ABD İran Savaşı! Mücteba Hamaney sevilmiyor mu?
ABD İran Savaşı‘nda İran Dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından yerine geçen Mücteba Hamamey ile ilgili Almanya’nın Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesi bir analiz yaptı. Analiz şöyle:
“İran Savaşı: Mücteba Hamaney Neden Birçok Kişi İçin Nefret Figürü?
ABD İran Savaşı’nda, İran’da Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünden sonra 56 yaşındaki Mücteba Hamaney ülkenin yeni dini lideri olarak seçildi. Uzmanlara göre bu karar rejimin kriz döneminde süreklilik ve güç mesajı vermeyi amaçlıyor.
İran Anayasası’na göre dini lideri seçme yetkisine sahip olan 88 üyeli Uzmanlar Meclisi, Hamaney’i oyların üçte ikisinden fazlasıyla seçti. Kararın savaş sırasında hızla alınmasının, liderlik boşluğu oluşmasını önleme amacı taşıdığı belirtiliyor.
Mücteba Hamaney’in uzun yıllardır Devrim Muhafızları ile güçlü bağlara sahip olduğu biliniyor. 1986’da İran-Irak Savaşı sırasında Devrim Muhafızları saflarına katılmış ve o dönemden beri bu çevrelerle yakın ilişkiler kurmuştu.
Resmi bir görevi olmasa da babasının ofisinde önemli bir siyasi rol oynadığı ve muhalefetin bastırılması ile reform girişimlerinin engellenmesinde etkili olduğu iddia ediliyor.
İran’da rejim yanlıları yeni lideri desteklerken, toplumun önemli bir bölümü için Mücteba Hamaney oldukça tartışmalı bir figür. Özellikle 2009’daki seçim protestolarının şiddetle bastırılmasında rol oynadığı suçlamaları ona yönelik tepkinin temel nedenlerinden biri.
Muhalefet ayrıca 2009’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Mahmud Ahmedinejad lehine seçim manipülasyonu yapılmasında etkili olduğunu öne sürüyor.
Rejim içinde de bazı itirazlar bulunuyor. İran İslam Cumhuriyeti kendisini eski Pehlevi monarşisinin karşıtı olarak tanımladığı için iktidarın babadan oğula geçmesi bazı çevrelerde rahatsızlık yarattı.
Ayrıca Hamaney’in dini yetkinliği konusunda da soru işaretleri bulunuyor. Dini liderlik makamı için genellikle Ayetullah unvanı beklenirken, Mücteba Hamaney uzun süre daha düşük bir dini rütbeye sahipti.
İran’da yeni liderin politik programı henüz net değil. Ancak birçok gözlemci onun ılımlı bir çizgiye yönelmesinin beklenmediğini ve rejimin mevcut sert politikasının devam edebileceğini düşünüyor.
ABD İran Savaşı’nda yeni liderin seçilmesiyle birlikte İran yönetimi savaş ortamında rejim içindeki tüm güç merkezlerinin yeni lider etrafında birleşmesi çağrısı yaptı. Buna rağmen toplum ile yönetim arasındaki gerilimin savaş sonrasında yeniden protestolara yol açabileceği değerlendiriliyor.”
