{"id":81463,"date":"2011-09-12T18:51:10","date_gmt":"2011-09-12T15:51:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=81463"},"modified":"2023-08-11T15:51:22","modified_gmt":"2023-08-11T12:51:22","slug":"12-eylulun-yildonumunde-yildirim-turkerden-carpici-bir-yazi-81463","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/12-eylulun-yildonumunde-yildirim-turkerden-carpici-bir-yazi-81463\/","title":{"rendered":"12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Y\u0131ld\u0131r\u0131m T\u00fcrker&#8217;den \u00e7arp\u0131c\u0131 bir yaz\u0131"},"content":{"rendered":"<h1><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-81464\" title=\"\" src=\"http:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/erdal_eren_muze.jpeg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/erdal_eren_muze.jpeg 400w, https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/erdal_eren_muze-280x186.jpg 280w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>Bug\u00fcn 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesinin 31. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc. Radikal gazetesinin \u00e7arp\u0131c\u0131 yaz\u0131lar\u0131yla tan\u0131nan ismi Y\u0131ld\u0131r\u0131m T\u00fcrker de k\u00f6\u015fesini 12 Eyl\u00fcl&#8217;e ay\u0131rd\u0131.<\/h1>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m T\u00fcrker&#8217;in Radikal gazetesindeki yaz\u0131s\u0131;<\/p>\n<p><strong>\u00c7ocu\u011fu ast\u0131lar<\/strong><\/p>\n<p>Gen\u00e7 arkada\u015flar\u0131ma anlatmak istediklerim var. Bug\u00fcn, lanetli bir y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc. Mutsuzlu\u011fumuzun uzun hik\u00e2yesine buradan ba\u015flayabiliriz.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131y\u0131 12 Eyl\u00fcl d\u00f6nemine tan\u0131k olmaya ya\u015f\u0131 yetmeyenler okusun isterim. Gen\u00e7 arkada\u015flar\u0131ma anlatmak istediklerim var.<br \/>\nBug\u00fcn, lanetli bir y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc. Mutsuzlu\u011fumuzun uzun hik\u00e2yesine buradan ba\u015flayabiliriz.<br \/>\nDaha \u00f6nce de mutlu de\u011fildik. Ama hevesimiz vard\u0131. Mutluluktan \u00e7ok hevese yaz\u0131l\u0131rd\u0131k zaten. \u015eimdiki kadar sakar, \u015fimdiki kadar umutluyduk. Ama o zamanlar umut diyegeldi\u011fimiz, neredeyse b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 kucaklayan bir r\u00fcyayd\u0131. G\u00fczeldi. A\u015fka benzer bir yan\u0131 vard\u0131. D\u00fcnyan\u0131n tan\u0131m\u0131 farkl\u0131yd\u0131 o zamanlar. Hen\u00fcz kopar\u0131l\u0131p al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131 bizden. Sanki d\u00fcnya elimizin alt\u0131ndayd\u0131 da biz onu ok\u015fad\u0131k\u00e7a yepyeni bir d\u00fcnya d\u00f6necekti a\u015fk\u0131m\u0131zdan. O zamanlar kimse kimseyi romantik olmakla su\u00e7lamazd\u0131. Sizin kadar gen\u00e7, sizin kadar uyan\u0131kt\u0131k. Ne sizden az, ne sizden fazlayd\u0131k. Sadece sanki daha s\u0131k bakard\u0131k birbirimizin g\u00f6zlerine. Bir de sanki \u015fimdi sizin s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadar s\u0131k\u0131lmazd\u0131k. D\u00fcnyayla a\u015f\u0131k dala\u015f\u0131na girmi\u015ftik ya.<br \/>\n\u015eimdi neredeyse bir \u015fakaym\u0131\u015f gibi an\u0131l\u0131yor ana-babalar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 o korkun\u00e7 d\u00f6nem.<br \/>\nBir sabah, \u015fimdi Marmaris\u2019te ya\u015fayan, Yener S\u00fcsoy\u2019un \u2018Ala\u015fehirli afacan\u2019 dedi\u011fi, b\u00fcy\u00fck medyam\u0131z\u0131n sevimli bir dede olarak yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 Kenan Evren\u2019in nefret dolu gevrek sesini duyduktan sonra kuruldu sizi ok\u015famay\u0131 bilmeyen bu d\u00fcnya. \u015eimdi m\u00fctekait pa\u015fa, \u201cArt\u0131k 12 Eyl\u00fcl 1980\u2019i unutmal\u0131y\u0131z\u201d diyor ya, siz unutu\u015fun g\u00f6lgesine do\u011fdunuz zaten. Ana-babalar\u0131n\u0131z\u0131n, b\u00fcy\u00fcklerinizin i\u015fkencecileri, katilleri yarg\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 gibi kendilerine y\u00f6nelik sayg\u0131da kusur edenler h\u00e2l\u00e2 hedefte. Cunta pa\u015fas\u0131 25 y\u0131l sonra \u00e7\u0131k\u0131p \u201cUnutulacaaaak! Unut!\u201d komutu verebiliyor. Belki de d\u00fcnyadaki meslekta\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler onu kayg\u0131land\u0131rmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p><strong>G\u00f6k\u00e7e Fidan<\/strong><br \/>\nBu lanetli y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn ilk kurbanlar\u0131ndan birini, \u2018G\u00f6k\u00e7e Fidan\u2019\u0131, Erdal Eren\u2019i anal\u0131m istiyorum. Erdal, siyasi inan\u00e7lar\u0131 kuvvetli bir lise \u00f6\u011frencisidir. ODT\u00dc\u2019l\u00fc Sinan S\u00fcmer, duvarlara slogan yazarken d\u00f6nemin MHP\u2019li bakan\u0131 Cengiz G\u00f6k\u00e7ek\u2019in korumas\u0131 taraf\u0131ndan vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. 2 \u015eubat 1980 g\u00fcn\u00fc, \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc protesto etmek i\u00e7in toplanan 2 bin ki\u015fi aras\u0131nda Erdal da vard\u0131r. G\u00f6sterinin sonuna do\u011fru silahl\u0131 bir inzibat timiyle g\u00f6stericiler aras\u0131nda \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmada bir inzibat askeri vurularak \u00f6l\u00fcr. Yakalanan Erdal\u2019\u0131n yan\u0131nda silah oldu\u011fu i\u00e7in cinayet onun \u00fcst\u00fcne kal\u0131r. Oysa otopsi raporunda da askerin Erdal\u2019\u0131n bulundu\u011fu tarafa ko\u015farken s\u0131rt\u0131ndan vuruldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Ankara Merkez Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6t\u00fcr\u00fclen Erdal \u015fiddetli i\u015fkenceden ge\u00e7irilir. Daha sonra, \u201cOrada g\u00f6rd\u00fcklerimi emniyette bile g\u00f6rmedim\u201d diyecektir. Sonra Mamak Askeri Hapishanesi\u2019nde bir h\u00fccreye konulur. \u0130damla yarg\u0131lanmaktad\u0131r. Mamak, vah\u015fetin \u00fcslerindendir. Kullan\u0131lan i\u015fkence y\u00f6ntemlerinin yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 insan\u0131 derinden sarsar. Erdal, duru\u015fmada, \u201cBenim hakk\u0131mda pe\u015fin bir yarg\u0131lama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. Nitekim benimle ilgili olay\u0131n ertesinde Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n \u2018\u00c7oktand\u0131r idam olmuyor, baz\u0131 ki\u015filerin idam edilmesi gerek\u2019 \u015feklinde deme\u00e7 vermesi benimle ilgili idam karar\u0131d\u0131r. Ve size de bu konuda ula\u015ft\u0131r\u0131lan emirlerin a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u0131\u015fa vurulmas\u0131d\u0131r\u201d der.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131, Kenan Evren\u2019dir. Bir gazeteciyle yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fide, \u201cParlamentodan \u015fimdiye kadar bir tek idam \u00e7\u0131kmad\u0131 ki.. Davalar yava\u015f gidiyor, g\u00f6revliler korkuyor, parlamento gecikiyor\u201d demi\u015ftir. Askeri Erdal\u2019\u0131n \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddias\u0131 \u00e7ok zay\u0131ft\u0131r, deliller yetersizdir. En \u00f6nemlisi, Erdal, su\u00e7 i\u015flendi\u011fi tarihte hen\u00fcz 17 ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Erdal do\u011fdu\u011funda babas\u0131 1962 y\u0131l\u0131n\u0131n mart ay\u0131nda do\u011fmu\u015f olan o\u011flunu okula erken gidebilmesi i\u00e7in 6 ay b\u00fcy\u00fck yazd\u0131rm\u0131\u015f. Nereden bilsin, olacaklar\u0131.<\/p>\n<p><strong>Besleyelim mi?<\/strong><\/p>\n<p><strong><\/strong>Yarg\u0131tay 3. Dairesi idam karar\u0131n\u0131 \u2018yeterli delil olmad\u0131\u011f\u0131\u2019 gerek\u00e7esiyle iki kere \u00fcst \u00fcste bozar. Sonunda 20 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc toplanan Askeri Yarg\u0131tay Genel Kurulu, 3. Daire\u2019nin \u0131srar karar\u0131n\u0131 kald\u0131rarak S\u0131k\u0131y\u00f6netim Mahkemesi\u2019nin Erdal\u2019\u0131n idam\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n\u0131 onar. Bir tatbikat s\u0131ras\u0131nda kendisine Erdal\u2019\u0131n idam\u0131 hakk\u0131nda soru soruldu\u011funda Kenan Evren, \u015fanl\u0131 tarihimize yaz\u0131lan o \u00fcnl\u00fc c\u00fcmleyi sarf edecektir: \u201cAsmayal\u0131m da besleyelim mi?\u201d 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn ruhunu daha iyi a\u00e7\u0131klayan bir c\u00fcmle bulamazs\u0131n\u0131z. Mahkeme Erdal\u2019\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek kadar yeti\u015fkin bulmu\u015ftur bir kere. Erdal\u2019\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ve tahsil durumuna bakarak ya\u015f durumunun tespitine ili\u015fkin talebi reddeder.<\/p>\n<p>Erdal\u2019\u0131n duru\u015fmalarda kendisine i\u015fkence yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmesi de mahkeme ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan \u201cBunlar\u0131n dava ile ilgisi yoktur\u201d s\u00f6zleriyle kar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdi bize sanki biraz yorgun, biraz k\u00fcs ama h\u00fclyal\u0131 g\u00f6zlerle siyah-beyaz foto\u011fraflardan bakan \u00e7ocuk, k\u0131sac\u0131k \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son g\u00fcnlerini zul\u00fcm alt\u0131nda ruhunu karartmamaya \u00e7al\u0131\u015farak ge\u00e7irdi. Bir g\u00fcn onu almaya geldiler. Ceketini giyerken bir asker yard\u0131m etmek istedi. Erdal, \u201cKendim giyerim\u201d dedi. Kelep\u00e7e vurulmas\u0131n\u0131 istemedi sadece. Son iste\u011fini sordular. Sigara, dedi. Ailesine yazm\u0131\u015f oldu\u011fu mektuplar\u0131 i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131n\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kard\u0131: \u201cCezaevinde yap\u0131lan (neler oldu\u011funu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde \u00f6\u011frenirsiniz san\u0131r\u0131m) insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 zul\u00fcm alt\u0131nda inletildik. O kadar a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, o kadar canice \u015feyler g\u00f6rd\u00fcm ki bug\u00fcnlerde ya\u015famak bir i\u015fkence haline geldi. \u0130\u015fte bu durumda \u00f6l\u00fcm korkulacak bir \u015fey de\u011fil, \u015fiddetle arzulanan bir olay, bir kurtulu\u015f haline geldi. B\u00f6yle bir durumda insan\u0131n intihar ederek ya\u015fam\u0131na son vermesi i\u015ften bile de\u011fildir. Ancak ben bu durumda irademi kullanarak ne pahas\u0131na olursa olsun ya\u015fam\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcm. Hem de ileride bir g\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fclece\u011fimi bile bile\u201d diyordu. K\u0131z karde\u015fine, \u201cSeni biraz k\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 yaz\u0131yorsun. Fena m\u0131? Havalar iyice so\u011fudu ama k\u0131zarsan \u00fc\u015f\u00fcmezsin. Ben burada \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcnce (k\u0131zamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in) \u2018ko\u015far ad\u0131m\u2019 \u2018mar\u015f mar\u015f\u2019 e\u011fitim yap\u0131yorum\u201d yaz\u0131yordu. Babas\u0131na, \u201cMektubunda bu ac\u0131ya dayanamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorsun. Ben nice dayan\u0131lmayacak ac\u0131lara dayan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k oldum. Kald\u0131 ki sen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir insans\u0131n. Kendini kap\u0131p koyvermedi\u011fin s\u00fcrece ve biraz da benim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131mla bakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan b\u00f6yle bir \u015fey olmaz inanc\u0131nday\u0131m\u201d yazm\u0131\u015ft\u0131 son mektubunda. Babas\u0131, dayanamad\u0131. O\u011flunun ince narin boynuna ilme\u011fin ge\u00e7irili\u015finden sonra bir y\u0131l i\u00e7inde \u00f6ld\u00fc. Anas\u0131 Erdal\u2019\u0131 h\u00e2l\u00e2 r\u00fcyalar\u0131nda 17 ya\u015f\u0131ndaki haliyle g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fine karar verildik\u00e7e yap\u0131lan kimi anketlerde ordumuz milletin en g\u00fcvendi\u011fi kurum \u00e7\u0131kar. \u015eimdiye dek\u00a0mutlaka fark\u0131na varm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r. Dilimizi ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenmek i\u00e7in her s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131rt\u0131nda nas\u0131l bir y\u00fck\u00fc oldu\u011funu anlayacak kadar ya\u015famak gerek. En g\u00fcvenilir demek, en korkulur anlam\u0131na geliyor. Maalesef hen\u00fcz g\u00fcven kona\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korkudan uzak yere in\u015fa edebilmi\u015f de\u011filiz. Bu g\u00f6rev de size d\u00fc\u015f\u00fcyor. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n duvarlar\u0131n\u0131 y\u0131kabilmek i\u00e7in korkular\u0131m\u0131zla de\u011fil, vicdan\u0131m\u0131zla bakabilmeyi \u00f6\u011frenmeliyiz. Belki 12 Eyl\u00fcl\u2019den ge\u00e7mi\u015f olanlar\u0131n \u00f6mr\u00fc vefa etmez bu cuntan\u0131n ve i\u015fbirlik\u00e7ilerinin yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye. Ama siz de unutmay\u0131n. Unutturmay\u0131n. Suskunluk ve bunakl\u0131k \u00fcst\u00fcne kurulacak bir bar\u0131\u015f\u0131n sahte oldu\u011funu bir an olsun akl\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karmay\u0131n. Unutmayal\u0131m. Erdal, bize bak\u0131yor h\u00e2l\u00e2. (Bu yaz\u0131 12 Eyl\u00fcl 2008\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131.)<\/p>\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n<!-- Error, Advert is not available at this time due to schedule\/geolocation restrictions! -->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesinin 31. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc. Radikal gazetesinin \u00e7arp\u0131c\u0131 yaz\u0131lar\u0131yla tan\u0131nan ismi Y\u0131ld\u0131r\u0131m T\u00fcrker de k\u00f6\u015fesini 12 Eyl\u00fcl&#8217;e ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":81464,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6155,5005,6667,349,6805],"tags":[36295,39397,7390,221292,14561,10719,80036],"class_list":["post-81463","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset","category-medya","category-son-dakika","category-turkiye","tag-12-eylul","tag-12-eylul-darbesi","tag-cinayet","tag-cinayet-haberleri","tag-kenan-evren","tag-radikal","tag-yildirim-turker"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81463\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}