İtalyan futbolununda yeni calciopoli skandalı

İtalyan futbolu, hakem atamalarından sorumlu Gianluca Rocchi ve VAR soruşturmasıyla çalkalanmakta.

Milano Savcılığı, Rocchi’yi belirli maçlarda Inter lehine hakem tayin etmek ve VAR kararlarına usulsüz müdahalede bulunmakla suçlanıyor.

Özellikle Udinese-Parma maçında video odasındaki hakemlere baskı yaptığı iddiaları üzerine, Rocchi görevinden kendi isteğiyle ayrıldığını duyuruldu.

Soruşturma kapsamında diğer bazı hakem yetkilileri de incelenirken, bu durum İtalyan futbolu için ülkenin geçmişteki büyük futbol skandallarını anımsatan bir güven krizine yol açtı.

Rocchi ise hakkındaki tüm iddiaları reddederek masumiyetini kanıtlayacağını savunmaktadır.

İtalyan basını ise olayları 2006 maç-fixing skandalına geri dönüyor diyerek, 20 yıl önceki İtalyan futbolunda ki büyük yankı uyandıran Calciopoli vakasını hatırlattı.

Hakem atama sorumlusu Gianluca Rocchi hakkındaki spor sahtekarlığı (şike) suçlamalarının temel dayanakları kaynaklarda şu üç ana olay ve iddia üzerinden açıklanmakta:

İtalyan futbolunda Maç Atamalarında Şike İddiası 2025 Maçları:

Savcılığa ve Milano Mali Polisi’ne göre Rocchi’nin, 2025 yılındaki bazı maçlarda Inter (Nerazzurri) lehine avantaj sağlamak amacıyla diğer kişilerle işbirliği yaptığı öne sürülmektedir.

Bu iddialar özelinde Bologna-Inter maçı, İtalya Kupası yarı finalindeki Milan derbisi ve bunu takip eden bazı Serie A maçlarının hakem atamalarını San Siro stadyumundayken manipüle ettiği iddia edilmektedir.

VAR Kararına Doğrudan Müdahale (Udinese – Parma Maçı):
Yaklaşık 13 ay önce oynanan Udinese-Parma maçındaki olası bir elle oynama pozisyonunda Rocchi’nin VAR odasına müdahale ettiği iddia edilmektedir. Bir yardımcı hakemin (Domenico Rocca) sunduğu şikayet dilekçesine göre;

Rocchi bulunduğu yerden kalkarak VAR odasının camına defalarca vurmuş ve başlangıçta pozisyona şüpheli yaklaşan VAR görevlisi Daniele Paterna’nın aniden karar değiştirerek penaltı vermesini sağlamıştır. Paterna’nın o esnada doğrudan Rocchi ile konuştuğu öne sürülmektedir (Paterna bu olayla ilgili daha sonra yalan beyanda bulunmaktan soruşturma geçirmiştir).

Udinese-Parma maçındaki VAR müdahalesinde neler oldu?

1 Mart 2025 tarihinde oynanan ve Udinese’nin 1-0’lık galibiyetiyle sonuçlanan Udinese-Parma maçı, soruşturmanın en kilit olaylarından biridir. Bu maçtaki VAR müdahalesine dair bilinen tüm teknik ve adli detaylar şunlardır:

Pozisyon ve Başlangıçtaki Karar:
Maç sırasında ceza sahası içinde olası bir elle oynama şüphesi yaşanmıştır. Lissone’deki VAR merkezinde ekran başında olan hakem Daniele Paterna, ilk incelemelerinde savunma oyuncusunun kolunun vücuduna bitişik olduğunu belirterek pozisyonun masum olduğuna ve penaltı gerektirmediğine ikna olmuş durumdadır.

Camın Arkasından Gelen Müdahale:
Eski yardımcı hakem Domenico Rocca’nın şikayet dilekçesine ve savcılık iddialarına göre; o sırada VAR süpervizörü olarak merkezde bulunan Gianluca Rocchi, Paterna’nın dikkatini çekmek için bulunduğu yerden kalkarak VAR odasının camına defalarca vurmuştur.

Kamera Kayıtları ve Fikir Değişikliği:
İncelenen video kayıtlarında, başlangıçta şüpheci olan Paterna’nın aniden arkasındaki cama doğru döndüğü, keskin bir şekilde fikrini değiştirdiği ve arkasındaki kişiye (Rocchi’ye) bakarak “Penaltı mı?” diye sorduğu veya doğrudan “Bu bir penaltı” dediği tespit edilmiştir.

Sahadaki Sonuç:
Savcılığın “haksız hiyerarşik baskı” olarak nitelendirdiği bu olayın ardından Paterna, orta hakem Fabio Maresca’yı Saha Kenarı İncelemesi (On Field Review) için monitöre çağırmış ve bunun sonucunda Udinese lehine penaltı verilmiştir. Florian Thauvin’in gole çevirdiği bu penaltı, maçın sonucunu doğrudan tayin etmiştir.

Yalancı Şahitlik Soruşturması:
Olayın doğrudan muhatabı olan VAR hakemi Daniele Paterna, konuyla ilgili savcılığa tanık olarak ifade vermiş ancak anlattıklarının video kayıtlarındaki kanıtlarla örtüşmemesi nedeniyle hakkında “yalancı şahitlik” (yalan beyan) suçlamasıyla ayrı bir soruşturma açılmıştır.

İtalyan futbolunda Hakem Camiasındaki Kurumsal Yankıları:
Bu olayın bildirilmesi, İtalyan Hakemler Birliği (AIA) içinde onarılamaz bir çatlağa yol açmıştır. Dönemin AIA başkanı Antonio Zappi belgeleri İtalya Futbol Federasyonu (FIGC) savcılığına iletmiş ve yeni bir kural getirerek; Rocchi de dahil olmak üzere Lissone’deki VAR merkezine giren herkesin faaliyetleri hakkında detaylı bir rapor yazmasını zorunlu kılmıştır. FIGC savcılığı o dönem bu şikayeti disiplin açısından önemsiz bularak arşive kaldırmış olsa da, olay şu an Milano savcılığının yürüttüğü spor sahtekarlığı soruşturmasının temel taşlarından biridir.

İtalyan futbolunda Kayırmacı ve Adaletsiz Bir Sistem Kurulması:
Spor yargısı tarafından daha önce arşive kaldırılan bir şikayet dosyasına göre, Serie A atamalarında bazı hakemleri kayıran ve diğerlerini dezavantajlı duruma düşüren sistematik bir yapının olduğu sorgulanmaktadır. Bu dosyada, oyuncuları ölümle tehdit eden veya meslektaşlarına alenen hakaret eden bazı hakemlerin sırf “tasarımcı (Rocchi) tarafından sevildikleri için” görevde tutulduğu iddia edilmektedir.

Kaynaklarda ayrıca, Ocak 2024’teki Inter-Verona maçında yaşanan tartışmalı bir pozisyonun (Bastoni’nin topsuz alanda attığı dirsek ve sonrasında geçerli sayılan gol) soruşturulduğu belirtilse de, bu özel maçın Rocchi’ye yöneltilen doğrudan suçlamalar arasında yer almadığı vurgulanmaktadır.

Soruşturma belgelerine ve basına yansıyan iddialara göre Inter’in adı ise şu maçlarda geçmektedir:

Inter – Milan (2 Nisan 2025 – İtalya Kupası Yarı Final İlk Maçı) İddialara göre Rocchi, Inter’in “hoşlanmadığı” hakem Daniele Doveri’yi bilerek bu maça atamış ve böylece onu olası bir kupa finali ile ligdeki diğer kritik maçlar için “yakarak” (devre dışı bırakarak) Inter’e daha uygun görülen hakemlerin önünü açmıştır.

Bologna – Inter (20 Nisan 2025 – Serie A)
Şampiyonluk yarışının en kritik dönemlerinden birinde oynanan bu maç için Rocchi’nin, Inter tarafından “sevilen/kabul gören” hakem Andrea Colombo’nun atanmasını kasıtlı olarak sağladığı iddia edilmektedir.

Inter – Roma (27 Nisan 2025 – Serie A)
Soruşturma kapsamında incelenen ve hakem sistemi içindeki şikayetlerde adı geçen bir diğer maçtır. Bu maçta ceza sahası içinde Bisseck’e yapılan bir müdahalede Inter lehine penaltı verilmemesinin, şampiyonluk yarışının gidişatına etki etmiş olabileceği değerlendirilmektedir.

Inter – Verona (Ocak 2024 – Serie A)
Daha önce de bahsi geçtiği üzere, Alessandro Bastoni’nin topsuz alanda rakibine attığı dirseğin VAR tarafından es geçilip sonrasında Inter’in galibiyet golünün geçerli sayıldığı tartışmalı maçtır. Her ne kadar Rocchi’nin 2025 yılındaki doğrudan eylemleri arasında yer almasa da, Inter’in yoluna engel olmamak adına yapılmış kasıtlı bir “VAR sessizliği” (ihmal) tasarısı olabileceği şüphesiyle soruşturmanın gölgesinin düştüğü maçlar arasındadır.

Rocchi’nin avukatı ise bu iddiaların tamamen asılsız olduğunu ve müvekkilinin durumu tüm detaylarıyla açıklığa kavuşturacak konumda olduğunu ifade etmektedir.

Gianluca Rocchi, hakkındaki bu iddialara karşı sakin olduğunu belirtmekte ve süreci şimdilik avukatı aracılığıyla yürütmektedir.

Avukatı yaptığı açıklamada, Rocchi’ye yöneltilen bu suçlamaların tamamen asılsız olduğunu ve müvekkilinin yaşanan tüm olayları detaylı bir şekilde açıklayarak haklılığını tam anlamıyla kanıtlayabilecek durumda olduğunu ifade etmiştir.

NationalTurk / Analiz

NationalTurk’ün bu hafta ki analizi İtalyan futbolunda  yeni Calciopoli skandalı