İtalya’dan İsrail’e kritik fren: Avrupa’da Tel Aviv’e destek hattı daralıyor

İsrail basınında yer alan dikkat çekici bir değerlendirme, Tel Aviv yönetiminin Avrupa’daki konumuna ilişkin sert bir tablo ortaya koydu. Yedioth Ahronoth gazetesi, İtalya’nın İsrail ile savunma anlaşmasının otomatik yenilenmesini askıya almasının yalnızca diplomatik bir karar olmadığını, aynı zamanda İsrail’in kıtadaki son güçlü destek hatlarını da kaybetmeye başladığını yazdı. Haberde, aşırı sağcı söylemler, Avrupa başkentlerinde artan öfke ve ideolojik ortaklık zemininin aşınması, İsrail diplomasisinin ağır bir başarısızlığı olarak yorumlandı.

İtalya, İsrail’den uzaklaşıyor

İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesinde yayımlanan haberde, Fransa, İspanya, Belçika ve Hollanda’nın zaten kaybedildiği, şimdi de İtalya gibi en önemli dostlardan birinin İsrail’den uzaklaştığı ifade edildi.

Haberde, İsrail’in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in, Filistin’deki gelişmelerden duyduğu endişeyi ve özellikle işgal altındaki Batı Şeria’nın fiilen ilhak edilmesine izin verilmemesi gerektiğini bildiren Almanya Başbakanı Friedrich Merz’e tepki göstermesinin ardından Berlin’in de öfkeli olduğu belirtildi. Aynı değerlendirmede, Macaristan’da Viktor Orban’ın seçimi kaybetmesinin ardından yeni yönetimin Tel Aviv’e karşı saf değiştirebileceği vurgulandı.

Gazetede, İsrail için asıl ağır sonucun Avrupa ülkeleriyle kurulan ideolojik ortaklığın aşınması olduğu belirtilerek, bunun pişmanlığının ileride daha net hissedilebileceği kaydedildi.

Smotrich çıkışı Berlin hattında yeni gerilim yarattı

Haberde, İsrail’in Berlin Büyükelçisi Ron Prosor’un Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’i kamuoyu önünde azarladığı hatırlatıldı. Bu çıkışın Başbakan Binyamin Netanyahu ile Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın açık onayıyla yapıldığına işaret edilirken, aksi halde bir büyükelçinin görevdeki bir bakana kamuoyu önünde bu şekilde yüklenmesinin mümkün olmayacağı belirtildi.

Smotrich’in kışkırtıcı bir dil kullandığı aktarılan haberde, Bakan’ın sözlerinin İsrail’e zarar verdiği ifade edildi. Son yıllarda Almanya’nın Netanyahu hükümetinden gelen birçok hakareti sineye çektiği belirtilirken, Smotrich’in çıkışının ardından Berlin ile ilişkilerin yeniden toparlanıp toparlanamayacağının belirsiz olduğu kaydedildi.

“İsrail, Avrupa’da daha önce hiç karşılaşmadığı kötü bir durumun içinde”

Yedioth Ahronoth’taki değerlendirmede, İsrail-Avrupa ilişkilerinin hiç bu kadar kötü olmadığı ifade edildi. Avrupa’da Sırbistan ve Çekya dışında İsrail’in durumunun belirgin biçimde kötüleştiği vurgulandı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin İsrail ile savunma anlaşmasının otomatik yenilenmesini askıya aldığı hatırlatılarak şu ifadelere yer verildi:

“Fransa, Belçika, Hollanda, Slovenya ve diğer ülkeler bizim için çoktan kaybedildi. Şu an neredeyse her Avrupa ülkesinin İsrail’e yönelik çok sert kamuoyu eleştirileri dile getirdiği, daha önce hiç karşılaşmadığımız eşsiz bir durumun içindeyiz.”

“Macaristan da kaybedildi” değerlendirmesi

Söz konusu haberde, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in İsrail’i uluslararası insancıl hukuku açıkça ihlal etmekle suçladığına dikkat çekildi. Tel Aviv’in Avrupa’daki son dostunun Macaristan olduğu, ancak 12 Nisan seçimlerinin ardından bu ülkenin de kaybedildiği değerlendirmesi yapıldı.

Yeni Başbakan Peter Magyar’ın, Orban’ın İsrail politikasını sürdürme niyetinde olmadığı ifade edilen haberde şu değerlendirme yer aldı:

“Bu, Avrupa kıtasını tamamen kaybettiğimiz anlamına mı geliyor? Bunu söylemek için henüz biraz erken. Ancak İsrail’in, tarihsel dostu olan hükümetlerin ve ülkelerin iyi niyetini artık kaybettiğine ve kamuoyunda hala sahip olduğu o azıcık desteği de yitirdiğine şüphe yok. İsrail ile Avrupa arasında son dönemde yaşanan gelişmeler, her şeyden önce bir başarısızlık belgesi, İsrail diplomasisinin, Başbakanın, onun yakın çevresinin ve aynı zamanda Dışişleri Bakanlığı’nın başarısızlığının bir itirafıdır.”

“İsrail’in mevcut hükümeti ülkeye zarar veriyor”

Gazetede, İsrail’in son yıllarda ABD, Hindistan ve başka ülkelere yatırım yaparken Avrupa’yı ihmal ettiği belirtildi. Avrupa Birliği’nin İsrail’e yönelik yaptırım kararlarını tek başına veto eden Viktor Orban gibi müttefiklerin bir anda ortadan kaybolabileceğine dikkat çekildi.

Avrupa ülkeleriyle Yahudi-Hristiyan kültürü üzerinden kurulan ortak zeminin de yitirildiği savunulan haberde şu ifadeler kullanıldı:

“Giorgia Meloni ve Friedrich Merz İsrail’in Avrupa’daki en iyi dostları ve biz onları bile kaybetmeyi başarıyoruz. Bugün diplomatik açıdan açıkça söylenebilir ki İsrail’in mevcut hükümeti ve özellikle onun sağcı Mesihçi kanadı, dünyada bize geri dönülemez zararlar vermekte ve aslında uluslar ailesinin bir üyesi olarak İsrail’in sahip olduğu en büyük düşman haline gelmektedir.”

“Üzerimize tükürüyorlar ve biz ‘Yağmur yağıyor’ diyoruz”

Haberde, İtalya’nın savunma anlaşmasını askıya almasından önce Slovenya’nın da İsrail’e silah ambargosu uyguladığı hatırlatıldı. İsrailli yetkililerin ise bu gelişmeler karşısında küçümseyici tepkiler verdiği belirtilerek, “Üzerimize tükürüyorlar ve biz ‘Yağmur yağıyor’ diyoruz” ifadeleri kullanıldı.

İtalya’daki durumun son derece zor olduğu kaydedilen haberde, gelecek yıl ülkede solun iktidara gelmesi halinde İsrail’in, İtalya ile ilişkilerin tamamen kopması ihtimaline dahi hazırlıklı olması gerektiği belirtildi.

İtalya’da Trump ve İran savaşı da tartışmanın parçası oldu

ABD ile ilişkilerin de büyük ölçüde Başkan Donald Trump’a indirgenmiş hale geldiğine dikkat çekiliyor. Youtrend şirketinin Skytg24 için yaptığı ankete göre, İtalyanların yüzde 79’u Trump’ın İsrail ile 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı savaşı ele alış biçimini olumsuz buldu. Sadece yüzde 7’lik kesim olumlu görüş bildirdi.

Aynı ankette, merkez sağ seçmenlerin yüzde 76’sının, merkez sol ittifak seçmenlerinin ise yüzde 91’inin Trump’ın tutumunu olumsuz değerlendirdiği kaydedildi.

Trump ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasındaki gerilimin de haberde geniş yer bulduğu görüldü. Meloni’nin Papa 14. Leo’ya ilişkin sözleri nedeniyle Trump’ı eleştirmesi sonrasında iki lider arasında soğuk rüzgarlar estiği aktarıldı. Trump’ın, Meloni hakkında “İnsanlar ondan memnun mu? Bunu hayal edemezdim. Ona şok oldum. Cesur olduğunu düşünmüştüm ama yanılmışım” dediği belirtildi.

Meloni, Ukrayna ile savunma işbirliğini büyütmek istiyor

Giorgia Meloni’nin Roma’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından yapılan ortak açıklamada Meloni, Ukrayna’ya desteğini yineledi.

Meloni, “Adil bir barışa doğru ilerlemek için koşullar mevcutsa, bunu Ukrayna halkının azmine ve Batı’nın sarsılmaz desteğine borçluyuz. İtalya ve Avrupa’nın pozisyonu 4 yıl boyunca her zaman aynı kaldı. Kiev’in yanında durmak, ahlaki bir görev ve stratejik bir gerekliliktir çünkü Avrupa’nın güvenliği de söz konusudur” dedi.

İtalya’nın Ukrayna’nın AB üyeliğini desteklediğini vurgulayan Meloni, özellikle insansız hava araçları alanında ortak üretim konusuna büyük ilgi duyduklarını söyledi.

Zelenskiy de İtalya’ya destekleri için teşekkür ederek, “Ukrayna, güvenlik alanında özel bir anlaşma formatı geliştirdi. Buna ‘Drone Deal’ formatı diyoruz. Bu, dronlar, füzeler, elektronik harp ve veri paylaşımı konularındaki askeri deneyimimizi ve savunma kabiliyetlerimizi içeriyor. Biz, tüm bunları ortaklarımızın kapasitesiyle birleştirmeyi öneriyoruz, böylece birbirimizi destekleyebiliriz” ifadelerini kullandı.

Petro’dan Meloni’ye destek

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro da İsrail ile savunma anlaşmasının otomatik yenilenmesini askıya alma kararından dolayı Meloni’yi tebrik etti.

Petro, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“İtalya Başbakanı, İsrail ile yapılan anlaşmaları askıya alma kararı aldı. Bu kararını alkışlıyorum ve Orta Doğu’daki saldırganlığın gücünü kırmak için tüm Avrupa ile Latin Amerika tarafından takip edilmesi gerektiğini öneriyorum. Barışa yol açan şey medeniyetler arası diyalogdur, medeniyetlere karşı fırlatılan füzeler ise sadece insanlığın sonunu getirir.”

Meloni, 14 Nisan’da mevcut şartları gerekçe göstererek İsrail ile savunma anlaşmasının otomatik yenilenmesini askıya aldıklarını açıklamıştı.