ABD İran Savaşı! Avrupa şoka uğrayabilir
ABD-İran Savaşı‘nın enerji piyasalarını sarsması, Avrupa ekonomisi için “şok riski” yaratıyor. The Wall Street Journal’a göre petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki hızlı artış, büyüme beklentilerini zayıflatırken bölge ekonomisini resesyona sürükleyebilir.
The Wall Street Journal’ın haberine göre ABD-İran Savaşı ile tetiklenen enerji şoku, Avrupa ekonomilerine ağır darbe vurma potansiyeli taşıyor.
Gazete, bu gelişmenin uzun süredir ekonomik durgunluk yaşayan ve büyümeyi hızlandırmayı planlayan Avrupa için “acı sürpriz” olabileceğini aktardı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artışın Avrupa ülkelerinin fosil yakıt ithalatı için yaptığı harcamayı çatışmanın ilk on gününde 3 milyar Euro artırdığını açıkladı.
AB yetkilileri ekonomik etkileri sınırlamaya çalışıyor. Ancak mevcut imkanlar, Ukrayna savaşının başlamasından sonraki döneme kıyasla daha sınırlı görünüyor.
Son yıllarda Avrupa’da kamu borcu ve borçlanma maliyetleri belirgin şekilde yükseldi. Birleşik Krallık ve Fransa’da kamu borcu, en az son 60 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı veya bu seviyelere yaklaştı.
ABD İran Savaşı ile enerji fiyatlarındaki artış sanayi üzerindeki baskıyı da artırıyor. Kimya sektörü ve gübre üretimi gibi enerji yoğun sektörler doğalgaz maliyetlerindeki yükseliş ve enflasyon riskleri konusunda uyarı yaptı.
Bu koşullar altında bazı tesislerin kapanması veya üretimin Çin ya da ABD’ye taşınması ihtimali gündeme geliyor.
WSJ, İran etrafındaki krizin ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarının Avrupa ekonomisine yönelttiği son darbe olduğunu yazdı.
Gazeteye göre Trump yönetiminin geçen yıl uygulamaya koyduğu gümrük tarifeleri, Avrupa şirketlerinin en büyük ihracat pazarına erişimini sınırladı. Aynı zamanda ABD pazarından yön değiştiren Çin ürünlerinin Avrupa’ya akışı arttı.
ABD İran Savaşı’nda Avrupa ekonomisi uluslararası ticarete yüksek derecede bağımlı. Çünkü bölge kendi doğal kaynaklarına sınırlı ölçüde sahip.
Euro bölgesinde dış ticaretin hacmi ekonomik üretimin yaklaşık yarısına ulaşıyor. Bu oran Çin’de yaklaşık yüzde 35, ABD’de ise yüzde 25 seviyesinde bulunuyor.
Ekonomist Neil Shearing, ekonominin yaklaşık yüzde 1 büyüdüğü bir ortamda petrol fiyatının varil başına 125 doların üzerine çıkmasının Avrupa’yı resesyona sürükleyebileceğini belirtti.
Uzmanlara göre açıklanan destek paketlerinin çoğu ortak bir özellik taşıyor: büyük ve acil kamu harcamaları gerektiriyor.
Hürmüz Boğazı krizi enerji piyasasını sarstı
Ortadoğu’da savaşın başlamasının ardından Avrupa’da enerji fiyatları keskin şekilde yükseldi. ABD ve İsrail’in saldırısından sonra İran, petrol ve doğalgaz tankerlerinin geçiş yaptığı Hürmüz Boğazı’nı kapattı.
Buna ek olarak Katar’ın devlet enerji şirketi QatarEnergy, İran’ın tesislerinden birine düzenlenen saldırının ardından 2 Mart’ta sıvılaştırılmış doğalgaz üretimini durdurdu.
Rus RBK medya kuruluşunun görüştüğü uzmanlar, Katar LNG’sinin kaybının Avrupa doğalgaz piyasasında kriz yarattığını ifade etti. 9 Mart’ta Brent petrolün fiyatı Londra ICE borsasında 119,5 dolara kadar yükseldi.
ABD İran Savaşı’nda Bloomberg verilerine göre askeri çatışma nisan ortasına kadar sürerse petrol fiyatları varil başına 130 dolara çıkabilir. Aynı süreç sıvılaştırılmış doğalgaz fiyatlarında da sert dalgalanmalara yol açabilir.
ABD İran Savaşı’nda Bazı enerji tedarikçileri mevcut krizin Avrupa Birliği’ni Rus LNG’sine yönelik kısa vadeli sözleşme yasağını ertelemeye zorlayabileceği konusunda endişe duyuyor.
Reuters’ın aktardığına göre Avrupa Komisyonu, üye ülkelere gaz ithalatı kurallarını daha esnek uygulamalarını önermeye hazırlanıyor. Yetkililer mevcut düzenlemelerin sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatını geciktirebileceğinden kaygı duyuyor.
Halihazırda bazı ülkelerden gelen LNG sevkiyatları, yakıtın Rusya menşeli olmadığını doğrulayan incelemelerin ardından “ön izin” gerektiriyor.
