{"id":85209,"date":"2011-10-17T09:35:13","date_gmt":"2011-10-17T06:35:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nationalturk.com\/?p=85209"},"modified":"2019-03-28T10:42:00","modified_gmt":"2019-03-28T07:42:00","slug":"kadin-hep-dik-durmus-bir-varliktir-152","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/kadin-hep-dik-durmus-bir-varliktir-152\/","title":{"rendered":"Kad\u0131n, hep dik durmu\u015f bir varl\u0131kt\u0131r\u2026"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/h3>\n

Sanat Tarih\u00e7isi Akademisyen Dr. \u00d6zkan Ero\u011flu ‘nun bu haftaki “Kad\u0131n, hep dik durmu\u015f bir varl\u0131kt\u0131r” adl\u0131 makalesini payla\u015f\u0131yoruz.<\/h3>\n

S\u00f6ylem olarak kad\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, nesil devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, erke\u011fe g\u00f6re bir\u00e7ok konuda daha kanaatk\u00e2r olmas\u0131yla tarih i\u00e7inde \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Kelimenin tek anlam\u0131yla muhte\u015fem ve etkileyici bir sergiydi; Milli Reasurans Sanat Galerisi\u2019ndeki Rosemarie Trockel\u2019in \u201c\u00c7izimler\/Nesneler\/Videolar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sergisi. Ayn\u0131 g\u00fcn bu sergiyi gezdikten hemen sonra \u0130stanbul Modern\u2019de yer alan ve kad\u0131n sanat\u00e7\u0131lardan kurulu \u201cHayal ve Hakikat\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sergiyi de gezdim. Bu iki sergiyi \u201ckad\u0131n ve varl\u0131\u011f\u0131\u201d ortak noktas\u0131nda baz\u0131 ele\u015ftirel sonu\u00e7lar elde edebilmek i\u00e7in, yan yana getirmeyi uygun g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n

Her iki serginin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131\u011fa dikkat kesilecek olursak, Trockel sergisinin izleyiciyi etki alt\u0131na almayan, sadece sunum yaparak, izleyiciyle sanatsal meseleyi ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakan bir durumla kendini kabul ettirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcrken, di\u011fer sergide ise direkt \u201ci\u00e7erik\u201de y\u00f6nelik bir ba\u015fl\u0131kla yola \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu duruma \u015f\u00f6yle de yakla\u015f\u0131labilir; Trockel sergisinde izleyiciyi \u015fartland\u0131rma d\u00fc\u015f\u00fcncesi hi\u00e7 yer almazken, \u201cHayal ve Hakikat\u201d sergisinde izleyen daha ba\u015ftan \u015fartland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. \u015eimdi bana bir ele\u015ftirmen olarak soracaks\u0131n\u0131z, peki hangisi do\u011fru diye. Hi\u00e7 sektirmeden ben de izleyeni \u015fartland\u0131rmayan Trockel sergisi diyece\u011fim.<\/p>\n

\"\"<\/a>Tek bir kad\u0131n sanat\u00e7\u0131n\u0131n, yani Trockel\u2019in sergisi ile di\u011fer \u00e7ok kad\u0131n sanat\u00e7\u0131l\u0131 sergide en ba\u015ftan yeg\u00e2ne bir ama\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve kabul ederim; erkek egemen toplum yap\u0131s\u0131 genellemesine kar\u015f\u0131 durarak, her t\u00fcrl\u00fc kad\u0131n sorununa inmeye \u00e7al\u0131\u015fmak. Her iki sergiye de tikel bir bak\u0131\u015fta bulundu\u011fumuzda, s\u00f6z konusu konular ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak akla geliyor. Fakat \u00e7ok sanat\u00e7\u0131l\u0131 bir sergi olan \u201cHayal ve Hakikat\u201d, tikel bir sorun olarak \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen hemen her sanat\u00e7\u0131n\u0131n tek tek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na odaklanmay\u0131 engelleyen bir anlay\u0131\u015fla d\u00fczenlendi\u011fi i\u00e7in, bu d\u00fczenlemenin neden oldu\u011fu genel karma\u015fada maalesef izleyen kayboluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihte \u00e7ok etkin bir konu olan \u201ckad\u0131n ve kad\u0131n olmak\u201d konusunu ele alan sanata da, sanat\u00e7\u0131ya da ancak \u201cher bir\u201d ba\u011flam\u0131nda; tikel e\u011filim g\u00f6sterilebilir ve e\u011fer ikonografisi de tam olarak oturtulabilirse bir \u015fey elde edilebilir. \u0130\u015fte Trockel sergisi bu tikel bak\u0131\u015fa izin vermekte, di\u011fer sergi ise buna, basit ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir vurguyla s\u00f6yleyecek ve yineleyecek olursam kalabal\u0131k i\u00e7inde bir kaybolmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 izin vermemektedir. Oysa birka\u00e7 sanat\u00e7\u0131 \u00fczerinden yap\u0131l\u0131p, d\u00fczlemde kal\u0131nmay\u0131p, derinle\u015filebilse, bu sergi de zevk al\u0131n\u0131r ve bir sonuca ula\u015fabilir boyut kazanabilirdi diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u201cBir sergiyi d\u00fczenlemek i\u00e7in d\u00fczenlemek ya da d\u00fczenlememek, i\u015fte b\u00fct\u00fcn mesele bu.\u201d<\/p>\n

Trockel\u2019in nas\u0131l bir ele\u015ftiri geli\u015ftirdi\u011fini, tek sanat\u00e7\u0131l\u0131 alg\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla \u00e7e\u015fitli yap\u0131tlar\u0131 \u00fczerinden incelemelerde bulundu\u011fumuz i\u00e7in her \u015fey izleyen i\u00e7in daha anla\u015f\u0131labilir. \u201cHayal ve Hakikat\u201d sergisi ise \u00e7ok sanat\u00e7\u0131l\u0131 ve tek yap\u0131tl\u0131 sergileme s\u00fcreciyle izleyene d\u00f6n\u00fck kurgulanmad\u0131\u011f\u0131 her halinden belli olan, g\u00f6steri toplumunun ambalaja \u00f6nem veren, i\u00e7ini ise hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131na endekslenmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bir sergiyi kurarken veya d\u00fczenlerken, \u201ck\u00fcrat\u00f6r kendime mi, yoksa sanat\u00e7\u0131ya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131m\u201d diye sorup, buradan da \u201csanat\u00e7\u0131ya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131m\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesine y\u00f6nelebilmelidir. Bunu yapmad\u0131\u011f\u0131 zaman k\u00fcrat\u00f6r, g\u00f6steri toplumunun bir par\u00e7as\u0131 olarak kal\u0131r ve ele ald\u0131\u011f\u0131 sanat\u00e7\u0131\/lar\u0131 arka planlara itmi\u015f olur.<\/p>\n

\u201cHayal ve Hakikat\u201d sergisinde g\u00f6r\u00fclen bir ba\u015fka durum da, Trockel\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 gibi tepki g\u00f6sterilen olaylar\u0131n genel ve u\u011fra\u015f\u0131lmaz\u0131 muhakkak sorunlara kilitlenememek ve tabii ki sonu\u00e7 olarak da her sanat\u00e7\u0131n\u0131n uyumsuzluk ad\u0131na ba\u015fka tellerden \u00e7almas\u0131. En ba\u015fta s\u00f6yledi\u011fimiz gibi sergi en ba\u015fta \u201ci\u00e7erik\u201de odakl\u0131 hareket etmese, bu olmayacak (Unutulmamal\u0131d\u0131r ki \u00f6nce bi\u00e7imler, sonra i\u00e7eriktir. Bi\u00e7iminden etkilenmedi\u011finiz bir plastik sanatlar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n i\u00e7ine girmek bile istemezsiniz bir izleyici olarak. Yani sa\u011flam bi\u00e7ime, sa\u011flam i\u00e7erik; bu form\u00fcl, tutarl\u0131 her sanat yap\u0131t\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir). Oysa bir kad\u0131n sanat\u00e7\u0131 olarak Trockel, neye nas\u0131l odaklanaca\u011f\u0131n\u0131 ve derinle\u015fip, filozofi yapaca\u011f\u0131n\u0131 biliyor. Dolay\u0131s\u0131yla da izleyiciyi yaratt\u0131\u011f\u0131 imgelem g\u00fcc\u00fcyle ikna etme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Oysa \u201cHayal ve Hakikat\u201d sergisinde, sadece birer \u00e7al\u0131\u015fma \u00fczerinden \u00e7o\u011fu sanat\u00e7\u0131n\u0131n, s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m imgelem g\u00fcc\u00fcyle iknaya kalk\u0131\u015fma hali, do\u011fal ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonu\u00e7 olarak zay\u0131f kal\u0131yor. Bu da sergiyi heyecans\u0131z ve faydas\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu sergideki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n kimilerinde yer alan mizah, ironi vb. tan\u0131mlamalarla i\u00e7erik boyutlar aras\u0131na sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n mesafe koyamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunun nedenini sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, Trockel\u2019de oldu\u011fu gibi yaratma s\u00fcreci s\u0131ras\u0131nda \u00f6zele\u015ftirisini yapan bir g\u00f6zlemci gibi davranmam\u0131\u015f olduklar\u0131na ba\u011flayabiliriz.<\/p>\n

Karma\u015fas\u0131z, net ve en \u00f6nemlisi samimi olan Trockel sergisi, sanat\u00e7\u0131n\u0131n kendisine duydu\u011fu sa\u011flam g\u00fcven duygusundan olsa gerek ki, izlerken m\u00fcthi\u015f keyif veriyor; hatta yeniden, yeniden, bir daha gezme iste\u011fini insanda uyand\u0131r\u0131yor. Ayn\u0131 \u015feyi \u201cHayal ve Hakikat\u201d sergisi i\u00e7in s\u00f6yleyemeyece\u011fim.<\/p>\n

Dr. \u00d6zkan Ero\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sanat Tarih\u00e7isi Akademisyen \u00d6zkan Ero\u011flu ‘nun bu haftaki “Kad\u0131n, hep dik durmu\u015f bir varl\u0131kt\u0131r” adl\u0131 makalesini payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":9192214,"featured_media":187260,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6221,5005,6670],"tags":[81224,196075,82969,81227,81226,82968,82370],"class_list":["post-85209","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur","category-manset","category-sanat","tag-milli-reasurans-sanat-galerisi","tag-ozkan-eroglu","tag-resim-sergisi","tag-rosemarie-trockel","tag-rosemarie-trockel-sergisi","tag-sergi","tag-trockel-sergisi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9192214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85209"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85209\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/187260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nationalturk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}