İran’da son günlerde giderek yayılan protesto gösterileri, hükümet üzerindeki toplumsal baskıyı derinleştiriyor. Artan eylemler, ülkenin sivil yönetimi ile dini lider Ali Hamaney’in liderliğindeki yapı üzerinde ciddi bir sınav olarak değerlendiriliyor.
İran’da internet kesintileri ve iletişim engeli
Gösterilerin yayılmasıyla birlikte ülkede internet erişiminde ciddi kesintiler yaşandığı bildirildi. Uluslararası internet izleme kuruluşları, kesintilerin doğrudan devlet müdahalesiyle gerçekleştiğini belirtti. Yurt dışından İran’a yapılan sabit hat ve cep telefonu aramalarının büyük bölümünün bağlantı kuramadığı aktarıldı. Daha önceki benzer kesintilerin, sert güvenlik operasyonlarının habercisi olduğu hatırlatılıyor.
Lidersiz protestolar, belirsiz gelecek
Gösterilerin büyük ölçüde merkezi bir liderlikten yoksun olduğu belirtiliyor. Sürgündeki eski hanedan ailesinin üyesi Rıza Pehlevi’nin yaptığı sokak çağrısının protestoların seyrini nasıl etkileyeceği ise belirsizliğini koruyor. Analistler, geçmiş protestolarda güçlü bir alternatif liderliğin eksikliğinin hareketleri zayıflattığına dikkat çekiyor.
Güvenlik güçlerinden sert mesajlar
İran’daki resmi ve yarı resmi kaynaklar, güvenlik güçlerinin protestolara karşı hazırlıklarını artırdığını gösteriyor. Sert çizgisiyle bilinen Kayhan gazetesinin yayımladığı bir videoda, göstericilerin insansız hava araçlarıyla tespit edileceği öne sürüldü. Yetkililer, protestolarda güvenlik güçleri arasında ölen ve yaralananların olduğunu da doğruladı.
Trump açıklamaları tansiyonu yükseltti
Protestolar sürerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın “barışçıl göstericilere yönelik şiddete müdahale edileceği” yönündeki açıklamaları Tahran yönetiminin sert tepkisine neden oldu. İran Dışişleri Bakanlığı, Washington’u iç işlerine müdahale etmekle suçladı.
Ekonomik kriz protestoları besliyor
Ülkede yaptırımlar ve savaş sonrası ekonomik tablo ağırlaşırken, ulusal para biriminin hızla değer kaybetmesi protestoların ana nedenleri arasında gösteriliyor. Aralık ayında İran riyalinin tarihi dip seviyelere gerilemesi, sokaklardaki öfkeyi daha da artırdı.
Uluslararası endişe artıyor
Protestolar sürerken, Nobel Barış Ödülü sahibi Nergis Muhammedi’nin halen tutuklu olması uluslararası kamuoyunda eleştirilere yol açıyor. Ailesi ve insan hakları savunucuları, İran halkının taleplerinin yıllardır değişmediğini ve rejim karşıtı söylemin giderek güçlendiğini savunuyor.
