza gidebildikleri T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131rf b\u00f6lgenin di\u011fer \u00fclkelerinde kriz var diye daha fazla \u00f6deme yapmak istemiyorlar. Bunun yerine daha ba\u015fka co\u011frafyalara gitmeyi tercih ediyorlar. \u00d6te yandan, Libya\u2019daki \u00e7alkant\u0131lar\u0131n da buradaki b\u00fcy\u00fck in\u015faat projelerimizi olumsuz anlamda etkileyebilece\u011fi ortada.<\/p>\n
\u00d6demeler dengesi \u00fczerinde incelemeye devam etti\u011fimizde portf\u00f6y yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcde dengeleyici olduklar\u0131n\u0131 ve bu yolla \u00fclkeye \u00e7ok miktarda para giri\u015fi sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Nitekim \u00f6zellikle \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn yurtd\u0131\u015f\u0131ndan olduk\u00e7a \u00e7ok bor\u00e7land\u0131\u011f\u0131 ve ayn\u0131 zamanda portf\u00f6y yat\u0131r\u0131m\u0131 ald\u0131\u011f\u0131, yani borsam\u0131zda \u00e7ok fazla yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu \u015fu demek oluyor. S\u0131cak paraya \u00e7ok ba\u011f\u0131ml\u0131 haldeyiz. Ve bu s\u0131cak para herhangi bir nedenle \u00fclkeden \u00e7\u0131kmaya karar verirse \u00e7ok zor g\u00fcnler bizi bekliyor olacakt\u0131r. Bu paran\u0131n internet \u00fczerinden bile sadece bir ka\u00e7 basit i\u015flemle \u00fclkeyi terk etmesi her an m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n b\u00f6lgemiz co\u011frafyas\u0131 i\u00e7in tasarlad\u0131klar\u0131 ad\u0131 kendinden menkul mevcut projeye uygun siyasal tablo T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fck ekonomik \u00e7alkant\u0131lar ya\u015famas\u0131na engel s\u0131cak paray\u0131 \u00fclkeden \u015fu an i\u00e7in \u00e7\u0131karm\u0131yor. Ancak nihai kazanc\u0131 her zaman kendisi i\u00e7in saklayan uluslararas\u0131 oyuncular\u0131n i\u015fine geldi\u011fimiz, onlar\u0131n menfaatlerine \u00e7al\u0131\u015fabildi\u011fimiz s\u00fcrece s\u0131cak para \u00fclkede kalacakt\u0131r. Bu durumun bizim i\u00e7in ne kadar b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131 oldu\u011fu ve nas\u0131l egemenlik haklar\u0131m\u0131z\u0131 teslim edici oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Art\u0131k \u00f6demeler dengemiz SOS veriyor. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z kotar\u0131lamayacak noktaya do\u011fru s\u00fcratle gidiyor. \u0130thal etti\u011fimizden daha \u00e7ok ihra\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekten g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekonomi hedefine ula\u015fm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. \u015eu an i\u00e7in milli has\u0131lam\u0131z ABD\u2019nin Illinois eyaletinin milli has\u0131las\u0131n\u0131n az \u00fcst\u00fcnde. Tam 4 ABD eyaletinden(California, New York, Florida, Texas) daha az \u00fcretimimiz var. Uluslararas\u0131 arenada, s\u00f6z\u00fc dinlenir bir akt\u00f6r olmak i\u00e7in cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u0131cak para ile d\u00f6nd\u00fcrmek yerine, t\u00fcketti\u011fimizden \u00e7o\u011funu \u00fcretip fazlal\u0131\u011f\u0131 satarak d\u00f6nd\u00fcrmemiz gerekiyor . Ancak o zaman ger\u00e7ek bir ekonomik g\u00fc\u00e7 olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Yeni kurulacak h\u00fck\u00fcmetin ekonomi kurmaylar\u0131n\u0131n ilk i\u015fi cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ehlile\u015ftirmek olmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde ihracat\u0131m\u0131z\u0131 biraz daha cazip hale getirebilmek i\u00e7in d\u00f6viz kurlar\u0131 \u00fcst\u00fcnde g\u00f6rece bir ayarlama yap\u0131labilir. Uzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131 \u015fu an 1.60 etraf\u0131nda dola\u015fan dolar kurunun 1.72-1.75 aras\u0131 bir noktaya \u00e7ekilerek ihracat\u00e7\u0131ya bir nebze rekabet g\u00fcc\u00fc kazand\u0131rmak ve yine bu yolla ithalat\u0131 biraz k\u0131smak, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kontrol alt\u0131na alabilecek en temel enstr\u00fcman gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Erdem ASYALI-NATIONALTURK<\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/p>\n \n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Uzun s\u00fcredir T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck ekonomik sorunu \u00e7ok y\u00fcksek olan cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu bir kez daha tekrar ederek, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde T\u00fcrk ekonomisinin nas\u0131l bir seyir izleyebilece\u011fi \u00fczerinde bir tahmin y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":188837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6199,6155,26554,5005,6805],"tags":[69441,42660,66579,73955,195946,12916,64930,56634,10463],"class_list":["post-73813","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-gundem","category-haftanin-yorumu","category-manset","category-turkiye","tag-cari-acik","tag-cari-acik-nedir","tag-dolar-kuru","tag-dolar-ne-kadar-olacak","tag-ekonomi","tag-ekonomi-yazilari","tag-erdem-asyali","tag-faiz","tag-merkez-bankasi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73813"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73813\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/188837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}