Belçika’da demiryolu çalışanlarının başlattığı yeni grev dalgası, ülke genelinde ulaşımı zorlaştırdı. 26 Ocak’ta başlayan ve hafta boyunca sürmesi beklenen beş günlük grev nedeniyle tren seferleri önemli ölçüde azaltılırken Brüksel başta olmak üzere birçok kentte toplu taşıma hizmetlerinde de aksamalar yaşanıyor.
Trenlerin yanı sıra toplu taşıma da etkilendi
Demiryollarındaki grevin yanı sıra, Brüksel’de hükümetin sosyo-ekonomik politikalarına karşı düzenlenen dayanışma eylemleri, otobüs, tramvay ve metro hatlarını da etkiledi. Flandre’de De Lijn, Brüksel’de MIVB/STIB ve özellikle Valonya’da LETEC tarafından işletilen hatlarda düzensizlikler yaşanıyor.
Belçika’da sendikaların itirazı neye?
Sendikalar, federal hükümetin ve Ulaştırma Bakanı Jean-Luc Crucke’nin hazırladığı yasa taslağına karşı çıkıyor. Taslağa göre, kamuya ait demiryolu şirketi NMBS/SNCB ile altyapı işletmecisi Infrabel’de kalıcı istihdam uygulamasının Haziran 2026’dan itibaren sona erdirilmesi öngörülüyor. Ayrıca vardiyalar arasındaki asgari dinlenme süresinin 14 saatten 11 saate düşürülmesi ve azami vardiya süresinin uzatılması planlanıyor.
Emeklilik ve bütçe düzenlemeleri tepkileri artırdı
Tartışmalar yalnızca çalışma koşullarıyla sınırlı değil. Emeklilik yaşının 67’ye çıkarılması, maaş hesaplamasında son 10 yıl yerine tüm kariyerin esas alınması ve bunun bazı çalışanlar için daha düşük emeklilik anlamına gelmesi de sendikaların tepkisini çekiyor. Buna ek olarak, hükümetin bu yasama döneminde NMBS/SNCB’nin finansmanını 675 milyon euro azaltma kararı da grevin önemli nedenleri arasında gösteriliyor.
Bakan geri adım atmıyor
Ulaştırma Bakanı Jean-Luc Crucke, sendikalarla statü konusunda yeniden müzakereye kapıyı kapattı. Daha önce iki anlaşma sağlandığını ancak bunların sendika tabanı tarafından reddedildiğini belirten Crucke, konunun artık parlamentoda ele alınması gerektiğini savunuyor. Reformun personele ya da yolculara karşı olmadığını vurgulayan bakan, düzenlemelerin 2032’de planlanan demiryolu serbestleşmesine hazırlık amacı taşıdığını ifade ediyor.
Dönüşümlü grev uygulanıyor
Grev süresince Infrabel ve NMBS/SNCB, çalışacağını bildiren personel sayısına göre her gün için ayrı bir alternatif sefer planı hazırlıyor. Bu planların grev gününden en az 24 saat önce açıklanması öngörülüyor. Sendikalar ise dönüşümlü grev yöntemini tercih ederek, farklı personel gruplarının farklı günlerde iş bırakmasını istiyor.
Yolcu örgütlerinden sert tepki
Yolcu hakları örgütü TreinTramBus, yaşananlara sert tepki gösterdi. Örgüt, 2025’in başından bu yana toplam grev gününün 32’ye ulaşmasının yolcular için “bir ay süren belirsizlik ve çile” anlamına geldiğini savunuyor. TreinTramBus, grevlerin demiryollarının 2032 sonrası rekabet ortamında güvenilir bir aktör olarak konumlanmasına zarar verdiğini de dile getiriyor.
