Serdal Adalı’ya karşı jokeyler kazan kaldırdı
Beşiktaş Kulübü Başkanı Serdal Adalı‘nın başkanlığını yaptığı Türkiye Jokey Kulübü’nde büyük kriz çıktı.
Çalışma koşullarından, kazanım paylarına kadar TJK’yı ve Serdal Adalı‘yı protesto eden jokeyler yarışlara katılmama kararı aldı.
Beşiktaş’ta son Divan Kurulu toplantısında büyük eleştiriler alan Serdal Adalı, Türkiye Jokey Kulübü’nde büyük bir sorunla karşı karşıya kaldı.
Serdal Adalı ve TJK’dan jokeylerin beklentileri şu yönde:
Türk atçılık sektörü, 2018-2019 yıllarından bu yana çözüme kavuşturulması beklenen maddi ve mesleki sorunların göz ardı edilmesi sonucunda son yılların en derin krizlerinden biriyle karşı karşıya. Jokeyler çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve kesilen prim haklarının iade edilmesi talebiyle yarışlara katılmama kararı aldı.
İşte adım adım atçılık camiasında yaşanan krizin perde arkası ve sistemin işleyişine dair detaylar:
Krizin Ateşleyicisi: Kesilen Yüzde 10’luk Prim Hakkı
Boykotun temel çıkış noktası, sektörde “jokey montu” olarak bilinen kazanım payları. 2018 yılında At Yarışları Yönetmeliği’nde yapılan bir değişiklikle, jokeylerin tabelanın tüm dereceleri (ilk 4) için aldığı standart %10’luk kazanım payı aşağı çekildi. Mevcut sistemde bu pay yalnızca birincilikte %10 olarak kalırken; ikincilikte %7’ye, üçüncülük ve dördüncülükte ise %5’e düşürüldü.
Aradan geçen 7-8 yıllık sürede eski oranlara dönüleceğine dair verilen sözlerin tutulmadığını ifade eden jokeyler, sabırlarının kalmadığını ifade ediyor.
İkramiye Havuzu ve At Sahipleri Boyutu
Eski sisteme dönülmesi, teknik olarak aradaki prim farkının at sahiplerinin ikramiyesinden kesilmesi anlamına geliyor. Çünkü yarışlarda kazanılan ikramiye yasal olarak at sahibinin hakkıdır ve jokey primleri bu toplam ikramiyenin içinden yüzdelik dilimlerle kesilerek ödenir. 2018’deki kesintilerle aradaki %3 ve %5’lik farklar at sahiplerinin kasasında kalmıştı.
Ancak jokeyler bu noktada çok net bir tavır sergiliyor: Hedef at sahipleri değil. Eylemin amacı, aradaki farkı at sahiplerinin cebinden zorla almak değil, sistemi yöneten Tarım ve Orman Bakanlığı ile TJK’nın devreye girmesini sağlamak. Jokeyler, karar alıcılardan at sahiplerini de mağdur etmeyecek şekilde şu adımlardan birini bekliyor:
Toplam yarış ikramiyelerinin artırılması. Vergi yüklerinin hafifletilerek elde kalan net kazancın eski seviyeye çıkarılması. Mont farklarının TJK’nın kendi gelirlerinden veya özel bir fondan karşılanması.
Yüksek Risk, Kendi Cebinden Ödenen Sigorta ve Masraflar
Meselenin sadece prim oranlarından ibaret olmadığı, jokeylerin mesleki gelecekleri için acil yapısal düzenlemelere ihtiyaç duydukları belirtiliyor. Jokeylerin çalışma şartlarındaki şu çarpıcı detaylar, eylemin haklılık zeminini oluşturuyor:
Ölümcül Risk: Jokeylik, saatte 60-70 kilometre hıza ulaşan atların üzerinde icra edilen, saniyelerin ve milimetrelerin hesaplandığı son derece tehlikeli bir meslek. Kazalar kalıcı sakatlıklara veya ölümcül sonuçlara yol açabiliyor.
Sigorta Yükü: Bu kadar yüksek riskli bir iş yapmalarına rağmen jokeylerin kurumsal bir güvencesi bulunmuyor. Birçok spor dalının aksine, kendi sigorta (Bağ-Kur) primlerini kendileri ödüyorlar.
Seyahat ve Konaklama: Jokeyler, haftanın farklı günlerinde İstanbul, Ankara, İzmir, Adana gibi farklı şehirlerdeki yarışlara katılmak zorunda. Tüm yol ve konaklama masrafları da yine kendi kazançlarından karşılanıyor.
“Kafa Jokeyler”den Alt Klasmana Büyük Dayanışma
Prim kesintileri ve masraflar, kazancı yüksek olan ve “kafa jokey” olarak tabir edilen yaklaşık 10 üst düzey ismi maddi olarak büyük bir darboğaza sokmuyor. Ancak elit jokeyler, bireysel menfaatlerini bir kenara bırakarak alt ve orta kademedeki, geçim sıkıntısı yaşayan meslektaşları için boykota tam destek veriyor. Sektörün yıldız isimleri, mesleğin geleceği ve alt kademedeki jokeylerin yaşam standartlarının düzelmesi için ön saflarda yer alıyor.
Ne Zaman Başlıyor ve Son Durum Ne?
Jokey Derneği’nin aldığı karar doğrultusunda boykot, 7 Temmuz 2026 Salı günü itibarıyla fiilen başlıyor. Eylemin önceden belirlenmiş bir bitiş tarihi bulunmuyor.
Kriz an itibarıyla yarış programını vurmuş durumda. 8 Temmuz Çarşamba günü Veliefendi Hipodromu’nda koşulacak yarışların deklare (kayıt) listelerinde hiçbir jokeyin ismi yer almadı; yarışların stajyer statüsündeki aprantilerle sürdürülmeye çalışılması bekleniyor. Şimdi gözler, krizin daha da büyümemesi için ilgili bakanlık ve TJK yetkililerinin atacağı acil uzlaşma adımlarına çevrilmiş durumda.
Serdal Adalı’nın jokeylere karşı uzlaşma konusunda adım atmayacağı ise şimdilik belirsizliğini koruyor.
