Araç çubuğuna atla
Sağlık

BBC Yazdı: Türkiye Salgını Nasıl Kontrol Altına Aldı?

İngiliz yayın kuruluşu BBC, Türkiye'nin salgınla mücadelesini konu ettiği haberinde salgının nasıl kontrol altına alındığını yazdı. Orla Guerin'in haberi.

Covid-19 Türkiye’ye geç geldi (11 Mart’ta) ama kısa bir süre içinde ülkenin her tarafına yayıldı ve bir ay içinde 81 ilin tamamını etkiledi.

Dünyadaki en hızlı büyüyen salgınlardan biriydi (Çin veya İngiltere’den daha kötü). Ölüm oranının Türkiye’yi başka bir İtalya’ya dönüştürmesinden endişe ediliyordu.

Türkiye’de resmi ölü sayısı 4.397. Buradaki bazı doktorlar, gerçek rakamın iki kat daha yüksek olabileceğine dair itirazlarda bulunuyorlar çünkü Türkiye sadece pozitif test edilenleri sayıyor. Her iki durumda da, Covid-19 döneminin korkunç yıllarında, 83 milyonluk bir nüfus için nispeten düşük bir sayı.

Uzmanlar, sonuçlara ulaşmanın ve istatistikleri karşılaştırmanın zor olduğu konusunda uyarıda bulunurken, ülkeler hala ölülerini gömüyorlar. Kent Üniversitesi Viroloji Öğretim Üyesi Dr Jeremy Rossman’a göre Türkiye “çok daha büyük bir felaketi önledi”

Virüs yayıldıkça, yetkililer günlük yaşamın yapbozundan anahtar parçaları çıkardı. Camiler, kahve dükkanları, alışveriş merkezleri kapatıldı.

65 yaş üstü ve 20 yaş altı çocuklar tamamen karantinaya alındı. Hafta sonu sokağa çıkma yasağı uygulandı ve büyük şehirler kapatıldı.

İstanbul salgının merkeziydi. Şehir ritmini kaybetti.

Şimdi kısıtlamalar giderek azalıyor, ancak eski İstanbul’un kalbinde yoğun nüfuslu bir bölge olan Fatih ilçesi Halk Sağlığı Müdürü Dr. Melek Nur Aslan izleme operasyonuna liderlik ediyor ve sürekli uyanık kalıyor. Türkiye genelinde 6 bin izleme takımı var.

Melek Nur Aslan, “Savaşta olduğumuzu hissediyoruz. İnsanlar eve gitmeyi unutuyor. ‘Tamam sekiz saat tamamlandı’ diyoruz ama eve gitmeyi bile umursamıyorlar çünkü bunun, başkalarına yayılmadan önce tamamlamaları gereken bir görev olduğunu biliyorlar. Onlarca yıllık kızamık izleme deneyimi sayesinde virüsü ilk gün izlemeye başladık. Bu planlar hazırdı Onları raftan indirdik ve kullanmaya başladık” diyor.

Fatih’in dar sokaklarında Hazmat kıyafeti giymiş iki genç doktora katılıyoruz. Yirmili yaşlarındaki iki ev arkadaşının karantinaya aldığı bir apartman bloğuna gidiyorlar. Arkadaşları Covid-19 pozitif.

Kadınlar dairelerinin girişinde, hem yüz maskeleri hem de başörtüsü takmış durumda. Covid-19 için yerinde test edilecek ve sonuçları 24 saat içinde alınacak. Hafif semptomlar göstermeye başladıklarından sadece bir gün sonra. 29 yaşındaki Nazlı Demiralp, “Dış haberleri takip ediyoruz. Virüsü ilk duyduğumuzda gerçekten korktuk. Ama Türkiye düşündüğümüzden daha hızlı toplandı. Avrupa ve ABD’den çok daha hızlı” diyor.

Türkiye hidroksiklorokin kullanıyor

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) başkan vekili Dr Irshad Shaikh Türkiye hakkında BBC’ye şunları söyledi:

“Başlangıçta endişeliydik. Günde 3.500 pozitif vaka yaşıyorlardı. Ama testler işe yaradı. Sonuç için beş veya altı gün beklemek zorunda kalmadılar. Karantina, izolasyon ve takip önlemleri iyi. Ancak hastalar için uygulanan tedavi protokolünü değerlendirmek için çok erken.”

Standart olarak anti-sıtma ilacı hidroksiklorokin Türkiye’deki hastalarda kullanılıyor. ABD Başkanı Donald Trump tarafından çok lanse edildi. Ancak en son uluslararası araştırmalar tarafından reddedildi.

DSÖ, virüs için olası tedavileri denemelerini geçici olarak askıya aldı. Bunu takiben Lancet’te yayınlanan ve hidroksiklorokinin Covid-19 hastalarında kardiyak problemlere neden olabileceği ve yarardan çok zarar verebileceği araştırması geldi.

Anti-sıtma ilaçları neden bu kadar tartışmalı

Binlerce hasta için standart tedavinin bir parçası olarak hidroksiklorokin kullanılıyor. İki yıllık bir devlet hastanesi olan Dr. Şehit İlhan Varank hastanesi de son teknoloji ürünü. Virüse karşı aydınlık, ferah bir savaş alanı.

Başhekim Nurettin Yiyit hidroksiklorokin’i erken kullanmanın anahtar olduğunu belirterek “Diğer ülkeler bu ilacı çok geç kullanıyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri. Biz sadece başlangıçta kullanıyoruz. Bu ilaç hakkında hiç tereddütümüz yok. Etkili olduğuna inanıyoruz çünkü sonuçları elde ediyoruz” diyor.

Hastane gezisinde Türkiye’nin yaklaşımının hastalığı erken tedavi edip agresif davranarak “virüsün önüne geçmek” olduğunu açıklıyor. Yüksek konsantrasyonlarda kan plazması ve oksijen ile birlikte hidroksiklorokin ve diğer ilaçları kullanıyorlar.

Dr Yiyit, hastanesinin ölüm oranının %1’in altında olması ve yoğun bakım ünitesindeki boş yataklarla gurur duyuyor. Hastaları buradan ve ventilatörlerden uzak tutmaya çalışıyorlar.

Yoğun bakım ünitesinden ayrılan ve eve bağlı olan 40 yaşındaki Hakim Sukuk minnettar:

“Herkes bana çok iyi baktı. Annemin kollarında olmak gibiydi.”

Salgın henüz bitmedi

Hükümetin salgını ele alış şeklini eleştiren Türk Tabipler Birliği Ankara’nın sınırları çok uzun süre açık bırakmak da dahil olmak üzere birçok hata yaptığını söylüyor.

Ancak, Türkiye DSÖ’den bir miktar kredi alıyor. Dr. Shaikh “Bu genç bir salgın. Daha fazla insanın ağır hastalanmasını bekleriz. Bir şeyler yolunda gidiyor” diyor.

Türkiye, genç bir nüfus ve çok sayıda yoğun bakım yatağı da dahil olmak üzere Covid-19 ile mücadelede avantajlara sahip. Buna rağmen, şu anda günde yaklaşık 1.000 oranında yeni vakalar kaydedilmeye devam ediyor.

Ülke bir başarı öyküsü olarak görülmeye devam ederken, hala çok dikkatli olun çünkü hikaye henüz bitmedi.

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı