Macaristan’da sandıktan Peter Magyar çıktı

Macaristan’da yapılan seçimler, ülke siyasetinde uzun yıllardır süren düzeni tersine çevirdi. 16 yıldır iktidarda olan Viktor Orban, seçmenin tercihiyle koltuğunu Avrupa yanlısı rakibi Peter Magyar’a bırakmak zorunda kaldı. Sandıktan çıkan tablo, hem Budapeşte’nin Avrupa Birliği ve NATO ile ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını araladı hem de Orban’ı örnek alan küresel sağ popülist çevrelerde büyük yankı uyandırdı.

Macaristan’da sandıktan çıkan sonuç Orban için ağır oldu

Macaristan’da seçmenler pazar günü, uzun süredir iktidarda bulunan Başbakan Viktor Orban’ı görevden uzaklaştırdı. Otoriter politikaları ve küresel aşırı sağ içindeki sembol konumuyla öne çıkan Orban’ın, Avrupa yanlısı rakibi Peter Magyar karşısında seçimi kaybetmesi ülke siyasetinde sarsıcı bir değişim olarak kayda geçti.

ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yakınlığıyla bilinen Orban, sonuçların ardından yenilgiyi kısa sürede kabul etti. Orban, ortaya çıkan tabloyu “acı verici” olarak nitelendirdi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in, seçimden yalnızca birkaç gün önce Orban’a destek amacıyla Macaristan’a gitmesi de dikkat çeken ayrıntılar arasında yer aldı.

Tisza Partisi mecliste üçte iki çoğunluğa ulaştı

Sandıkların yüzde 97,35’inin açıldığı tabloda Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi, oyların yüzde 53,6’sını alarak 199 sandalyeli mecliste 138 milletvekili çıkardı.

Bu sonuç, Tisza’ya yalnızca hükümet kurma imkanı değil, aynı zamanda yasada büyük değişiklikler yapabilmek için gerekli olan üçte iki çoğunluğu da sağladı.

Viktor Orban ise destekçilerine yaptığı açıklamada, “Kazanan partiyi tebrik ettim” dedi.

Orban ayrıca, “Muhalefette de olsak Macar ulusuna ve vatanımıza hizmet edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Peter Magyar’dan zafer konuşması

Bir dönem Orban’a yakın bir isim olarak bilinen Peter Magyar, yolsuzlukla mücadele ve sağlık ile toplu ulaşım gibi günlük hayatı doğrudan etkileyen başlıklarla yürüttüğü kampanyanın ardından tarihi bir zafer elde etti.

Tuna Nehri kıyısında on binlerce destekçisinin katıldığı kutlamada konuşan Magyar, seçmenlerin Macaristan tarihini yeniden yazdığını söyledi.

Magyar, “Bu gece gerçek, yalanlara karşı kazandı. Bugün kazandık çünkü Macarlar, ülkeleri kendileri için ne yapabilir diye sormadı; kendilerinin ülkeleri için ne yapabileceğini sordu. Cevabı siz buldunuz. Ve gereğini yaptınız” dedi.

Budapeşte sokaklarında kutlama görüntüleri

Seçim sonuçlarının ardından Budapeşte sokaklarında kutlamalar başladı. Araç sürücülerinin korna çaldığı, hükümet karşıtı şarkıların açıldığı, sokaklardaki kalabalığın sloganlar attığı aktarıldı.

Kutlamalara katılan birçok kişinin “Ruszkik haza!” yani “Ruslar evine” sloganı attığı bildirildi. Bu ifade, Macaristan’da 1956’daki Sovyet karşıtı ayaklanma döneminde yaygın şekilde kullanılmıştı ve Orban’ın Moskova’ya yakın çizgisi nedeniyle son dönemde yeniden daha sık duyulur hale gelmişti.

Katılım oranı rekor seviyeye çıktı

Macaristan Ulusal Seçim Ofisi verilerine göre seçimde katılım oranı yaklaşık yüzde 80’e ulaştı. Bu oran, komünizm sonrası dönemde ülkede yapılan seçimler arasında en yüksek katılım düzeyi olarak kayıtlara geçti.

Bu yüksek katılım, seçim sonucunun toplumsal karşılığını daha da görünür hale getirdi.

AB ile ilişkilerde yeni dönem beklentisi

Peter Magyar, seçim kampanyası boyunca Macaristan’ın Avrupa Birliği ve NATO ile bozulan ilişkilerini onarma sözü verdi. Orban döneminde yıpranan bu bağların, yeni dönemde yeniden şekillenmesi bekleniyor.

Orban, Avrupa Birliği içinde sık sık kritik kararları veto eden bir lider olarak öne çıkmıştı. Bu tavır, Brüksel’de Macaristan’ın birlik içindeki dengeyi içeriden bozduğu yönündeki kaygıları artırmıştı.

Tisza’nın zaferiyle birlikte Avrupa Birliği içinde siyasi dengelerin değişebileceği değerlendirmeleri öne çıktı. Avrupa’daki çok sayıda lider de seçim sonucunun ardından Peter Magyar’ı tebrik etti.

Ukrayna ve Rusya politikası mercek altında

Avrupa Birliği’nin şimdi en yakından izleyeceği başlıklardan biri, Macaristan’ın Ukrayna politikasında nasıl bir değişim yaşanacağı olacak. Viktor Orban, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik kapsamlı işgali sırasında Avrupa Birliği’nin Kiev’e destek çabalarını defalarca zorlaştırmıştı.

Putin ile yakın ilişkilerini koruyan Orban, aynı zamanda Macaristan’ın Rus enerji ithalatına bağımlılığını sonlandırmaya da yanaşmamıştı.

Son dönemde ortaya çıkan bazı iddialarda ise Orban hükümetindeki üst düzey bir ismin, Avrupa Birliği içindeki görüşmelerin içeriğini Moskova ile sık sık paylaştığı öne sürüldü. Bu durum, Macaristan’ın birlik içinde Rusya adına hareket ettiği suçlamalarını da beraberinde getirdi.