ABD, büyük borç döngüsünden kaçamayacak
Milyarder finansçı ve yatırımcı Ray Dalio imparatorlukların nasıl çöktüğünü gösteren 500 yıllık bir veri yayınladı
Kendisinin çıkarımına göre ABD ekonomik riskte şu an 6. ila 7. aşamanın arasında
Tehlikeli aşamada
Kurduğu matematiğe göre dünyanın nereye ilerlediği işte şu şekilde:
Dalio 1500’den beri her büyük imparatorluğun çöküşüne çalıştı
Hollanda. İngiltere. ABD
Bu imparatorluk döngüsü kendini saat gibi 50-100 yılda bir tekrar ediyor
Politikadan veya ideolojilerden dolayı değil
Matematikten dolayı
“Büyük borç döngüsü” dokuz aşamadan oluşuyor
Ve şu anda 6. aşamadayız
Tehlikeli olanında
Gelin nasıl çalıştığına bir göz atalım
Aşama 1-4: Yükseliş
Devletler altyapı inşa etmek için borçlanırlar
Borçlanmak üretimi tetikler. Yurt içi hasıla, borçların maaliyetinden daha fazla büyür
Her şey sürdürülebilir gözükür
İşte bu, Amerikanın 1945-2000 dönemindeki haliydi
Düşük maliyetli borçlanma, güçlü büyümeyi sağladı
Borçlanmak mantıklı bir seçimdi
Aşama 5: Zirve
Bu noktada borçların faizleri, yurt içi hasılanın %15-20’sine ulaşmaya başladı
Faiz ödemeleri büyüdükçe, kazançların ciddi kısmı büyümeyi destekleyen yatırımlardan borç ödemelerine kaydı
Fakat herkes bunun farkına varmak için fazla rahattı
Piyasalar coştu. Sınıflar arası gelir adaletsizliği patlama yaptı
Bu noktada ABD, 5. aşamanın sonuna geldi
Aşama 6: Kriz
İşte şu an tam olarak buradayız
Federal borç yurt içi hasılanın %120’sini aştı
İki seçim yapılabilir: Faizlerin yükselmesine karışma ve bırak ekonomi çöksün
Ya da para bas ve enflasyon yarat
İkisi de varlık çöküşlerine sebep olacaktır
Fakat farklı şekillerde
1930’larda deflasyonu, faizi artırmayı seçmiştik
2008’de ise para basıp enflasyon yaratmayı seçtik
2026’da ise ikisini birden aynı anda yapıyoruz
Aşama 7-9: Reset
ABD olarak ya dünyayla uzlaşarak yeniden bir yapılanmaya gideceğiz
Ya da savaşa
Tarih bize gösteriyor ki böyle dönemler %90 ihtimalle savaşla sonuçlanmış
İnsanlık şiddet meraklısı olduğundan değil
Borçlar matematiksel olarak sürdürülemez olduğunda
Dalio’nun verileri oldukça net
İmparatorluk içindeki eşitsizlikler zirveye ulaştığında ve rakipler(Çin vb) ortaya çıkmaya başladığında çatışmalar kaçınılmaz olur
Ve şu anda ABD iki problemi de yaşıyor
Gelir adaletsizliği 1929’dan beri bu kadar yüksek değildi
Çin’in yurt içi hasılası yıllık %6-8 büyürken biz sadece tüketimi sürdürebilmek için borçlanıyoruz
Dalio’nun Aşama 6 için tavsiyeleri oldukça basit:
Borç satın, altın alın(burada tahvil satmaktan, devletin paralarının getireceği faiz getirisini umursamamak gerektiğinden bahsediyor)
Altın bir şey ürettiğinden değil
Sadece devletler borçlarından kurtulmak için daha çok para basmak zorunda olduğu için
Altın 2020’den beri 3 katına çıktı
Tam olarak bu para döngüsü modelinin tahmin ettiği gibi
Bu döngüyü durduramazsınız
Fakat bu döngüde konumunuzu kendiniz seçersiniz
Dalio sistem geçişlerini tetikleyen 5 büyük gücü şöyle tanımlıyor
1-Üretimin coşması
2-Borç döngüleri
3-Para arzı
4-Gelir adaletsizliği
5-Jeopolitik gücün başka bir ülkeye geçişi
Tüm bu 5 olay peşpeşe yaşandığında, döngü yeniden başlar
Şu anda bu 5 olay da ABD’de 7. Aşama’ya doğru ilerlediğimizi gösteriyor
Üretimin büyüme hızı yavaşlıyor
Faiz ödemeleri büyümeden daha hızlı yükseliyor
Para arzı 2020’den beri %40 yükseldi
Son yüzyılda varlık öbekleşmesi zirvelerde. Varlık çok küçük bir kitlenin elinde çoğalıyor
Çin alternatif bir finansal altyapı kuruyor
Matematik yalan söylemez
Peki bu durumda doğru konumlanmak nasıl olabilir?
Dalio’nun araştırması 500 yıllık tutarlı döngülere dayanıyor
Döngü 1: İtibari paralar Aşama 6 ve 7 arasında değer kaybeder
Her seferinde. İstisnasız
Devletler borçlarından kaçabilmek için para basarlar
Bu nedenle altın gibi somut varlıklar tüm piyasadan daha iyi performans gösterir böyle dönemlerde
Döngü 2: Yatırım yapılacak ülkeyi seçmek, yatırım yapılacak aracı seçmekten daha önemlidir
Bir imparatorluk çökmeye başladığında, diğeri yükselmeye başlar
Hollanda’dan İngiltere’ye. İngiltere’den Amerika’ya
Döngüler bitmez. Sadece yer değiştirir
İmparatorluklara yapılan yatırımlar, imparatorluklarla birlikte çöker
Döngü 3: Fiyat oynaklığı Aşama 6’da 3-5 katına çıkar
1930’larda %50’den fazla yukarı aşağı oynayan fiyatlar görmüştük
1970’deki stagflasyon ciddi bir enflasyon yarattı. Bu da fiyat oynaklığı tabii
2008-2009 döneminde günlük %5 yukarı aşağı oynamalar normalimiz oldu
Aşama 6 sakin geçmeyecek. Fiyatların istikrarlı olduğu dönemler kısa, kaotik dönemler uzun sürecek
Son olarak sizi korkutacak birkaç veri söylemek gerekirse:
-Amerika’nın yurt içi hasılasına oranla borcu %120(2. Dünya savaşından beri en yüksek)
-Yıllık faiz ödemeleri: 1 TRİLYON DOLAR
-Çin’in yıllık büyümesi %6-8, Amerika’nın ise %2-3
-1929’daki zirve ile çöküş arasında geçen süre: 8 AY
-Ve şu an bu 8 ayın içindeyiz
Ray Dalio’dan korkutan ABD kehaneti – Video
Podcast: Play in new window | Download
