ABD İran Savaşı! Trump’tan Hürmüz Boğazı için savaş gemisi çağrısı

ABD İran Savaşı! ABD ile İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşın küresel enerji piyasalarına etkisi büyürken Hürmüz Boğazı yeniden uluslararası gündemin merkezine yerleşti. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik su yolunda artan gerilim petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump ise boğazın güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası bir deniz koalisyonu kurulması çağrısında bulundu.

ABD İran Savaşı! Trump’tan uluslararası deniz gücü çağrısı

Trump, Hürmüz Boğazı’nda güvenliğin sağlanması için başta Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve Birleşik Krallık olmak üzere birçok ülkenin savaş gemileri göndermesi gerektiğini söyledi.

Trump sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı açıklamada “Umarım Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore, Birleşik Krallık ve bundan etkilenen diğer ülkeler bölgeye gemiler gönderir. Böylece Hürmüz Boğazı tamamen etkisiz hale getirilmiş bir ülke tarafından tehdit olmaktan çıkacaktır” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca ABD’nin bölgede İran’a ait tekneleri ve gemileri hedef almaya devam edeceğini belirterek, “Bir şekilde Hürmüz Boğazı’nı yeniden açık, güvenli ve özgür hale getireceğiz” dedi.

NATO ülkelerine de çağrı yaptı

Trump daha sonra çağrısını genişleterek Hürmüz Boğazı üzerinden petrol alan tüm ülkelerin koalisyona katılması gerektiğini söyledi. NATO üyesi ülkeleri de açık şekilde davet eden Trump, destek vermeyen ülkelerin “çok kötü bir gelecekle karşılaşabileceğini” ifade etti.

ABD içinde ise savaşın nasıl sona ereceğine dair bir plan olmadığı yönünde eleştiriler yükseliyor. Demokrat Senatör Chris Murphy, İran’ın boğazı nasıl etkili şekilde kapatabileceğine dair ABD yönetiminin net bir planı olmadığını söyledi.

İran: Boğaz kapalı değil ama kontrolümüzde

İran cephesinden ise ABD’nin iddialarına farklı bir yanıt geldi. İran Devrim Muhafızları Donanma Komutanı Alireza Tangsiri, ABD’nin İran donanmasını yok ettiği yönündeki iddiaları reddetti.

Tangsiri yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı askeri olarak kapatılmış değil, ancak kontrolümüz altında” dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de boğazın tamamen kapalı olmadığını, yalnızca ABD ve müttefiklerine ait gemilere geçiş izni verilmediğini söyledi.

“Boğaz açık. Ancak bize saldıran ülkelerin tankerleri ve gemileri için kapalı. Diğer ülkeler geçiş yapabilir.”

ABD İran Savaşı! Hürmüz Boğazı neden kritik?

Hürmüz Boğazı Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlayan tek deniz yolu konumunda bulunuyor. En dar noktası yalnızca 39 kilometre genişliğinde olan boğaz küresel petrol ticareti açısından hayati bir geçiş noktası olarak görülüyor.

İran’ın bir tarafında yer aldığı boğazın diğer tarafında Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri bulunuyor. Bu su yolu kapandığında Basra Körfezi’nden deniz yoluyla çıkış neredeyse imkânsız hale geliyor.

Ülkeler henüz gemi göndermeye yanaşmadı

Trump’ın çağrısına rağmen şu ana kadar hiçbir ülke boğaza savaş gemisi göndermeyi kabul etmiş değil. Birleşik Krallık, müttefikleriyle birlikte durumu yakından değerlendirdiğini açıkladı. Çin ise çatışmaların durdurulması çağrısında bulunarak enerji tedarikinin kesintisiz sürmesi gerektiğini vurguladı.

Japonya hükümeti bölgeye savaş gemisi gönderme konusunda henüz bir karar alınmadığını duyurdu. Fransa ise İran’a karşı yürütülen savaşa katılmayacağını açıkladı.

Güney Kore enerji taşımacılığının güvenliği için çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini bildirirken Avustralya hükümeti de boğaza savaş gemisi göndermeyeceğini açıkladı.

Bazı ülkeler İran ile doğrudan görüşüyor

Öte yandan bazı ülkelerin petrol sevkiyatının devam edebilmesi için İran ile doğrudan temas kurduğu belirtiliyor.

Hindistan bayraklı iki LPG tankerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptığı bildirildi. Hindistan, sıvılaştırılmış petrol gazı ithalatının yaklaşık yüzde 80’ini bu geçiş yolundan sağlıyor.

İran’ın Hindistan Büyükelçisi Mohammad Fathali, bazı Hint gemilerine istisnai olarak geçiş izni verildiğini söyledi.

Benzer şekilde Türkiye’ye ait bir geminin de Ankara ile Tahran arasında yapılan görüşmelerin ardından boğazdan geçmesine izin verildiği bildirildi. Ayrıca çok sayıda Türk gemisinin geçiş izni beklediği ifade edildi.

ABD İran Savaşı! İsrail ordusu Lübnan’a kara harekâtı başlattı