ABD İran Savaşı! İran’ın yeni dini lideri Mojtaba Hamaney oldu

ABD İran Savaşı! İran’da siyasi dengeleri değiştiren bir karar alındı. ABD ve İsrail saldırısında hayatını kaybeden dini lider Ali Hamaney’in ardından ülkenin yeni dini lideri olarak oğlu Mojtaba Hamaney seçildi. İran Anayasası’na göre dini lideri belirleme yetkisine sahip olan 88 üyeli Uzmanlar Konseyi’nin kararıyla Mojtaba Hamaney, 1979 devriminden bu yana İran’ın üçüncü dini lideri oldu.

ABD İran Savaşı! Uzmanlar Konseyi tarafından seçildi

56 yaşındaki Mojtaba Hamaney, İran Anayasası gereği ülkenin en üst siyasi ve dini makamını belirleyen Uzmanlar Konseyi tarafından seçildi. Yetkililer, sürecin anayasal prosedürler çerçevesinde yürütüldüğünü ve kararın resmi mekanizmalar aracılığıyla alındığını açıkladı.

Mojtaba Hamaney’in babası Ali Hamaney’e olan yakınlığı ve aile bağları nedeniyle yıllardır İran’da liderlik için adı sık sık gündeme geliyordu.

Yeni lider, göreve bölgesel gerilimlerin ve iç siyasi belirsizliğin yoğun olduğu bir dönemde başladı.

Dini ve siyasi bir ailenin üyesi

Mojtaba Hamaney, 8 Eylül 1969’da İran’ın önemli dini merkezlerinden biri olan Meşhed kentinde doğdu. İran’ı 1989 yılından bu yana dini lider olarak yöneten Ali Hamaney’in ikinci oğlu olan Mojtaba, din adamı Seyyid Cevad Hamaney’in torunu.

Çocukluk yıllarını İran’daki siyasi dönüşümlerin yaşandığı bir ortamda geçiren Mojtaba Hamaney, babasının önce İran Cumhurbaşkanı ardından da dini lider olmasına tanıklık etti.

Mojtaba Hamaney, İran siyasetinde önemli bir muhafazakâr isim olan ve eski Meclis Başkanı olarak görev yapan Gulam Ali Haddad-Adel’in kızı Zahra Haddad-Adel ile evliydi.

ABD ve İsrail saldırısında Tahran’daki aile konutunun hedef alınması sonucu Zahra Haddad-Adel de hayatını kaybetti. Saldırıda Mojtaba Hamaney hayatta kalırken annesi, kız kardeşi, eniştesi ve yeğenlerini kaybettiği bildirildi.

Kum’da dini eğitim aldı

Mojtaba Hamaney, İran’daki birçok din adamı gibi dini eğitimini ülkenin önemli Şii eğitim merkezlerinden biri olan Kum kentinde aldı.

İslam hukuku ve ilahiyat alanında eğitim gören Mojtaba Hamaney, Ayetullah Mahmud Haşimi Şahrudi, Ayetullah Lütfullah Safi Golpaygani ve muhafazakâr düşüncenin önemli isimlerinden Muhammed Takı Mesbah-Yezdi gibi din adamlarının öğrencisi oldu.

İranlı analistlere göre Mojtaba Hamaney uzun yıllar boyunca Kum’daki dini okullarda ders verdi. Özellikle dini eğitimde en ileri seviyelerden biri kabul edilen “dars-e harec” derslerini yürüttüğü ifade ediliyor.

Son dönemde bazı derslerini kişisel nedenlerle geçici olarak durdurduğu yönünde iddialar ortaya atıldı ancak bu bilgi bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.

Mojtaba Hamaney resmi görev üstlenmemişti

Mojtaba Hamaney, uzun yıllardır İran’daki dini yapının önemli isimlerinden biri olarak görülmesine rağmen daha önce resmi bir devlet görevi üstlenmedi. Herhangi bir seçilmiş makamda ya da yürütme organında görev almadığı biliniyor.

Uluslararası medya ise Mojtaba Hamaney’i çoğu zaman İran siyasetinde perde arkasında etkili bir isim olarak tanımlıyor.

İran siyasetinde etkili bir isim

Mojtaba Hamaney’in adı İran’da zaman zaman özellikle cumhurbaşkanlığı seçimleri döneminde gündeme geldi. Ancak kendisi doğrudan siyasi tartışmaların içinde nadiren yer aldı.

Kamuoyundaki görünürlüğü genellikle resmi törenler, dini etkinlikler ve İran devlet medyasının yayımladığı programlarla sınırlı kaldı.

Son olarak bu yılın başlarında hükümet yanlısı bir gösteri sırasında kamuoyu önünde görüldüğü bildirildi.

İran-Irak savaşında görev aldı

İran kaynaklarına göre Mojtaba Hamaney, 1980’lerin sonunda İran-Irak savaşı sırasında gönüllü birliklere katıldı. Bu dönem, onun askeri alanla ilk temas kurduğu süreç olarak değerlendiriliyor.

Bazı Batılı medya kuruluşları Mojtaba Hamaney’i İran Devrim Muhafızları Ordusu ile de ilişkilendirdi. Ancak bu kurum içinde resmi bir görevi bulunduğuna dair kesin bir bilgi bulunmuyor.

İsrail’den tehdit açıklaması

Mojtaba Hamaney’in liderliği devraldığı süreç, İran için son yılların en kritik dönemlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada İran’da göreve gelecek herhangi bir liderin hedef alınabileceğini söyledi.

Katz açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“İsrail’in yok edilmesi planını sürdürmek, ABD’yi, özgür dünyayı ve bölgedeki ülkeleri tehdit etmek ve İran halkını baskı altında tutmak için seçilecek her lider, adı ne olursa olsun ve nerede saklanırsa saklansın suikast için hedef olacaktır.”

Bu açıklamalar, İran’daki liderlik değişiminin bölgesel ve küresel gerilimin merkezinde gerçekleştiğini gösteriyor.